Rewolucji nie będzie. Co czeka Węgry po wyborach? - Michał Kowalczyk [tekst audio]

Za chwilę wysłuchasz wersję audio najnowszego tekstu z naszego portalu. Wszystkie artykuły przeczytasz na enlat.pl. Rewolucji nie będzie. Co czeka Węgry po wyborach? Tekst Michała Kowalczyka. Nowo wybrani posłowie Tisy to przeważnie ludzie bez doświadczenia, a często także beneficjenci rządów Fideszu. Z kolei problemy gospodarcze, które dotknęły Węgry będą trudne do przezwyciężenia. Zaś oczekiwana przez zachodnich liberałów rewolucja obyczajowa w tym kraju zapewne się nie wydarzy. O potknięcia będzie Péterowi Magyarowi bardzo łatwo, a na każde z nich wyczekiwał będzie Viktor Orbán.

TISA nie ma wprawdzie szczególnie dookreślonej ideologii. Poza wolą odsunięcia Fideszu od władzy. Lecz z dotychczasowych wypowiedzi jej polityków należałoby uznać ją za partię centroprawicową. Zapewne w niektórych aspektach bardziej konserwatywną czy akcentującą interesy narodowe aniżeli wiele formacji uważanych za prawicowe w krajach zachodniej Europy. Profil Fideszu jest czytelnikowi doskonale znany. Natomiast kilka słów warto poświęcić Michał Ziemk. Partia powstała w 2018 roku w wyniku rozłamów Jobbiku. Wówczas to część polityków tej formacji postanowiła powrócić do tradycyjnej linii węgierskiego nacjonalizmu, odrzuciwszy drywku centrum, na który zdecydowało się kierownictwo Jobbiku.

To porną propagandę w mediach państwowych, mobilizację niegłosujących wcześniej Węgrów, dojście do głosu nowego pokolenia, które na ogół nie pamięta już czasów sprzed epoki Orbána. Ogólnie zmęczenie społeczeństwa szesnastoma laty niepodzielnych rządów Fideszu. Z całą pewnością można powiedzieć, ludzie głosowali nie tyle za Tisą, co przeciwko Orbanowi. Tymczasem po ogłoszeniu wstępnych wyników w stronę Madziarów popłynęły gratulacje ze strony światowej lewicy oraz mediów i partii liberalnych. Pewien poczytny hiszpański portal napisał wręcz, że lewica zwyciężyła na Węgrzech. Gdyby wierzyć dziennikarzom, to wydawać by się mogło, że TISA niebawem rozliczy Orbana i spółkę, wykona wszystkie polecenia Unii Europejskiej, zerwie wszelkie kontakty z Rosją, stanie się najwierniejszym orędownikiem Ukrainy w Europie, a może nawet dokona rewolucji światopoglądowej.

Cały paradoks polega na tym, że rzeczywistość może być mniej satysfakcjonująca dla orędowników nowego rządu w Budapeszcie. Zresztą Péter Magyar nie obiecywał nic, czego chcieliby sobie życzyć świętujący jego zwycięstwo od Madrytu do Kijowa. Czym tak naprawdę jest TISA? TISA to formacja dość młoda, nie ma za wiele politycznego doświadczenia. O jej politykach, poza Magyarem, niewiele wiadomo. To nawet nie ekipa dysydentów z innych partii, jak w przypadku upadłej już Polski 2050. To po prostu swoisty gang świeżaków. Ewentualnie są to ludzie w niedawnej przeszłości pracujący dla władz węgierskich.

Zoltan Tar, być może drugi najbardziej rozpoznawalny polityk Tisy, to protestancki pastor, który poza troską o wiernych zajmował się również biznesem, a także pracował w jednej z państwowych instytucji. W 2024 roku uzyskał mandat europarlamentarzysty z ramienia Tisy. Anita Orbán, zbieżność nazwisk przypadkowa, ma objąć taką ministra spraw zagranicznych. Po zwycięstwie Fideszu w 2010 roku znalazła zatrudnienie w węgierskim Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Reprezentowała też za granicą, między innymi przy Kongresie Stanów Zjednoczonych, rząd węgierski jako wysłannik do spraw bezpieczeństwa energetycznego.

Mark Radnai był aktorem teatralnym oraz twórcą internetowym. Co ciekawe, jego ojciec był niegdyś politykiem yobbiku. Tisza odgrywa ważną rolę jako ekspert do spraw mediów. Agnes Forsthofer przez wiele lat pracowała w biznesie hotelarskim nad Balatonem, teraz zajmie się polityką. Pewnego kolorytu Tisy nadaje Krystina Bodis, która jest zawodową aktywistką, psycholożką, poetką, autorką reportaży, skupia się na problemie wykluczonych mniejszości itd. Zapewne nie ma sensu wymieniać dalej polityków Tiszy. Zaryzykuję jedynie stwierdzenie, że nie są oni dobrze znani nawet własnym wyborcom.

Wśród wyborców partii Magyara znajdziemy byłych zwolenników wszystkich możliwych opcji, od Jubbiku poprzez Fidesz na MSZP kończąc. Podkreślę to jeszcze raz. Węgrzy nie zagłosowali za Tisą, lecz przeciwko Orbánowi. Zresztą istotna część elektoratu Tisy nie do końca ufa Magyarowi, człowiekowi, który przez wiele lat czerpał zawodowo, a zatem finansowo, z rządów Fideszu i byłemu mężowi Judit Vargi, minister sprawiedliwości w latach 2019-2023, jeszcze niedawno czołowej polityk Fideszu. Para rozwiodła się w 2023 roku, a rok później Magyar zrezygnował z pracy w państwowych przedsiębiorstwach, rozpoczął karierę w mediach społecznościowych i zabrał się za organizowanie antyrządowych demonstracji.

Paradoksem jest zatem to, że Fideszu nie obaliła żadna koalicja dotychczasowych partii opozycyjnych, lecz formacja zapełniona byłymi beneficjentami jego rządów. Orbán reaguje na wynik wyborów. Reakcja Orbána na porażkę była zaskakująco spokojna, wręcz elegancka. Od razu uznał zwycięstwo Tisy, zapowiedział oddanie władzy i skupienie się na byciu w opozycji. Trudno oprzeć się wrażeniu, iż obecny jeszcze premier Węgier doskonale przygotował się na ten scenariusz i wciela już w życie plan awaryjny. Na zwycięstwo TIS-y zanosiło się od kilku miesięcy, choć wydawało się, że nie dojdzie do takiego triumfu, który pozwoli uzyskać większość konstytucyjną, a to był konieczny warunek do rozmontowania systemu Orbána.

W przeciwnym razie poprzedni premier mógłby nadal rządzić za pośrednictwem swoich ludzi w sądach, administracji państwowej, spółkach Skarbu Państwa itd. Tymczasem teraz rząd Magyara teoretycznie będzie mógł wywrócić stolik i rozpisać nowe zasady. Tylko czy tak wytrawny gracz jak Orbán nie byłby przygotowany i na taki bieg wydarzeń? Czy nie ma planu ogrania żółtodziobów z Tisy? Kto wie, ilu nowych posłów Tisy za kilka miesięcy wycofa poparcie dla rządu? Czy nie ma wśród nich osób po prostu delegowanych przez poprzednie władze na jakiś czas? Tego typu liczne pytania krążą wokół głowy. Z perspektywy Tise cudem byłoby utrzymanie większości konstytucyjnej do końca jeszcze nierozpoczętej kadencji.

Mówiąc wprost, potrzebne to liderowi TIS-y jak rybie ręcznik. Zapewne dzieliłoby to nieskonsolidowaną partię, a oprócz naprawy gospodarki, utrzymanie większości konstytucyjnej będzie głównym zadaniem Magyara. Poza tym brak sygnałów, że wyborcy Tisy oczekiwaliby takich ruchów. Mimo wyborczej rewolucji, Magyar będzie stąpać po niezwykle cienkim lodzie i jakiekolwiek większe poślizgnięcie może zakończyć się bolesnym upadkiem, na co już czeka Orbán. Wbrew nadziejom płynącym z całego postępowego świata, nie można skazywać go dziś na polityczny niebyt. Zachęcamy Państwa serdecznie do polubienia i skomentowania tego nagrania, czym pomogą nam Państwo w docieraniu do nowych odbiorców.