Rewolucji nie będzie. Co czeka Węgry po wyborach? - Michał Kowalczyk [tekst audio]

Za chwilę wysłuchasz wersję audio najnowszego tekstu z naszego portalu. Wszystkie artykuły przeczytasz na enlat.pl. Rewolucji nie będzie. Co czeka Węgry po wyborach? Tekst Michała Kowalczyka. Nowo wybrani posłowie Tisy to przeważnie ludzie bez doświadczenia, a często także beneficjenci rządów Fideszu. Z kolei problemy gospodarcze, które dotknęły Węgry będą trudne do przezwyciężenia. Zaś oczekiwana przez zachodnich liberałów rewolucja obyczajowa w tym kraju zapewne się nie wydarzy. O potknięcia będzie Péterowi Magyarowi bardzo łatwo, a na każde z nich wyczekiwał będzie Viktor Orbán.

Mamy za sobą historyczne wybory na Węgrzach, których najważniejszym rezultatem jest utrata władzy po 16 latach niepodzielnych rządów przez Fidesz Viktora Orbána. Tisza pod przewodnictwem Pytera Magyara nie tylko wygrała wybory, lecz zdobywając około 53% głosów Uzyskała 137 do 138 mandatów na 199 miejsc, a zatem większość konstytucyjną. Na Fidesz, precyzyjniej Koalicja Fidesz-KDNP zagłosowało niecałe 38% wyborców, co pozwoli zatrzymać partii tylko 56 miejsc. Zaś do parlamentu wchodzi również Michał Zang, Nasza Ojczyzna, nacjonalistyczna formacja, której od początku istnienia przewodzi Laszlo Torockaj.

Cały paradoks polega na tym, że rzeczywistość może być mniej satysfakcjonująca dla orędowników nowego rządu w Budapeszcie. Zresztą Péter Magyar nie obiecywał nic, czego chcieliby sobie życzyć świętujący jego zwycięstwo od Madrytu do Kijowa. Czym tak naprawdę jest TISA? TISA to formacja dość młoda, nie ma za wiele politycznego doświadczenia. O jej politykach, poza Magyarem, niewiele wiadomo. To nawet nie ekipa dysydentów z innych partii, jak w przypadku upadłej już Polski 2050. To po prostu swoisty gang świeżaków. Ewentualnie są to ludzie w niedawnej przeszłości pracujący dla władz węgierskich.

Wśród wyborców partii Magyara znajdziemy byłych zwolenników wszystkich możliwych opcji, od Jubbiku poprzez Fidesz na MSZP kończąc. Podkreślę to jeszcze raz. Węgrzy nie zagłosowali za Tisą, lecz przeciwko Orbánowi. Zresztą istotna część elektoratu Tisy nie do końca ufa Magyarowi, człowiekowi, który przez wiele lat czerpał zawodowo, a zatem finansowo, z rządów Fideszu i byłemu mężowi Judit Vargi, minister sprawiedliwości w latach 2019-2023, jeszcze niedawno czołowej polityk Fideszu. Para rozwiodła się w 2023 roku, a rok później Magyar zrezygnował z pracy w państwowych przedsiębiorstwach, rozpoczął karierę w mediach społecznościowych i zabrał się za organizowanie antyrządowych demonstracji.

W przeciwnym razie poprzedni premier mógłby nadal rządzić za pośrednictwem swoich ludzi w sądach, administracji państwowej, spółkach Skarbu Państwa itd. Tymczasem teraz rząd Magyara teoretycznie będzie mógł wywrócić stolik i rozpisać nowe zasady. Tylko czy tak wytrawny gracz jak Orbán nie byłby przygotowany i na taki bieg wydarzeń? Czy nie ma planu ogrania żółtodziobów z Tisy? Kto wie, ilu nowych posłów Tisy za kilka miesięcy wycofa poparcie dla rządu? Czy nie ma wśród nich osób po prostu delegowanych przez poprzednie władze na jakiś czas? Tego typu liczne pytania krążą wokół głowy. Z perspektywy Tise cudem byłoby utrzymanie większości konstytucyjnej do końca jeszcze nierozpoczętej kadencji.

Magyar niebawem uzyska odblokowanie środków unijnych, lecz nie zmieni to fatalnej sytuacji węgierskiej gospodarki. Kiedy w 2014 roku Orbán ponownie wygrał wybory, mógł powiedzieć, bazując na danych ekonomicznych, że Węgry przezwyciężyły kryzys gospodarczy i rozwijają się pomyślnie. Reformy tego czasu faktycznie przyniosły ożywienie po latach nieudolnych rządów MSZP. Obecnie jednak trwa stagnacja, a siła nabywcza Węgrów jest niższa niż chociażby Rumunów, na których Madziarzy tradycyjnie patrzą z góry. Jeśli Madziar w dość szybkim czasie nie znajdzie sposobu na rozkręcenie gospodarki, przegra z Kretesem następne wybory.

Będzie wyjątkowo trudno. Nie ma konkretnego sektora, na którym można się oprzeć. Nie ma też istotnych bogactw naturalnych. Do tego branża motoryzacyjna ma problemy w całej Europie. Swoje fabryki nad Dunajem mają między innymi Audi, Mercedes, Suzuki. Jeżeli Magyar ma realny plan, to ciężko będzie mu go wprowadzić w życie, walcząc jednocześnie z całą administracją państwową, zdominowaną przez ludzi z Fideszu, w międzyczasie oddając stanowiska przypadkowym ludziom bez doświadczenia. Jako że lud potrzebuje igrzysk, Magyar może pokusić się o ukaranie pojedynczych przedstawicieli odchodzącej władzy, jednakże nie będzie w stanie dokonać rewolucji, nie mając doświadczonych żołnierzy.

Polityka zagraniczna Madziara. Polityka zagraniczna Budapesztu z pewnością będzie nastawiona na współpracę z Brukselą. Stanie się mniej konfrontacyjna wobec Ukrainy, choć Madziar nie zamierza być orędownikiem jej członkostwa w Unii Europejskiej. Natomiast jeżeli Kijów nie wykona gestów przyjaźni wobec Budapesztu, np. nadając prawa mniejszości węgierskiej na Zakarpaciu, konflikt dyplomatyczny może wybuchnąć na nowo, choć na pewno nie z taką siłą, jak to ma miejsce obecnie. Magyar dość pragmatycznie wybrał Warszawę jako miejsce swojej pierwszej wizyty zagranicznej w roli premiera. To zupełnie naturalny wybór. Odwiedziny kraju powszechnie lubianego przez Węgrów do tego wizyta u wspierającego go Donalda Tuska.

Trudno by wybrał Waszyngton. Z pewnością będzie próbował dystansować się od administracji Trumpa, która zresztą postawiła wszystkie karty na Orbana. Jednakże Madziar, wbrew oczekiwaniom niektórych polityków nad Wisłą, nie zakończy współpracy Budapesztu z Moskwą. Jakikolwiek zdecydowany ruch na tym polu mógłby skutkować odcięciem Węgier od surowców energetycznych, to zaś doprowadziłoby do całkowitego krachu naddunajskiej gospodarki. Relacje z Rosją będą mniej ostentacyjne, będą bliskie na tyle, na ile Unia jest to w stanie zaakceptować. Nie będzie więc aż tak jawnego wychodzenia przed szereg. Ostatnią rzeczą, na którą Magyar miałby ochotę, jest dokonywanie w nadchodzącej kadencji jakiejkolwiek rewolucji światopoglądowej, a na to zdają się liczyć przedstawiciele europejskiej lewicy.

Mówiąc wprost, potrzebne to liderowi TIS-y jak rybie ręcznik. Zapewne dzieliłoby to nieskonsolidowaną partię, a oprócz naprawy gospodarki, utrzymanie większości konstytucyjnej będzie głównym zadaniem Magyara. Poza tym brak sygnałów, że wyborcy Tisy oczekiwaliby takich ruchów. Mimo wyborczej rewolucji, Magyar będzie stąpać po niezwykle cienkim lodzie i jakiekolwiek większe poślizgnięcie może zakończyć się bolesnym upadkiem, na co już czeka Orbán. Wbrew nadziejom płynącym z całego postępowego świata, nie można skazywać go dziś na polityczny niebyt. Zachęcamy Państwa serdecznie do polubienia i skomentowania tego nagrania, czym pomogą nam Państwo w docieraniu do nowych odbiorców.