Rewolucji nie będzie. Co czeka Węgry po wyborach? - Michał Kowalczyk [tekst audio]

Mamy za sobą historyczne wybory na Węgrzach, których najważniejszym rezultatem jest utrata władzy po 16 latach niepodzielnych rządów przez Fidesz Viktora Orbána. Tisza pod przewodnictwem Pytera Magyara nie tylko wygrała wybory, lecz zdobywając około 53% głosów Uzyskała 137 do 138 mandatów na 199 miejsc, a zatem większość konstytucyjną. Na Fidesz, precyzyjniej Koalicja Fidesz-KDNP zagłosowało niecałe 38% wyborców, co pozwoli zatrzymać partii tylko 56 miejsc. Zaś do parlamentu wchodzi również Michał Zang, Nasza Ojczyzna, nacjonalistyczna formacja, której od początku istnienia przewodzi Laszlo Torockaj.

Przełomowe wybory. Nowa kadencja zgromadzenia krajowego będzie pod wieloma względami wyjątkowa. Po pierwsze konia z rzędem temu, kto wskaże jakąkolwiek inną partię polityczną we współczesnej Europie, która nie mając wcześniej posłów wygrywa wybory i to uzyskując większość konstytucyjną. Po drugie wszystkich posłów Tiszy można nazwać beniaminkami. Do tej pory w ławach monumentalnego gmachu parlamentu Węgier żaden z nich nie zasiadał z ramienia jakiejkolwiek formacji. Teraz mają oni wziąć odpowiedzialność za dalsze losy kraju. Po trzecie, z węgierskiego parlamentu znikają najpewniej na zawsze,

Węgierska Partia Socjalistyczna , postkomuniści rządzący Węgrami m.in. w latach 2002-2010, których klęska wyniosła do władzy Fidesz. Partia w ogóle nie wystartowała. Koalicja Demokratyczna utworzona w 2011 roku na bazie części aktywu MSZP przez byłego premiera Ferenca Giurgianiego. Zdobyła zaledwie 1,2%. Po trzecie Jobbik. W ogóle nie wystartował. Jeszcze 10 lat temu była to druga najpopularniejsza partia na Węgrzech. Po czwarte, mając na względzie standardy europejskie, będzie to najbardziej prawicowy parlament w kraju członkowskim Unii Europejskiej.

TISA nie ma wprawdzie szczególnie dookreślonej ideologii. Poza wolą odsunięcia Fideszu od władzy. Lecz z dotychczasowych wypowiedzi jej polityków należałoby uznać ją za partię centroprawicową. Zapewne w niektórych aspektach bardziej konserwatywną czy akcentującą interesy narodowe aniżeli wiele formacji uważanych za prawicowe w krajach zachodniej Europy. Profil Fideszu jest czytelnikowi doskonale znany. Natomiast kilka słów warto poświęcić Michał Ziemk. Partia powstała w 2018 roku w wyniku rozłamów Jobbiku. Wówczas to część polityków tej formacji postanowiła powrócić do tradycyjnej linii węgierskiego nacjonalizmu, odrzuciwszy drywku centrum, na który zdecydowało się kierownictwo Jobbiku.

To porną propagandę w mediach państwowych, mobilizację niegłosujących wcześniej Węgrów, dojście do głosu nowego pokolenia, które na ogół nie pamięta już czasów sprzed epoki Orbána. Ogólnie zmęczenie społeczeństwa szesnastoma laty niepodzielnych rządów Fideszu. Z całą pewnością można powiedzieć, ludzie głosowali nie tyle za Tisą, co przeciwko Orbanowi. Tymczasem po ogłoszeniu wstępnych wyników w stronę Madziarów popłynęły gratulacje ze strony światowej lewicy oraz mediów i partii liberalnych. Pewien poczytny hiszpański portal napisał wręcz, że lewica zwyciężyła na Węgrzech. Gdyby wierzyć dziennikarzom, to wydawać by się mogło, że TISA niebawem rozliczy Orbana i spółkę, wykona wszystkie polecenia Unii Europejskiej, zerwie wszelkie kontakty z Rosją, stanie się najwierniejszym orędownikiem Ukrainy w Europie, a może nawet dokona rewolucji światopoglądowej.

Cały paradoks polega na tym, że rzeczywistość może być mniej satysfakcjonująca dla orędowników nowego rządu w Budapeszcie. Zresztą Péter Magyar nie obiecywał nic, czego chcieliby sobie życzyć świętujący jego zwycięstwo od Madrytu do Kijowa. Czym tak naprawdę jest TISA? TISA to formacja dość młoda, nie ma za wiele politycznego doświadczenia. O jej politykach, poza Magyarem, niewiele wiadomo. To nawet nie ekipa dysydentów z innych partii, jak w przypadku upadłej już Polski 2050. To po prostu swoisty gang świeżaków. Ewentualnie są to ludzie w niedawnej przeszłości pracujący dla władz węgierskich.

Wśród wyborców partii Magyara znajdziemy byłych zwolenników wszystkich możliwych opcji, od Jubbiku poprzez Fidesz na MSZP kończąc. Podkreślę to jeszcze raz. Węgrzy nie zagłosowali za Tisą, lecz przeciwko Orbánowi. Zresztą istotna część elektoratu Tisy nie do końca ufa Magyarowi, człowiekowi, który przez wiele lat czerpał zawodowo, a zatem finansowo, z rządów Fideszu i byłemu mężowi Judit Vargi, minister sprawiedliwości w latach 2019-2023, jeszcze niedawno czołowej polityk Fideszu. Para rozwiodła się w 2023 roku, a rok później Magyar zrezygnował z pracy w państwowych przedsiębiorstwach, rozpoczął karierę w mediach społecznościowych i zabrał się za organizowanie antyrządowych demonstracji.

Paradoksem jest zatem to, że Fideszu nie obaliła żadna koalicja dotychczasowych partii opozycyjnych, lecz formacja zapełniona byłymi beneficjentami jego rządów. Orbán reaguje na wynik wyborów. Reakcja Orbána na porażkę była zaskakująco spokojna, wręcz elegancka. Od razu uznał zwycięstwo Tisy, zapowiedział oddanie władzy i skupienie się na byciu w opozycji. Trudno oprzeć się wrażeniu, iż obecny jeszcze premier Węgier doskonale przygotował się na ten scenariusz i wciela już w życie plan awaryjny. Na zwycięstwo TIS-y zanosiło się od kilku miesięcy, choć wydawało się, że nie dojdzie do takiego triumfu, który pozwoli uzyskać większość konstytucyjną, a to był konieczny warunek do rozmontowania systemu Orbána.

Mówiąc wprost, potrzebne to liderowi TIS-y jak rybie ręcznik. Zapewne dzieliłoby to nieskonsolidowaną partię, a oprócz naprawy gospodarki, utrzymanie większości konstytucyjnej będzie głównym zadaniem Magyara. Poza tym brak sygnałów, że wyborcy Tisy oczekiwaliby takich ruchów. Mimo wyborczej rewolucji, Magyar będzie stąpać po niezwykle cienkim lodzie i jakiekolwiek większe poślizgnięcie może zakończyć się bolesnym upadkiem, na co już czeka Orbán. Wbrew nadziejom płynącym z całego postępowego świata, nie można skazywać go dziś na polityczny niebyt. Zachęcamy Państwa serdecznie do polubienia i skomentowania tego nagrania, czym pomogą nam Państwo w docieraniu do nowych odbiorców.