Limity AI: 2026 #11 Epistemiczna apokalipsa
Zamiast przyłączać się do chóru kolejnych zachwytów nad AI, odwraca on perspektywę i pyta co AI robi z nami i z naszym człowieczeństwem? Jak wpływa na nasz język, myślenie, emocje, kulturę i społeczeństwo? Na ile antropomorfizowanie maszyn jest dehumanizowaniem nas samych? Gdzie przebiega granica między odpowiedzialnym, użytecznym korzystaniem z AI, a outsourcingiem poznawczym? Czym jest kapitulacja poznawcza (cognitive surrender)? Dlaczego dużo łatwiej jest dawać wiarę maszynom, niż samemu sobie czy innym ludzkim ekspertom? Czy oto na naszych oczach rozgrywa się ostateczny upadek wielkiego paradygmatu wiedzy i poznania będącego dziedzictwem zachodniej cywilizacji? Tym byłaby właśnie tytułowa „epistemiczna apokalipsa" – stanem masowej dezorientacji, w której prawda i nieprawda przestają być rozróżnialne; w której nikt nie jest w stanie ich od siebie oddzielić; w której samo rozróżnienie traci sens i znaczenie, bo treści fałszywe (niezgodne z rzeczywistością) są nierozróżnialne od treści prawdziwych, a treści prawdziwe (zgodne z rzeczywistością) są dużo łatwiejsze do zakwestionowania, co treści fałszywe. "W świecie odwróconym na opak doświadczenie prawdy jest momentem fałszu" (Guy Debord) W drugiej części podcastu zmieniamy kąt natarcia – od psychologii i epistemologii przechodzimy do dyplomacji i geopolityki: czy dolina krzemowa prowadzi własną politykę międzynarodową? Czy AI może uprawiać dyplomację? Czym dyplomacja różni się od lobbingu i jak wyglądają kulisy wpływu na regulacje? Na czym dziś polega suwerenność poznawcza? Czy personalizacja modeli może stać się narzędziem wpływu na decydentów? I czy Europa może zachować strategiczną autonomię, skoro jej gospodarka, administracja i infrastruktura coraz mocniej uzależniają się od technologii kilku globalnych korporacji?Special Guest: dr Mateusz Łabuz.
Jej awersem jest ignorowanie po pierwsze tego, co człowiek potrafi, po drugie zagrożeń, ryzyk i szans, jeśli mówimy o biznesie, które są wyłącznie dostrzegalne przez człowieka i niedostrzegalne dla maszyny. Może tak, a może tutaj zawiózł jakiś inny czynnik, na przykład to, że nie mieli pełnego obrazu, dlatego że ani człowiek, ani sztuczna inteligencja nie podejmie odpowiedniej decyzji, nie mając odpowiedniego obrazu. Być może tam zawiódł też jakiś czynnik ludzki, na przykład jeśli chodzi o tych agentów, których na pewno mają wśród Palestyńczyków, którzy teoretycznie mogliby być pomocni w tym, żeby namierzyć, co planują Palestyńczycy w tej konkretnej sytuacji. Ja już nie chcę teraz spekulować, bo tam jest jakaś historia w miarę zakonstruowana, to mogą oczywiście różne powody być.
Czy tym endgame, to nawet nie jest to, czy my tutaj paplamy, że to zabierze pracę, czy nie zabierze, tylko tym endgame, o co grają te największe pieniądze dzisiaj tego świata, to jest wejście w kluczowe, krytyczne dla gospodarki procesy, Obieg informacji, czyli wojskowość, medycyna, nauka, finanse, bankowość, no wszystko, gdzie się robi gospodarka, gdzie się robi wymiana handlowa, gdzie się wymienia informacje i kontrolowanie gospodarki poprzez technologię, poprzez infrastrukturę. I teraz, jeżeli to jest twój endgame, no to do tego potrzebujesz polityków, decyzji politycznych i teraz to, co powiedziałeś o demokracji. No ja tutaj z tyłu głowy mam ostatnią rozmowę, którą Ann Applebaum, znaczy z miesiąc temu, miała z tym Stevenem Barlettem od tego podcastu The CEO Theory, tak?
Czyli ten, kojarzysz Stevena Barletta? Nie kojarzę, nie, nie kojarzę, nie widziałem, ale widziałem jakiś zapis rozmowy z Ann Applebaum, tylko nie wiem, czy to jest akurat, więc ja bym mógł tak troszeczkę nakreślić to. Co tego, bo ona tam opowiada, zresztą opowiada o swojej też małżeństwie z Sikorskim, bardzo fajne takie rzeczy prywatne wyciąga, ale oczywiście anegdotycznie, natomiast główna jej opowieść jest taka, jak Ameryka Jak demokracja rozpada się i zamienia się w autorytaryzm, przechodzi tak jak żabę się gotuje podobno, że ona nie zauważa, że się gotuje, nie? I co o tym świadczy? Więc może przez to odwołam się do takiego wprost pytania, znaczy zastanówmy się, czy to nie jest tak, że te fakty, o których mówisz, że no co z tym zrobimy, nie?
I wymyśliliśmy konkurs po raz pierwszy w historii naszego podcastu. Konkurs będzie polegał na tym, że poczytamy Wasze komentarze pod nagraniem na YouTubie. I wybierzemy z Mateuszem najciekawszy i dostaniecie wtedy, skontaktujemy się z autorem, autorką i dostanie autor, autorka książkę z dedykacją. Najciekawsze przemyślenie, tak? Takie, które, no trochę to jest w tym subiektywizmu, nie będzie to robione maszynowo, nie będziemy pytali Claude'a ani Chata GPT o to, żeby zdecydował i wybrał najciekawsze przemyślenie. Możecie nas zhakować, możecie próbować nas zhakować i wrzucać też syntetyczne komentarze. To byłoby bardzo paradoksalne, gdyby się okazało, że ostatecznie w wszystkich zabiegach Claude wygrał książkę.
Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
Zamiast przyłączać się do chóru kolejnych zachwytów nad AI, odwraca on perspektywę i pyta co AI robi z nami i z naszym człowieczeństwem? Jak wpływa na nasz język, myślenie, emocje, kulturę i społeczeństwo? Na ile antropomorfizowanie maszyn jest dehumanizowaniem nas samych? Gdzie przebiega granica między odpowiedzialnym, użytecznym korzystaniem z AI, a outsourcingiem poznawczym? Czym jest kapitulacja poznawcza (cognitive surrender)? Dlaczego dużo łatwiej jest dawać wiarę maszynom, niż samemu sobie czy innym ludzkim ekspertom?
Czy oto na naszych oczach rozgrywa się ostateczny upadek wielkiego paradygmatu wiedzy i poznania będącego dziedzictwem zachodniej cywilizacji? Tym byłaby właśnie tytułowa „epistemiczna apokalipsa" – stanem masowej dezorientacji, w której prawda i nieprawda przestają być rozróżnialne; w której nikt nie jest w stanie ich od siebie oddzielić; w której samo rozróżnienie traci sens i znaczenie, bo treści fałszywe (niezgodne z rzeczywistością) są nierozróżnialne od treści prawdziwych, a treści prawdziwe (zgodne z rzeczywistością) są dużo łatwiejsze do zakwestionowania, co treści fałszywe.
"W świecie odwróconym na opak doświadczenie prawdy jest momentem fałszu" (Guy Debord)
W drugiej części podcastu zmieniamy kąt natarcia – od psychologii i epistemologii przechodzimy do dyplomacji i geopolityki: czy dolina krzemowa prowadzi własną politykę międzynarodową? Czy AI może uprawiać dyplomację? Czym dyplomacja różni się od lobbingu i jak wyglądają kulisy wpływu na regulacje? Na czym dziś polega suwerenność poznawcza? Czy personalizacja modeli może stać się narzędziem wpływu na decydentów? I czy Europa może zachować strategiczną autonomię, skoro jej gospodarka, administracja i infrastruktura coraz mocniej uzależniają się od technologii kilku globalnych korporacji?
Special Guest: dr Mateusz Łabuz.