Zrecze w gminie Chmielnik

I właśnie w tej okolicy Sprowscy dominowali i oni byli właścicielami między innymi Zrecza. Nawet jak nie potrafimy wskazać dokładnie, o którego Sprowskiego chodzi, to jednak nie ulega wątpliwości, że tak było. No i w końcu wiemy, że z tej linii Sprowskich Andrzej, posługujący się herbem Odrowąż, W 1456 roku sprzedał Zrecze przedstawicielom innej znanej rodziny, która wtedy robiła gigantyczną karierę, no i przez trzy pokolenia należała do oligarchii, pierwszej półki bogaczy w naszym kraju, jeśli chodzi o posiadane zarówno terytorie, jak i o wpływy polityczne, gospodarcze, czyli chodzi o rodzinę Oleśnickich.

I ta rodzina właśnie w tym czasie, czyli w połowie XV wieku, Opanowała Zrecze, a głównie oczywiście musimy o tym ciągle pamiętać, że w tej rodzinie taka zasada panowała, którą ustanowił słynny Zbigniew Oleśnicki, a więc nasz pierwszy kardynał, który też dla biskupów krakowskich zdobył tytuł księcia siewierskiego. Od tego momentu używali biskupi tego tytułu. A zasada była taka, że biskup, ponieważ wszystko co zdobył należało do kurii krakowskiej, do biskupstwa, więc nie mógł dysponować tym majątkiem, jeśli to było zapisane jako własność biskupa, ale za to mógł popierać działania swoich krewnych.

I w związku z tym wszystko co wiązało się z rosnącą potęgą rodu Oleśnickich było cedowane na brata Zbigniewa, czyli Jana, zwanego Głowaczem. I ten właśnie Jan Głowacz Oleśnicki został właścicielem zrecza po Andrzeju Odrowążu. No ale to też fascynująca postać naprawdę, już pomijając urzędy, które sprawował, był marszałkiem królestwa, wojewodą sandomierskim, posiadał pińczów i zamek oraz około 50 wsi. No więc rzeczywiście fortuna była potężna, w tym właśnie To wszystko tworzyło takie dość mocno skonsolidowane terytorium, więc to nie było rozrzucone po całym naszym kraju, tylko starali się właśnie Oleśnicy to wszystko kumulować.

No i starali się też bardzo mocno rozwijać gospodarczo te wsie, które posiadali. Między innymi na przykład nadawali prawa magdeburskie, czy ogólnie niemieckie możemy powiedzieć, które się przyczyniały do rozwoju gospodarczego i społecznego miejscowości. No więc niewykluczone, że taka pierwsza może jakaś sprężyna, taka dźwignia, która spowodowała rozwój Zrecza, wiązała się być może właśnie z rodziną Oleśnickich, którzy dbali o te swoje majątki, No i przyczyniali się do tego, że ta gospodarka właściwie taki towarowy charakter miała i te wsie dawały Oleśnickim duży dochód. No a jeśli jeszcze pomyślimy, że przecież rodzice zarówno Zbigniewa, jak i tego jego brata Jana Głowacza Oleśnickiego są pochowani na Świętym Krzyżu i sam Jan Głowacz jest pochowany na Świętym Krzyżu, no to już wiadomo, że jesteśmy w centrum wszystkich najważniejszych zagadnień naszego regionu.

Do tej parafii Zrecze należało. Zrecze było wtedy własnością Andrzeja Oleśnickiego. No, czyli wiadomo, herbu Dębno. Akurat Długosz nie podaje tutaj herbu, mimo że zawsze przy właścicielach podaje, no ale wiemy, że przecież jego dobrodziejem był Zbigniew Oleśnicki, więc być może Długosz uważał, że no nie wypada wspominać o osobie, bo każdy wie, że Oleśnicy posługują się herbem Dębno. W każdym razie, oprócz no właśnie tej przynależności, kilku drobnych szczegółów, Długosz napisał, że było tutaj osiem łanów kmiecych i były trzy karczmy z rolą. Mniej więcej każda karczma miała około łanu roli, czyli moglibyśmy powiedzieć, że aż 11 łanów roli tutaj było.

To się oczywiście później zmieniło, ale to już nie za czasów oleśnickich. No i wartość różnych zobowiązań za czasów Jana Długosza oznaczono na 8 grzywien i właśnie do Katedry Krakowskiej te pieniądze szły ze Zrecza. Znowu potwierdzenie tej aktywności Oleśnickich, którą mamy również jeśli chodzi o źródła Na początku XVI wieku, czyli w kolejnej takiej księdze dochodów, beneficjów diecezji krakowskiej z 1529 roku takie informacje mamy, no ale potem sytuacja już się zmienia. Czyli kolejne informacje jakie mamy pochodzą z następnego źródła, to już mamy wiek XVI. I jeszcze wprawdzie są tutaj Oleśnicy, ale potem już dość duży kalejdoskop różnych właścicieli.