Mentionsy Mentionsy
MOC HISTORII
MOC HISTORII

Boronice w gminie Kazimierza Wielka

30.07.2023 ·47 min 9 s · 6 rozdziałów

Przez wieki miejscowość nazywano: Borunice. Jej początki sięgają XIV wieku, ale już około roku 1200 mógł tu istnieć zamek. Właścicielem miejscowości był m.in. jeden z najsłynniejszych rycerzy średniowiecznych Zawisza Czarny. Do Boronic, w gminie Kazimierza Wielka wybierzemyzapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

12:51 · Zawisza Czarny i jego związki z Boronicami 4

Po raz pierwszy tę sławę najemniczą, nie wiemy z jakiego powodu, ale zyskał, kiedy zaciągnięto go do walk z Zygmuntem Luksemburczykiem, czyli królem Węgier, którego opozycja chciała usunąć. No i wtedy po stronie tych przeciwników Zygmunta Luksemburczyka walczył, ale okazało się, że Zygmunt Luksemburczyk dostrzegł jakieś widocznie wielkie przymioty tego najemnika, No bo zaproponował mu służbę u siebie, w swoich własnych wojskach. No i zapisał się między innymi Zawisza Czarny podczas takich walk w Bośni, gdzie chodziło o to, żeby zgnieść tamtejszych zwolenników herezji, jak to wtedy określano.

Taki ruch bogomilców, bogomiłów rozwijał się wtedy w Bośni. No i Zygmunt Luksemburczyk Nie mógł sobie na to pozwolić, stąd uzyskał zgodę papieża na rodzaj takiej krucjaty. No i wtedy się zapisał rzeczywiście dobrze. Zawisza Czarny w tych walkach, no bez pardonu tak sobie od razu powiedzmy, bo między innymi przeciwników wziętych do niewoli zrzucano z murów miast obronnych. Nie była to wojna taka honorowa. Ale honorową wojną oczywiście stała się ta, w której za chwilę uczestniczył Zawisza Czarny, czyli wojna z krzyżakami. I możemy powiedzieć tak, że no jak to sytuacja najemnika. Z jednej strony walczył po stronie Zygmunta Luksemburczyka przeciwko tym, którzy wyznawali jakąś herezję, a za chwilę, bo od 1409 roku robiono zaciągi właśnie najemników w całej Europie,

No i nic dziwnego więc, że tych 800 grzywien król Władysław Jagiełło uznał należy się Zawiszy Czarnemu. I stąd jest ten właśnie taki bezpośredni związek z Boronicami. Możemy też powiedzieć, że potem był taki okres w życiu Zawiszy Czarnego dość dobrej, dużej kariery, dlatego że Zygmunt Luksemburczyk porozumiał się z Władysławem Jagiełłą. No i nie byli już takimi wrogami, a odwrotnie. Rolę takiego kuriera pełnił właśnie Zawisza Czarny. Między innymi był też na Soborze w Konstancji, gdzie wystawił taki poczet z 24 koni. Potem też brał udział znowu jako najemnik w walkach Zygmunta Luksemburczyka z Husytami w Czechach, a potem w walkach Zygmunta Luksemburczyka z Turkami.

No i tam właśnie zginął, kiedy osłaniał przeprawę wojsk luksemburczyka, dlatego że sułtan turecki obiecał, że nic się nie stanie, że wojska mogą spokojnie odstąpić od oblężenia miasta i nie będzie ich atakował. A potem oczywiście się rozmyślił i podczas przeprawy wojska zostały zaatakowane i wtedy najemnicy, właśnie na czele których stał Zawisza Czarny, postanowili bronić tej przeprawy, no i poświęcili życie, między innymi właśnie zginął w 1428 roku Zawisza Czarny. No i takie są krótko można powiedzieć, no najkrócej jak tylko można było powiedzieć losy Zawiszy Czarnego, ale no te nasze Borunice też z nim są związane poprzez tych, którzy z jego rodziny pochodzili.

24:01 · Dokumenty historyczne o Boronicach 3

Bo tutaj mieliśmy dane Jana Długosza, ale wiadomo, że skoro Boronice były wioską królewską, no to kolejne dane pochodzą z lustracji i danych lustratorów, którzy przyjeżdżali na te tereny i to wszystko spisywali. Mamy dostęp właśnie do takiego źródła, ale też są takie sumariusze różnych dokumentów królewskich i tam też Boronice się pojawiają właśnie w tym XVI wieku jeszcze, czyli tuż za Janem Długoszem, kiedy jeszcze tutaj były te ostatnie chwile rodziny Zawiszy Czarnego, bo zdaje się, że chyba bezpośrednio po nich Dzierżawcą był tutaj kuchmistrz królewski, a później stolnik lubelski, dworzanin królewski, pochodzący z Włoch, Zygmunt Fanelli.

On się ożenił z Polką, z Barbarą Stadnicką i między innymi na przykład z 1576 roku mamy też takie szczegółowe informacje jak u Jana Długosza, z czasów kiedy ona była, czyli Barbara Stadnicka, dzierżawczynią Boronic. I później dzierżawcą też był ich syn Mikołaj. No i między innymi właśnie w takich sumariuszach królewskich mamy wzmiankę z 1588 roku, kiedy to król Zygmunt III Waza potwierdził zeznanie Mikołaja Fanella, pana na Bystrzycy, dworzanina królewskiego i tak dalej. W celu odebrania zeznania od chorego został wysłany jeden z sekretarzy królewskich z kancelarii królewskiej. No i napisał, że Fanelli zeznał, że wydzierżawia

I od tego momentu Krzysztof Krupka był dzierżawcą dóbr, a to była też ciekawa postać, bo wiadomo, że większą część swojego życia spędził jako dworzanin królewski najpierw na dworze króla Zygmunta Augusta, później króla Stefana Batorego, no i w końcu króla Zygmunta III Wazy. Wiemy, że walczył w bitwach pod Gdańskiem, Pod wielkimi łukami w tej słynnej bitwie i pod Pskowem, czyli razem z Batorym, a więc taka bardzo też interesująca postać. Mamy więc dokumenty, które wskazują nam na kolejnych właścicieli, a potem są właśnie te lustracje, o których wspominaliśmy, w których też już jest bardzo dużo interesujących szczegółów.

Pokazano wszystkie 7 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.