Mikrohistorie z Lublina

Trójka. Program III Polskiego Radia. Mikrohistorie. I mówimy dzień dobry. Agnieszka Obszańska, program trzeci Polskiego Radia oraz Dominik Czapik, dokumentalista Historii Mówionej. Ci, którzy nas słuchają i zaglądają do naszych trójkowych podcastów już wiedzą, że jest to spotkanie z dokumentalistami i dokumentalistkami. Opowieść o świecie, który nam umyka, który chcemy tutaj uchwycić i zarazić nim wszystkich, którzy nas słuchają. A jaki to świat? Dzisiaj ruszamy na południowy wschód Polski.

Na początku zaczęliśmy nagrywać mieszkańców i mieszkanki, którzy żyli w latach 90. i przed wojną w Lublinie, ale oni byli Polakami, patrzyli na świat żydowski z boku, byli obserwatorami. Jak opowiedzieć o świecie żydowskim, nie mając informacji, nie mając relacji, wspomnień od tych, którzy ten świat tworzyli? My po prostu musieliśmy wyruszyć w świat i w dużej mierze dokonał tego mój kolega Tomek Czajkowski, który pojechał do Izraela, pojechał do Stanów Zjednoczonych, pojechał do Francji razem z koleżanką Agnieszką Zachariewicz, a my z rzeczoną koleżanką Agnieszką pojechałyśmy też do Szwecji, do Danii i wszyscy spotykaliśmy się z osobami, które w różny sposób tworzyły ten świat Żydowski świat lubelski czy lubelszczyzny, bo nie koncentrowaliśmy się tylko na Lublinie i powstała bardzo oryginalna, bezcenna kolekcja nagrań ludzi, którzy opowiadają o tym świecie, o takim bezpośrednim doświadczeniu bycia i tworzenia tego świata.

Zastanawia się, czy nie zabrać ze sobą, ale przecież opowiada, że nie wiadomo, czym to się skończy, a wręcz sugeruje, że wiadomo, czym to się skończy. Postanawia go ukryć. To jest też ten inny wymiar rzeczywistości, który nam się ujawnia przy okazji tej historii mówionej, tej opowieści, pasji do fotografowania. Pasji i siły, siły przebicia w realizowaniu swoich planów i zamierzeń, bo o tym jest też ta historia. Bardzo serdecznie zapraszamy na stronę Bramy Grodzkiej i na stronę programu Historia Mówiona www.historiamowiona.teatrnn.pl Ja też polecam książkę Nieprzezroczyste Agnieszki Pajączkowskiej, ponieważ pani Teodozja jako fotografka pojawiła się w tej książce jako osoba, która jest ze wsi.

Jej historia opowiedziana jest przez pryzmat właśnie narracji wiejskiej, więc Agnieszka Pajączkowska Nieprzezroczyste czytamy. I słuchamy Teodos i Drobik. Ależ oczywiście. A do tej całej opowieści weszliśmy przez Bramę Grodzką i myślę, że też przez Bramę Grodzką powinniśmy z niej wyjść. Z spokojem możemy zostawić Państwa z tymi zasobami i historii mówionych, i zdjęć, ale także dźwiękosfery. Dziękujemy bardzo za te opowieści, Wioletta Wejman. Dziękuję bardzo. I to była wyprawa do Lublina i Ośrodka Brama Grodzka, Teatr NN. A my mówimy już... Do widzenia. Agnieszka Obszańska. I Dominik Czapigo. Za tydzień kolejny odcinek. A gdzie będziemy?