Mentionsy Mentionsy
Nauka To Lubię
Nauka To Lubię

Rożek u Rosiaka: NASA uderzyła w asteroidę

08.11.2026 ·22 min 10 s · 6 rozdziałów

Kilka lat temu sonda DART celowo uderzyła w Dimorphosa i zmieniła jego orbitę. Teraz europejska misja Hera sprawdza, co dokładnie wydarzyło się po tym zderzeniu i czego możemy się z niego nauczyć. W tym odcinku Tomasz Rożek opowiada o obronie planetarnej, o tym, jak daleko jesteśmy od scenariuszy znanych z filmów takich jak „Armageddon”, i co zrobilibyśmy, gdyby któregoś dnia naprawdę wykryto obiekt lecący w stronę Ziemi. Czy umiemy zmienić tor asteroidy? Ile czasu potrzebowalibyśmy na reakcję? I dlaczego jedno skuteczne uderzenie wcale nie oznacza jeszcze, że znamy sposób na każde kosmiczne zagrożenie?

0:07 · Wprowadzenie i rozmowa o nazewnictwie kosmicznym 2

Rożek u Rosiaka w raporcie. Doktor Tomasz Rożek, gospodarz kanału Nauka To Lubię i nasz stały współpracownik jest z nami. Witam cię Tomku. Dzień dobry. Porozmawiamy o Herze, bogini niebios, królowej Olimpu, córce Kronosa, który ją wypluł na polecenie Zeusa, który był synem Kronosa, a Zeus potem poślubił Herę, czyli była jego siostrą i żoną jednocześnie. Może być zgadzasz się na taką rozmowę? Jak mówisz o Herze, którą ktoś wypluł, no to mnie się od razu kojarzy głębia tematu dzisiejszego naszego odcinka, naszej rozmowy, czyli misja Hera, misja europejska, trwająca właśnie, w zasadzie wchodząca w kluczowy moment, no bo ona ma zbadać, co wypluł albo co odrzucił kawałek skały znajdujący się kawał, kawał od nas.

Wiesz co, Tomek, ja powiedziałem wyplu, no bo to ładnie brzmi, ale Zeus ją tak naprawdę zwymiotował, więc może nie brnijmy w to dalej, ale ponieważ ty masz kontakty w Europejskiej Agencji Kosmicznej, to chciałem cię spytać, zanim jeszcze zaczniemy rozmawiać o Herze, kto i w jaki sposób nadaje nazwy sądom czy w ogóle jakimś przedsięwzięciom agencji? Skąd one się biorą? Ja myślę, że tutaj nie ma jednej reguły i to nie dotyczy tylko ESY, ale także wielu innych agencji kosmicznych. Czasami te nazwy są sklejane ze skrótu, który ma mówić o czym jest misja, albo o czym jest, czy co ma robić konkretne urządzenie. Czasami tak bywa, że agencja kosmiczna rozpisuje konkurs.

1:28 · Misja Hera i jej cele 1

Gdyby w Ziemię uderzyła planetoida podobnej wielkości, co się zdarza statystycznie dość rzadko, ale wciąż jest możliwe, zaraz mogę powiedzieć o tych skalach i o tych wielkościach, bo to też wydaje mi się jest ciekawe, no to mamy, bym powiedział, katastrofę na poziomie regionalnym. Na poziomie nie jednego miasta, nie na poziomie powiedzmy jakiegoś obszaru, tylko na poziomie całego regionu, więc patrząc tak na mapę dzisiejszą polityczną, to gdyby uderzyć na przykład w Polskę, no to oczywiście Polska, ale także sąsiednie kraje by były gdzieś tutaj mocno poturbowane. A powiedz Tomku, skoro przy tej wielkości jesteśmy,

16:21 · Oczekiwania na zdjęcia z misji Hera 2

A później jedni i drudzy będą potrzebowali danych tych drugich, tak? No bo bez sensu, żeby teraz Amerykanie robili dokładnie taką samą misję, posyłali dokładnie w ten sam typ asteroidy, skoro mogą mieć dostęp do danych chińskich. I to działa też w drugą stronę. Do zmierzenia, do zbadania jest naprawdę bardzo dużo. I robienie wszystkiego samemu nie zawsze ma sens, a na pewno kosztuje dużo, dużo więcej. Tomku, szczegółowy obraz Dimorphosa, sfotografowany przez HR, zostanie opublikowany 25 listopada, tak mówi Europejska Agencja Kosmiczna. Co tam będzie na tym obrazie? Pierwsze zdjęcia już są. No tak, mamy te pierwsze zdjęcia, dlatego rozmawiamy, ale co będzie na tym pełnym obrazie?

Czy ono będzie jaśniejsze czy ciemniejsze, tak jak mówię, to nie ma znaczenia, ale na pewno ono będzie wyraźnie widoczne. Pytanie brzmi, Czy to, że Dimorphos się przesunął aż tak i dużo bardziej niż podejrzewano, to wynik tego uderzenia? Czy może wynik tego, że on się odłupał gdzieś bardziej? A może tego, że w wyniku uderzenia wyrzucony w przestrzeń kosmiczną została masa materiału, która wcześniej tego Dimorphosa tworzyła? To są pytania, na które Hera ma odpowiedzieć. Bo bez tego my nie zrozumiemy, co możemy robić w sytuacji zagrożenia. Ale dobrze Tomku, czy jeżeli powiem zdanie, że w tej chwili już wiemy, że jesteśmy w stanie zmienić tor poruszania się asteroidy w przestrzeni kosmicznej.

Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.