Mentionsy Mentionsy
MIT Sloan Management Review Polska
MIT Sloan Management Review Polska

Limity AI: 2026 #11 Epistemiczna apokalipsa

04.09.2026 ·1 godz 57 min · 14 rozdziałów

Zamiast przyłączać się do chóru kolejnych zachwytów nad AI, odwraca on perspektywę i pyta co AI robi z nami i z naszym człowieczeństwem? Jak wpływa na nasz język, myślenie, emocje, kulturę i społeczeństwo? Na ile antropomorfizowanie maszyn jest dehumanizowaniem nas samych? Gdzie przebiega granica między odpowiedzialnym, użytecznym korzystaniem z AI, a outsourcingiem poznawczym? Czym jest kapitulacja poznawcza (cognitive surrender)? Dlaczego dużo łatwiej jest dawać wiarę maszynom, niż samemu sobie czy innym ludzkim ekspertom? Czy oto na naszych oczach rozgrywa się ostateczny upadek wielkiego paradygmatu wiedzy i poznania będącego dziedzictwem zachodniej cywilizacji? Tym byłaby właśnie tytułowa „epistemiczna apokalipsa" – stanem masowej dezorientacji, w której prawda i nieprawda przestają być rozróżnialne; w której nikt nie jest w stanie ich od siebie oddzielić; w której samo rozróżnienie traci sens i znaczenie, bo treści fałszywe (niezgodne z rzeczywistością) są nierozróżnialne od treści prawdziwych, a treści prawdziwe (zgodne z rzeczywistością) są dużo łatwiejsze do zakwestionowania, co treści fałszywe. "W świecie odwróconym na opak doświadczenie prawdy jest momentem fałszu" (Guy Debord) W drugiej części podcastu zmieniamy kąt natarcia – od psychologii i epistemologii przechodzimy do dyplomacji i geopolityki: czy dolina krzemowa prowadzi własną politykę międzynarodową? Czy AI może uprawiać dyplomację? Czym dyplomacja różni się od lobbingu i jak wyglądają kulisy wpływu na regulacje? Na czym dziś polega suwerenność poznawcza? Czy personalizacja modeli może stać się narzędziem wpływu na decydentów? I czy Europa może zachować strategiczną autonomię, skoro jej gospodarka, administracja i infrastruktura coraz mocniej uzależniają się od technologii kilku globalnych korporacji?Special Guest: dr Mateusz Łabuz.

60:53 · Dyplomacja predykcyjna i syntetyczni dyplomaci 1

To nie jest tak, że Donald Trump myśli o całym świecie. On myśli także o tym, co dzieje się na jego podwórku. Może nawet przede wszystkim. A być może nawet przede wszystkim, tak? Jak zareaguje giełda i tak dalej. No przecież mamy też wypuszczane pewne baloniki testowe w piątek po południu, gdy giełda jest zamknięta, żeby zebrać dane na temat tego, jaki był sentyment i co się może wydarzyć w kolejnym tygodniu. Więc to są takie czynniki, które są niejednokrotnie też czysto ludzkie, bo pamiętajmy o tym, że dyplomaci są tylko ludźmi, tak? I to nie tylko ludźmi w znaczeniu, że będziemy teraz mówili, że człowiek ma jakąś mniejszą wartość. Nie. Po prostu my musimy zdawać sobie sprawę z tego, że nasza natura jest ułomna, bardzo często ulega różnym pokusom. Tą pokusą może być ego, tą pokusą może być popularność, tą pokusą może być jakiś biznes, dlatego że ktoś chce ugrać coś na giełdzie chociażby.

93:11 · Suwerenność poznawcza i jak ją zachować 2

Regulacje. To się dobrze sprzedaje na pewno. To się świetnie klika, taka opowieść się świetnie klika, bo to jest rzeczywiście story, które może być bulwersujące. Tyle tylko, że właśnie wyobraźmy sobie świat, w którym nie ma regulacji i następuje taka wolna Amerykanka. Nawet w Stanach Zjednoczonych nie jest tak, że można sobie zrobić wszystko. Wolność słowa, którą też piewcy takiego libertarianizmu bardzo chętnie pielęgnują, ona też nie jest czymś, co nie ma granic. Wolność słowa również jest w pewnym stopniu konstytucyjnie ograniczona, nie możemy mówić wszystkiego. Natomiast oczywiście podejście do regulacji bardzo mocno zmieniło się po tym, jak Donald Trump rozpoczął swoją drugą kadencję i jest bardzo duża również presja na to, w jaki sposób, co ciekawe, w stosunkowo nowej, bo z marca 2026 roku Strategii Cyberbezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych, która ma raptem siedem stron, z tego trzy strony to są takie obrazkowo-opisowe.

Mamy tam napisane, że wrogami, wprost wrogami Stanów Zjednoczonych będą te kraje, które chcą regulować chociażby sztuczną inteligencję. Czyli ci, którzy regulują są kwalifikowani jako wrogowie. Jest ten obrazek, koniecznie sobie pogooglujcie, kto został zaproszony na zaprzysiężenie Trumpa. Znaczy, czyje interesy forsuje Trump i czyje interesy go wyniosły do władzy, nie? Tak, częściowo także właśnie interesy Big Techu, bo wiedziały, że Trump będzie im sprzyjał. Ja bym w tym upatrywał największej słabości Unii Europejskiej, że my czasem nie mamy odwagi i odpowiedniego zdecydowania, żeby wdrażać to, co już przyjęliśmy. Mamy chociażby DSA, jak na usługach cyfrowych, który pozwala nam cisnąć te platformy cyfrowe.

112:50 · Transmisja pokoleniowa – czy AI przerwie ten łańcuch? 1

Wiecie, to nie jest moja myśl i teraz nie pamiętam, gdzie ja to znalazłem, ale że istnieje ryzyko, że za chwilę na świat przyjdą ludzie, którzy po raz pierwszy w historii gatunku zostaną odcięci od pokolenia swoich rodziców i transmisja kulturowa zatrzyma się na tym właśnie ostatnim pokoleniu, więc nie chcę tutaj lądować, znaczy pamiętajmy o tym. Co myślejemy, jak to się nazywało? No ja usłyszałem, że to jest panika moralna. Zresztą to jest ciekawe, że potem, nie będę mówił kto to zarzucił, ale był to jeden z, no jeden z powiedzmy takich postaci publicznych naszej tutaj komentariatu technologicznego. Natomiast potem spotkałem się skądinąd, bo ten termin do mnie wrócił, kiedy dowiedziałem się, że dokładnie tym sformułowaniem facet w administracji Trumpa odpowiedzialny za generatywną i wspieranie generatywnej bagatelizował doniesienia o samobójstwach wśród dzieci.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.