Mentionsy Mentionsy
MIT Sloan Management Review Polska
MIT Sloan Management Review Polska

Limity AI: 2026 #11 Epistemiczna apokalipsa

04.09.2026 ·1 godz 57 min · 14 rozdziałów

Zamiast przyłączać się do chóru kolejnych zachwytów nad AI, odwraca on perspektywę i pyta co AI robi z nami i z naszym człowieczeństwem? Jak wpływa na nasz język, myślenie, emocje, kulturę i społeczeństwo? Na ile antropomorfizowanie maszyn jest dehumanizowaniem nas samych? Gdzie przebiega granica między odpowiedzialnym, użytecznym korzystaniem z AI, a outsourcingiem poznawczym? Czym jest kapitulacja poznawcza (cognitive surrender)? Dlaczego dużo łatwiej jest dawać wiarę maszynom, niż samemu sobie czy innym ludzkim ekspertom? Czy oto na naszych oczach rozgrywa się ostateczny upadek wielkiego paradygmatu wiedzy i poznania będącego dziedzictwem zachodniej cywilizacji? Tym byłaby właśnie tytułowa „epistemiczna apokalipsa" – stanem masowej dezorientacji, w której prawda i nieprawda przestają być rozróżnialne; w której nikt nie jest w stanie ich od siebie oddzielić; w której samo rozróżnienie traci sens i znaczenie, bo treści fałszywe (niezgodne z rzeczywistością) są nierozróżnialne od treści prawdziwych, a treści prawdziwe (zgodne z rzeczywistością) są dużo łatwiejsze do zakwestionowania, co treści fałszywe. "W świecie odwróconym na opak doświadczenie prawdy jest momentem fałszu" (Guy Debord) W drugiej części podcastu zmieniamy kąt natarcia – od psychologii i epistemologii przechodzimy do dyplomacji i geopolityki: czy dolina krzemowa prowadzi własną politykę międzynarodową? Czy AI może uprawiać dyplomację? Czym dyplomacja różni się od lobbingu i jak wyglądają kulisy wpływu na regulacje? Na czym dziś polega suwerenność poznawcza? Czy personalizacja modeli może stać się narzędziem wpływu na decydentów? I czy Europa może zachować strategiczną autonomię, skoro jej gospodarka, administracja i infrastruktura coraz mocniej uzależniają się od technologii kilku globalnych korporacji?Special Guest: dr Mateusz Łabuz.

10:24 · Kto narzucił nam język do myślenia o AI? 1

W świecie, w którym znaczna część naszych relacji jest outsourcowana teraz do systemów, które nie odczuwają empatii, nie mają uczuć. Ale potrafią je doskonale naśladować. A są tacy, co mówią, że mają wolną wolę i empatię. No tak, są też tacy, oczywiście. Mieliśmy tego informatyka, który został wywalony z Google'a. Lemoine? Lemoine, tak. Bo uwierzył. Mieliśmy Dawkinsa, co uwierzył. No właśnie, no tak. Dawkins, ten, który z największym sceptykiem, a przynajmniej na takiego się kreował, nagle się mu odpaliło tryb świadomości AI i tak dalej. Ja w tym widzę geniusz PR-u, antropika, gdzie PR robią ludzie ciągle, a nie maszyny. Ale przerwałem ci, bo dla nas wszystkich, jak ty patrzysz, co dzisiaj rzeczywiście jest takim skutkiem, o którym się mówi za mało, który jest może niepokojący, a może w drugą stronę, może widzisz jakieś takie skutki bardzo budujące.

70:02 · Jak dyplomacja ma się do lobbingu? 3

No dobra, to ty mi powiedz, czy Google prowadzi politykę zagraniczną? Czy Dolina Krzemowa ma politykę międzynarodową? Ja myślę, że tak, że gdybyśmy mieli na to spojrzeć, może nie z jakiegoś tam akademickiego punktu widzenia, czy z jakiejś tam definicji i tak dalej. Ja też na tym się nie znam, w związku z czym też nie będę wchodził w jakieś jakieś szczegóły. Ja tak po dyplomatycznemu, znaczy w praktyce międzynarodowych Jak dzisiaj na przykład by mnie słuchał ambasador Orłowski, który się zajmował protokołem dyplomatycznym, to pewnie by załamał ręce, co ten chłop gada. Ja go próbowałem przez rok wyuczyć, żeby wiedział, czym jest dyplomacja, a on teraz opowiada jakieś bzdury. Mam nadzieję, że nie. Pozdrawiam pana ambasadora. To jest były szef protokołu dyplomatycznego i naprawdę wybitny fachowiec w tych dziedzinach, od którego świetnie się uczy. I zmierzając do lobbingu i Google'a, tak?

Tylko, że to są zabiegi PR-owe. I na końcu komu to służy, nie? Bo ja tak wrzuciłem to a propos tego, wiesz, lobbingu, nie? Znaczy, że czym to się różni? Wiesz, o dyplomacji, a pytanie moje o lobbying i o to, czy Google prowadzi politykę międzynarodową, no które tak powiedzmy odpowiedziałeś, no o tyle, o ile, no bo oni chcą te monetyzować rzeczy i mają PR. No przecież jak Antropik zatrudnia szefa PR-u, no to czy zatrudnia Claude'a? No nie, to jest świetnie płatna praca. Antropik ma genialny PR. Ma świetny, tak, tak. To jest naprawdę, wiesz, to coś, że papież ogłasza encyklikę, jest szef Antropi. Wcześniej te różne reklamy, w których się naśpiewali szata GPT. To jest reklama też tego, ale też ruch w ogóle z Dawkinsem, nagłaśnianie tego. Konstytucja Claude'a. I samo posługiwanie się tym. Tylko, że to jeszcze nie jest lobbying.

Ja tylko podbiję, że to pytanie też jest tezą, no bo jak sobie wygooglujecie i zobaczycie, albo przepytacie LLM-a, o ile wam nie schalucynuję, to dowiecie się, kto się najczęściej spotyka i jakie podmioty... Czy ja mogę obstawić? Czy masz tam te dane, czy nie? Ja bym obstawił, że najwięcej mam ETA. A to Ci powiem, że w jednym zestawieniu meta tam jest w pierwszej dziesiątce, a w drugim nie jest w pierwszej dziesiątce. Natomiast w pierwszej dziesiątce jest Google, Amazon, Microsoft. Bo też można przefiltrować i polskie zobaczyć. Orlen jest wysoko. I źle się to nie pamiętam, więc nie będę wymyślać. Polska Grupa Energetyczna, takie rzeczy. Ale w ogóle, jak spojrzycie na te wykresy kołowe, ile ma Polska w ogóle lobbystów, a ile ma właśnie te big techy.

79:16 · Czy bigtechy prowadzą politykę międzynarodową? 1

Ale świadczą o tym, że po prostu takie Google, Meta i inne stają się taką wschodnią indyjską kompanią za chwilę, czyli imperium, które może zakładać swoje państwa, tłuc swoje pieniądze, mieć swoją armię i wpływać na kształtowanie nie poszczególnych państw, tylko całych kontynentów. A to oni już tak mają. Już tu jesteśmy. Ja uważam, że już tu jesteśmy. Ale powiedziałaś, że jesteśmy demokratycznymi państwami. Jesteśmy demokratycznymi państwami, zgadza się, tylko że demokratyczne państwa póki co na to przyzwalają. Demokratyczne państwa, taką mam koncepcję, powinny w tym momencie przemyśleć, Do jakiego punktu my chcemy dążyć? Czyli trochę taki endgame, ale dla demokracji w świecie cyfrowym.

Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.