Lwowska Fala. Odc. 318

W Politechnice Śląskiej w Gliwicach pod koniec września odbył się piąty zjazd wychowanków Wydziału Architektonicznego Politechniki Lwowskiej. Przedstawiamy Państwu reporterski zapis tego spotkania zatytułowany Nima jak Lwów przygotowany przez Macieja Bakesa. Pan, Panie profesorze, przyjechał tutaj aż z Paryża. Aż z Paryża. Jak Pan zastaje kolegów po latach? Ach, proszę Pana, niewielu zastaje. Cieszę się, że jednak zostałem i są w dobrej formie. Jestem tutaj już nie po raz pierwszy w tym klubie pracowników Politechniki, a teraz tym bardziej wzruszony i uradowany, że tutaj są eksponowane moje grafiki także.

Bardzo to jest piętrowy tytuł. Ale zostałem niejako mianowany profesorem Politechniki Lwowskiej przez to, że profesor przekazał mi swoją odznakę profesorską w uznaniu dla tego, co ja robię dla Lwowa, co ja robię dla architektury. No i dlatego to jest ten jeden honor do chwały. A drugi honor do chwały jest to, że bywam nazywany Batiarem Lwowskim. To jest tytuł absolutnie honorowy. Nie należy go mylić z żadnym Andrusem czy z żadnym Łobuzem, bo to nie jest zupełnie to. Batiar to brzmi dumnie. O Lwowie, mój Boże, o Lwowie to trzeba było mówić przez lata całe. W 45. roku jeszcze byłem we Lwowie do mego wyjazdu w październiku.

Inicjatywa wyszła z ośrodka katowickiego, konkretnie z klubu seniorów Stowarzyszenia Architektów Polskich i w 1983 roku zrobiliśmy pierwszy zjazd w Tucznie w domu architekta. Obecnie obchodzimy taki mały jubileusz, ten piąty zjazd. Który odbywa się w zupełnie innej atmosferze niż ten w 1983 roku. O tak, oczywiście. Odbywa się w zupełnie innej atmosferze, a poza tym jest połączony z piętnastoleciem Wydziału Architektury tutejszej Politechniki, na której pierwszym rektorem Wydziału Architektury był nasz kolega, z kolei profesor Zygmunt Majerski.

Czy przypuszczał Pan kilkanaście lat temu, dwadzieścia lat temu, że będzie można tak się spotykać i tak o Lwowie mówić, o polskim Lwowie? Na pewno tego nie przypuszczałem, dlatego, bo i na naszym zjeździe pierwszym, w 1983 roku, przysłano nam, że tak powiem, inspicjenta, któregośmy jednak zdołali spławić, tak że nie przeszkadzał nam. Spotykamy się w innej atmosferze, kiedy to wszystko, co wówczas było zakazane, nie jest zakazane. Jest otwarte, można o wszystkim mówić i my o wszystkim mówimy, jak Pan sam był świadkiem tutaj na tym obecnym naszym V Zjeździe Wychowanków Wydziału Architektonicznego Politechniki Lwowskiej.

Panie docencie, czy można zaryzykować tezę, że korzenie współczesnej polskiej architektury sięgają lwowskiej uczelni? Proszę pana, nie tylko, lecz także. Bylibyśmy nieprawdomówni, gdybyśmy twierdzili, że wszystko co najlepsze ze Lwowa. Mnóstwo co najlepsze było ze Lwowa, ale jednak nie wszystko. Była szkoła warszawska, były inne ośrodki. Niemniej jednak to co się działo we Lwowie odniosło taki wpływ na to co się działo potem przez Okres między dwiema wojnami w całej Polsce, że tego niepodobna negliżować. I najwyższy czas, żeby o tym zacząć mówić i mówić coraz szerzej. Nie chowajmy prawdy pod korzec. Co warszawskie w Warszawie, ale co lwowskie temu miastu pod Wysokim Zamkiem.

I tylko o to nam chodzi, żeby nie zapomniano, nie zapomniano roli tego miasta, a jeżeli chodzi o naszą tematykę, dla której tutaj myśmy się zgromadzili, Żeby także architektura lwowska została odznaczona w ogólnej historii architektury polskiej, tak jak jej się to należy. Ona sama o sobie świadczy, jej dzieła o tym świadczą i niechże tak to trwa. W reportażu Macieja Bakesa zatytułowanym Nima jak Lwów udział wzięli absolwenci Wydziału Architektonicznego Politechniki Lwowskiej profesorowie Stefan Dichatteau, Tadeusz Teodorowicz-Todorowski, docent Witold Szolginia oraz magister inżynier architekt Jan Boberski.

Uczestniczyli oni w V zjeździe wychowanków swego wydziału, który odbył się pod koniec września 1991 roku w Gliwicach. Redaktora Macieja Bakesa poznałam kilka lat temu, gdy przyszłam do radia. Pamiętam, że miał ze sobą rakietę tenisową, bo szedł właśnie rozegrać mecz na kortach, tu blisko. I pamiętam, że ja byłam bardzo, bardzo wystraszona. Poznaliśmy się i za kilka dni otrzymałam telefon od niego i powiedział, że chciałby mi pogratulować audycji, a to była moja pierwsza audycja.