Mentionsy Mentionsy
MOC HISTORII
MOC HISTORII

Boronice w gminie Kazimierza Wielka

30.07.2023 ·47 min 9 s · 6 rozdziałów

Przez wieki miejscowość nazywano: Borunice. Jej początki sięgają XIV wieku, ale już około roku 1200 mógł tu istnieć zamek. Właścicielem miejscowości był m.in. jeden z najsłynniejszych rycerzy średniowiecznych Zawisza Czarny. Do Boronic, w gminie Kazimierza Wielka wybierzemyzapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

12:51 · Zawisza Czarny i jego związki z Boronicami 1

No to znamy już losy Zawiszy Czarnego. Wiemy, że od króla dostał zastaw na Boronicach, z których czerpał bagatela 800 grzywien, ale tak jak wspominaliśmy, te zasługi Zawiszy Czarnego dla naszego kraju były znaczące, a później z tych dobrodziejstw w Boronicach korzystali też jego następcy. Nie będziemy rozwijać tego wątku, co należało do Zawiszy Czarnego, oprócz Boronic, ale rzeczywiście to były potężne majątki, w tym także na Węgrzech. Posiadał tam tereny, ale wiemy, że co najmniej dwukrotnie się żenił. Z pierwszego związku nie znamy imienia żony. Miał syna Mikołaja, który został zakonnikiem, a około 1419 roku zawarł związek małżeński z Barbarą z Radolina, która była bratanicą biskupa krakowskiego Piotra Wysza, wtedy jednego z najbogatszych ludzi w naszym kraju.

24:01 · Dokumenty historyczne o Boronicach 5

No więc była podstawa do tego, żeby dalej rozwijać potęgę rodziny. No i z Barbarą Zawisza Czarny miał czterech synów Marcina, Jana, Stanisława i Zawiszę. Trzech na pewno było rycerzami. Marcin i Zawisza dożyli śmierci naturalnej, natomiast Stanisław i Jan zginęli w różnych bitwach, między innymi Stanisław pod Warną, a Jan pod Chojnicami. Jan miał dzieci, od których wywodzą się potomkowie Zawiszy Czarnego. Jan miał syna Jana i córkę Barbarę. I między innymi, kiedy mówimy, że na przykład hetman wielki koronny Stanisław Koniecpolski był spokrewniony, czyli był potomkiem Zawiszy Czarnego, no to właśnie od tego syna Jana.

Jeśli mówimy o tym, że książę Bogusław Radziwiłł, Był potomkiem Zawiszy Czarnego, no to właśnie to jest ten motyw. I też nasz hubal, major Henryk Dobrzański, też właśnie miał te związki rodzinne z Zawiszą Czarnym. Stąd ten motyw o tyle ciekawy, że pozwala nam spojrzeć też poprzez Boronicę znacznie szerzej, a nie tylko na wycinek naszego regionu. Natomiast w dokumentach jest sporo różnych informacji dotyczących tych właśnie osób z rodziny Zawiszy Czarnego. Między innymi Wiemy, że w 1429 roku, czyli rok po śmierci Zawiszy Czarnego, Barbara, wdowa po Zawiszy Czarnym z Garbowa, jest wymieniona w dokumencie.

Marcina Zawiszyca i jego matki Barbary. Marcin Zawiszyc, czyli Marcin, syn Zawiszy Czarnego. Jego matka Marcina Barbara to oczywiście żona Zawiszy Czarnego. No więc takie wzmianki mamy na temat naszych Boronic i widać wyraźnie, że co najmniej ponad 100 lat Bo do mniej więcej lat 40. XV wieku, od tego 1414 roku, rodzina Zawiszy Czarnego gospodarowała w Boronicach i korzystała z dochodów, które pochodziły z tej właśnie wioski. Skoro już wiemy, do kiedy czerpali potomkowie Zawiszy Czarnego zyski z naszych Boronic, no to idziemy dalej, bo mamy kolejne dane, a te dane spotkamy między innymi u Jana Długosza.

On się ożenił z Polką, z Barbarą Stadnicką i między innymi na przykład z 1576 roku mamy też takie szczegółowe informacje jak u Jana Długosza, z czasów kiedy ona była, czyli Barbara Stadnicka, dzierżawczynią Boronic. I później dzierżawcą też był ich syn Mikołaj. No i między innymi właśnie w takich sumariuszach królewskich mamy wzmiankę z 1588 roku, kiedy to król Zygmunt III Waza potwierdził zeznanie Mikołaja Fanella, pana na Bystrzycy, dworzanina królewskiego i tak dalej. W celu odebrania zeznania od chorego został wysłany jeden z sekretarzy królewskich z kancelarii królewskiej. No i napisał, że Fanelli zeznał, że wydzierżawia

Pewne dobra swojej matce, właśnie tej Barbarze Stadnickiej i że te dobra to są trzy wsie królewskie, w tym między innymi właśnie Borunice, które Fanelli posiadał dożywotnio mocą nadania królewskiego i za zgodą króla wydzierżawia je na trzy lata do Zielonych Świąt w 1591 roku. No ale ta choroba, ponieważ już nie mógł przybyć sam, tylko sekretarz królewski musiał do niego pojechać, zapewne spowodowała, że zmarł wcześniej, przed tym rokiem 1591, ponieważ z roku 1589 mamy informację, to jest dokument wydany w Lublinie, Że król nadał Boronicę Krzysztofowi Krupce, dworzaninowi królewskiemu.

43:19 · Właściciele i gospodarka w Boronicach (XVIII-XIX wiek) 1

Wcześniej mówiliśmy o barbarze Stadnickiej, wcześniej mówiliśmy jeszcze o barbarze żonie Zawiszy Czarnego. No i w XVIII wieku dotarliśmy z tą lustracją do 1765 roku, a w 1771 roku wiemy też, Na podstawie informacji, że dzierżawcą był pod czaszy królewski Aleksander Łęgowski. Natomiast w XIX wieku właścicielami była rodzina Gadomskich i to był taki trudny czas do gospodarowania. To jest oczywiście już nie królewszczyzna, bo po dobie rozbiorowej te majątki królewskie zostały przejęte przez skarb państwa i potem były sprzedawane albo rozdawane za zasługi Zawisza Czarny.

Pokazano wszystkie 7 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.