Mikrohistorie z Lublina

Otóż z nami Wioletta Wejman, dokumentalistka historii mówionej z Ośrodka Brama Grodzka, Teatr NN. Dzień dobry. Dzień dobry. Witamy w Lublinie, który przyjechał do Warszawy. Przyjechał do Warszawy, ale słucha nas, mam nadzieję, cała Polska i cały świat, bo te opowieści tak naprawdę są uniwersalne i możemy nimi zarażać nie tylko tych, którzy z Warszawy i z Lublina. Brama Grodzka pojawiła się w dźwięku w opowieści pana Jana Błaszczaka. W opowieści, która jest o tyle ważna, że Brama Grodzka jest bardzo symbolicznym miejscem w Lublinie, a wasze działania mają to miejsce w nazwie. Dlaczego? Jesteśmy, myślę, że jednym z najważniejszych miejsc na mapie Lublina, Brama Grodzka. Sama nazwa brama wskazuje, że jesteśmy na styku dwóch obszarów.

Niestety tak i o tym także dzisiaj będzie mowa i nasi bohaterowie i bohaterki, właściwie wasi, tych których nagraliście, z którymi rozmawialiście, dokładnie o tym będą mówić. Ale wracając jeszcze i opowiadając o tym, co robi Brama Grodzka, Teatr NN, jest to jedno z największych w Polsce archiwów historii nie tylko mówionych. Wspaniale uporządkowane, bardzo wyjątkowe pod jednym względem. To jest jedno z tych archiwów, które posiada także zasoby dźwiękowe, ale nie mówione, tylko dźwiękosfery Lublina i okolic. I to jest niezwykle ważne, dlaczego to będziemy jeszcze o tym opowiadać. Pan Jan urodził się w 1916 roku i to jest bardzo ważne w kontekście historii mówionych, bo opowiada nam o czasie, którego już nie ma.

A z nami pani Anna Mas. Lublin, Teatr NN Ośrodka Brama Grodzka. To są stare piosenki. Jak idzie do wojska chłopak, ona go żegna. Są inne. Do nocy fajpa ja dojch szwarca. On jest Żydem, a ona jest Ukrainką.

Napisała coś takiego, że właściwie te osoby, które pochodzą z rodzin chłopskich, nie mają w ogóle spisanej swojej historii, bo przecież nikt o tym nie myślał. Nie miał na to pewnie czasu, możliwości, może umiejętności, a to, że ktoś przychodzi i pyta się o historię czyjegoś życia, czyjejś rodziny, bo to nas też przecież interesuje, jak wyglądały relacje rodziny, jak wyglądały rodzeństwa rodziców, to jest odmalowanie całego pejzażu życia danej osoby, to jest niezwykle ważne, to jest taki unikalny zapis czyichś losów, stworzenie dźwiękowej mapy pamięci, mapy opowieści mieszkańców, w naszym przypadku Lublina i Lubelszczyzny. Krystyna Modrzewska, postać, którą zdecydowanie trzeba zapamiętać. Jej opowieści znajdziemy w waszym przepasnym archiwum, czyli Ośrodka Brama Grodzka, Teatr NN.

W takim znacznym miejscu schowałam ten aparat. Co się stało z tym aparatem? To jest dopiero historia. My nie powiemy ani słowa, przekierowując wszystkich do archiwum Teatru NN Brama Grodzka. Natomiast ta opowieść pani Teodozji Drobik łączy w sobie bardzo wiele różnych elementów. Jest opowiedziana pięknym głosem, to jest pięknie skonstruowana opowieść, długa relacja i ta relacja jest też przykładem na to i odpowiedzią na to, po co tworzymy też takie archiwa. Takie archiwa i zapisywanie historii mówionych nie tylko na potrzeby instytucji, które realizuje dany program, umożliwia autorom, badaczom, studentom dotarcie do dźwięków, do opowieści bardzo ciekawych osób i konstruowaniu, tworzeniu na nich

Jej historia opowiedziana jest przez pryzmat właśnie narracji wiejskiej, więc Agnieszka Pajączkowska Nieprzezroczyste czytamy. I słuchamy Teodos i Drobik. Ależ oczywiście. A do tej całej opowieści weszliśmy przez Bramę Grodzką i myślę, że też przez Bramę Grodzką powinniśmy z niej wyjść. Z spokojem możemy zostawić Państwa z tymi zasobami i historii mówionych, i zdjęć, ale także dźwiękosfery. Dziękujemy bardzo za te opowieści, Wioletta Wejman. Dziękuję bardzo. I to była wyprawa do Lublina i Ośrodka Brama Grodzka, Teatr NN. A my mówimy już... Do widzenia. Agnieszka Obszańska. I Dominik Czapigo. Za tydzień kolejny odcinek. A gdzie będziemy?