Mentionsy Mentionsy
Lwowska Fala | Radio Katowice
Lwowska Fala | Radio Katowice

Lwowska Fala. Odc. 283

07.12.2025 ·54 min 6 s

O Marianie Hemarze – postaci wyjątkowej  (poeta, satyryk, komediopisarz, dramaturg, tłumacz poezji, autor tekstów piosenek, choć z wykształcenia lekarz i filozof),Gość specjalny w Lwowskiej Fali u Ewy Węglarz  - Joanna Petry Mroczkowska, autorka książki "Silva rerum - rekonstrukcja losów kresowej rodziny", wnuczka Juliusza Petry'ego – literata, przedwojennego dyrektora Polskiego Radia Lwów i Polskiego Radia Wilno,Agnieszka Baron-Twarkowska rozmawia z prof. Załęczną na temat poetki i społeczniczki Krystyny Angielskiej.

I jeszcze jedna refleksja na temat świętego Mikołaja od Mariana Hemara. Marian Hemar ma dla Państwa wiersz pod tytułem Święty Mikołaj, wiersz patriotyczny. Święty Mikołaj w Polsce nie miewał z dziećmi kłopotów. Brał wór na plecy, kij w rękę i już był do drogi gotów i schodził z nieba do Polski. A w Polsce już droga wiadoma i znane każde miasteczko i każda wioska znajoma. Święty Mikołaj w Polsce znał adres każdego dziecka i każde dziecko pamiętał w pałacu czy u przypiecka. Znał każdą uliczkę w Warszawie, w Krakowie, w Wilnie, we Lwowie.

i jego twórczość pozostanie. Bo to jest naprawdę. Państwo się sami przekonacie, jak go lepiej poznacie, że to był geniusz. I teraz, w stuletniego rocznicy jego urodzin, mi będzie wolno powiedzieć, dzięki ci mistrzu. Dzięki przede wszystkim za to, że po wojnie, gdy my Polacy znaleźliśmy się w Anglii, większość nas nie znała języka angielskiego. I była w absolutnej depresji. Jedyną pracę, którą mogli znaleźć, to była praca fizyczna. Słowa piosenek i słowa sztuk, czy słowa skeczy wpisanych przez Hemara, które płynęły albo z desek teatru, albo czytane w gazecie, chociaż na chwilkę pozwalały nam być z powrotem Polakami i wywołały uśmiech na twarzy i zwracały nas z powrotem do naszej ukochanej ojczyzny.

a wtedy wydawało się z utraconej. Tu mówi Marian Hemar. Witam kochanich państwa bardzo, bardzo, bardzo serdecznie. Koniec wojny, koniec wojny, początek nowej ery w życiu Hemara. Został na Zachodzie i twórczość jego satyryczna była skierowana na Polskę Ludową. Zaangażował się także do Radia Wolna Europa i przez 16 lat, przez 16 milionów w Polsce, chociaż był zakaz i chociaż było zagłuszanie, go słuchamy. Słuchani słuchacze, przedstawiamy z Londynu kabaret Hemara w 15-minutowych dawkach raz na tydzień.

Teksty są pióra Mariana Hemara. Na fartepianie gra Jerzy Krobiwnicki. Wesołej zabawy! Oczywiście nie tylko dla naszej emigracji niepodległościowo- żołnierskiej. Marian Hemar był tak szalenie potrzebny i istotny, ale też dzielił się swoją twórczością z krajem poprzez audycję Radia Wolnej Europy. Marian Hemar nie tylko był tym, który na scenach swojego teatru przekazywał swoje Poezję, przekazywał swoje satyry, ale był również człowiekiem, który był związany silnie z ideą niepodległości.

Wszystkie jego utwory jednak były skierowane do tego celu, którym jest powrót do Polski, do rodziny wolnych narodów. O to głównie dbał. Dbał też o to, żeby imigracja o tym celu nie zapomniała. Proszę Państwa, jest mi naprawdę niezmiernie miło, że po tej długiej przerwie w pierwszym programie, który oby był wstępem do nowej serii kabaretów Hemara, mogę poprosić do mikrofonu bardzo rzadkiego i cennego gościa z Ameryki. Jest nim Leon Fuchs. Zaśpiewa dla Państwa piosenkę, którą napisałem dla niego Przepraszam bardzo, ale trzydzieści lat temu śpiewał ją wtedy w Kwi Pro Kwo.

kilkanastoletni, późne lata czterdzieste, jestem tutaj z rodzicami, pączka jak zwykle, słyszę ten gwar, już piszę. Z drugiego kąta sali, chemar! Myślę sobie, chemar piszę, no bardzo dobrze, niech pisze. Parę niedziel, potem znowu przy tym pączku słyszę, dochodzą do mnie głosy, już napisał, już jedzie, będzie za tydzień. Myślę sobie, boże, będzie za tydzień, to daleka jakaś podróż, to chyba z drugiej półkuli świata płynie statkiem, parowozem. Oczywiście mowa była o Marianie Hemarze, wielkim poecie, dramaturgu, satyryku, pisarzu.

No i muszę powiedzieć, że ja osobiście cokolwiek znałam w swoim życiu, byłam aktorką w radiu, nie na scenie, Ale aktorstwa nauczyłam się od Mariana Hemara. I byłam tak szczęśliwa i tak zadowolona, że Bóg i los mi sprzyjał, że ja mogę z nim pracować. Ja byłam tak cierpliwa, a to Marian był przecież, nerwus, często gęsto siedziałam z nim do pół do dwunastej nocy i jeszcze raz, i jeszcze raz, i jeszcze raz, aż było to dobre w jego pojęciu. W moim pojęciu było doskonałe, ale w jego było dobre. Tylko on zawsze, jak mówiłam, dążył, żeby było jeszcze lepiej, jeszcze lepiej. I aktorki uczyły się, i aktorzy wiedzieli, że on ma rację.

Co państwo o tym sądzicie? Ogłoszenia 9 grudnia we wtorek o godzinie 12.00 Stowarzyszenie Kresowe Strzelec zaprasza na monodram kabaretowy oparty na tekstach Mariana Hemara pod tytułem Wieczny Tułacz z okazji upamiętnienia 80. rocznicy ekspatriacji kresowian w roli głównej Stanisław Górka. A miejsce to Powiatowe Centrum Kultury Strzelce Opolskie, ulica Dworcowa 23. Gospodarze zapraszają również na wystawę Lwów i ziemia lwowska od środka autorstwa Mirosława Osipy-Pokrywki. Ale także zapraszamy na wspólne spotkanie z rodakami Niech zaświeci gwiazdka dla Polaków na Kresach Towarzystwo Miłośników Lwowa w Bytomiu Bytom dla Lwowa 11 grudnia 2025 roku w czwartek godzina 16 młodzieżowy dom kultury Bytom ulica Powstańców Warszawskich 12

Pokazano wszystkie 8 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.