GORĄCY SPÓR O IMIGRANTÓW: Krzysztof Bosak vs. kardynał Grzegorz Ryś

Krzysztof Bosak publicznie skrytykował arcybiskupa Grzegorza Rysia. Spór dotyczy imigrantów, stosunku chrześcijan do imigrantów. W dzisiejszym komentarzu postaram się pokazać, że to Krzysztof Bosak ma rację, choć używa złych argumentów. Nazywam się Konstanty Pilawa, zapraszam na komentarz poświęcony. Kilkanaście dni temu Grzegorz Ryś, arcybiskup metropolita łódzki napisał list pasterski, w którym skrytykował pewne postawy, które zauważa w polskim społeczeństwie. Co ważne kontekstem jest to, że dzień wcześniej odbyły się w 80 miastach w Polsce marsze, masowe marsze przeciwko imigrantom pod hasłem Stop Imigracji organizowane przez Konfederację. No i w tym liście czytamy. Hejt, strach przed obcym, stereotypy, nienawiść stają się argumentem ważniejszym niż racje ludzkie i ewangeliczne.

Nie dalej jak w lutym 2025 roku mieliśmy do czynienia z wielkim sporem między J.D. Vence'em, wiceprezydentem Stanów Zjednoczonych, a papieżem Franciszkiem, już świętej pamięci. I można powiedzieć, że tę rolę papieża Franciszka wciela się arcybiskup Grzegorz Ryś, natomiast w rolę JD Wensa wciela się Krzysztof Bosak, ponieważ używają niemal takich samych argumentów. Wydaje mi się, że w katolicyzmie takim... można powiedzieć po Soborze Watykańskim II, katolicyzmie, który wzrastał i żył w czasach powojennych. Te dyskusje między globalizacją, wpływem globalizacji na doktrynę katolicką, jak zachować się w sytuacji powszechnych, masowych. masowych migracji, to wszystko sprawia, że rzeczywiście te tematy jakoś rozdzierają Kościół katolicki od wewnątrz i my jako katolicy funkcjonujemy nierzadko w Polsce w dwóch takich bańkach.

Idziemy do kościoła i wysłuchujemy listu arcybiskupa Rysia, który mówi przyjmować wszystkich. Natomiast często katolicy w Polsce mają konserwatywne poglądy, takie jak ja, no i wówczas zaczynają sympatyzować z tym, co dzisiaj głosi Konfederacja. Jak pogodzić te sprzeczności? Przejdźmy do komentarza i do konkretnych uwag, które mam zarówno do kardynała, jak i do marszałka czy wicemarszałka Sejmu. Arcybiskup Grzegorz Ryś, który mówi, że każdy człowiek ma prawo wybrać sobie miejsce do życia, powołuje się na encyklikę Jana XXIII Pacem in Terris. To jest encyklika z lat 60., taka, można powiedzieć, przepełniona duchem posoborowym. Natomiast trzeba zaznaczyć, że to, w jakim sensie Grzegorz Ryś przywołuje Jana XXIII, trochę mija się z tym, co Jan XXIII sam chciał nam przekazać.

Ponieważ w tej encyklice czytamy, co następuje. Każdemu człowiekowi winno też przysługiwać nienaruszalne prawo do pozostawiania na obszarze swego własnego kraju lub też zmiany miejsca zamieszkania. A nawet jeśli są do tego słuszne przyczyny, ma on prawo zwrócić się do innych państw z prośbą o zezwolenie mu na zamieszkanie w ich granicach. Widzicie na pewno, że... Prośba imigranta o to, aby został wpuszczony do kraju jest zupełnie czymś innym niż to, że każdy człowiek ma bezwzględne prawo wybrać sobie miejsce do życia, jak wydaje mi się, sugeruje arcybiskup Ryś. Wydaje mi się, że to, co jest tutaj w tym cytacie z Jana XXIII bardzo istotne, to jest to, że Jan XXIII po prostu odwołuje się do powszechnej solidarności ogólnoludzkiej.

My jako katolicy jesteśmy wezwani do tego, aby głosić taką solidarność. Co nie znaczy, że jest to równoznaczne z tym, że państwo narodowe nie ma de facto prawa do prowadzenia jakiejkolwiek polityki imigracyjnej. Tutaj wydaje mi się, że arcybiskup Ryś idzie w takim duchu pontyfikatu papieża Franciszka i rzeczywiście u papieża Franciszka we Fratelli Tutti w jednej z encyklik... Mamy swego rodzaju przełom w katolickiej nauce społecznej. Na naszych łamach już niebawem, albo jak już jest premiera tego komentarza, to już możecie przeczytać tekst Cezarego Boreszewskiego, gdzie również zaznacza, że to właśnie papież Franciszek dokonuje tutaj pewnego rewolucyjnego zwrotu. I ten komentarz Rysia jest utrzymany właśnie w tym charakterze.

Krzysztof Bosak powiedział mniej więcej coś takiego, że arcybiskup Ryś używa fałszywej alternatywy czy też dwuznacznej tezy teologicznej, bo mówi o objawieniu jedności rodzaju ludzkiego. Nazywa też to sformułowanie mową trawą. Szanowny wicemarszałku, to nie jest mowa trawa, tylko początek konstytucji dogmatycznej o kościele Lumen Gentium, jednego z najważniejszych dokumentów opublikowanych przez kościół po Soborze Watykańskim II. To nie jest mowa trawa, tylko... konkretne wezwanie do tego, że misja Kościoła jest uniwersalna. Mamy głosić Ewangelię wszystkim. Również tym, którzy nie wierzą w Boga, a są ateistami, są spoza Kościoła. I rzeczywiście można powiedzieć, że jest to postulat nowy, jest to postulat odświeżający misję Kościoła po Soborze Watykańskim II, który nie chce zamykać się w swoich ramach hierarchicznych, nie chce tylko i wyłącznie...

Ostatnio też kardynał Krajewski powiedział takie zdanie w Rzymie na mszy, na której swoją drogą również był arcybiskup Ryś, że hasło Polska dla Polaków sprawia, że de facto wyzbywamy się Jezusa. Takie było... Takie było sformułowanie, że jeśli mówimy Polska dla Polaków, no to nie ma w Polsce miejsca dla Jezusa. Oczywiście tak, ale oczekiwałbym również od hierarchów kościelnych, od polskich biskupów, księży, żeby nie zapominali o tym dziedzictwie katolickiej nauki społecznej, jeśli chodzi o analizy, wartość, istotność tożsamości narodowej, bo dobrze byłoby, aby katolicka nauka społeczna była taka... jaką ja w tym okresie powiedzmy początkowym najmocniej ją cenię.

Polityka to brudna gra. I polityk musi, szczególnie polityk katolicki, dbać o dobro wspólne i jakoś przekraczać tą brudną grę. I w związku z tym powinniśmy od niego więcej wymagać, a nie mniej. A taki, wydaje mi się, był wydźwięk słów Krzysztofa Bosaka, bo skoro zareagował na słowa arcybiskupa, że jak arcybiskup coś mówi, no to niech mówi o objawieniu, o Bogu, o Chrystusie, a politykę to niech zostawi politykom, no to takie sformułowanie w ustach Krzysztofa Bosaka brzmi nieco podejrzanie. Trzeba jednak przyznać, że spór Krzysztofa Bosaka z arcybiskupem Rysiem to prawdziwy wersal. Obaj interlokutorzy, obaj katolicy z jednej strony z pozycji hierarchicznej, a z drugiej strony politycznej używają argumentów, odnoszą się do konkretnych dokumentów kościelnych, do Ewangelii, do Pisma, tak jak je rozumieją.

Wsłuchując się na razie w tą korespondencyjną polemikę, odczułem, że potrzebujemy wielkiej debaty właśnie, być może między Krzysztofem Bosakiem a arcybiskupem Rysiem, takiej wielkiej publicznej debaty o problemach imigracyjnych w Polsce, bo obie te perspektywy, przyznajcie, że są ograniczone. Krzysztof Bosak jako wytrawny polityk patrzy na politykę, patrzy na rzeczywistość przez polityczne okulary, a wydaje mi się, że tylko czasem albo często, nie wiem, ale odzywa się w nim te katolickie sumienie i stara się to wszystko jakoś zjednoczyć w jednym światopoglądzie. Wydaje mi się, że to... Dla każdego polityka, również dla Krzysztofa Bosaka, polityka katolickiego może być trudne. Z drugiej strony arcybiskup Ryś patrzy na problem imigracyjny z perspektywy troski o tych najuboższych, o uchodźców, o imigrantów, wyobrażając sobie, że każdy imigrant to jest ten pobity Żyd, któremu pomocy udzielił miłościwy Samarytanie.

Prawda wydaje mi się dużo bardziej skomplikowana i jako katolicy potrzebujemy zobaczyć w jednym miejscu obie te perspektywy. Chciałbym takiej dyskusji posłuchać. Wydaje mi się, że byłaby ona bardzo, bardzo inspirująca. To jednak wyjątek potwierdzający regułę, ten wersal między Bosakiem a Grzegorzem Rysiem. ponieważ ostatnia debata na temat problemów imigracyjnych wydaje mi się, że woła o pomstę do nieba. Już wcześniej mówiłem o tych fake newsach rozsiewanych przez posłów Konfederacji, czy Grzegorza Brauna, czy też posłów PiSu. Podgrzewanie nastrojów antyimigranckich wydaje mi się, że nikomu nie służy oprócz temu, żeby trochę w słupkach poparcia partyjnego w te gorące polityczne lato trochę uczknąć.

Wydaje mi się, że i to na końcu taka uwaga, że należy wrócić do tego, co powiedział Grzegorz Ryś. To znaczy nawrócenie języka powinno dotyczyć nie tylko polityków Konfederacji czy PiSu, na co zwracamy uwagę, ale też... Te osoby, które tego typu wzmożone narracje na jedną czy drugą stronę postulują, bo dzisiaj potrzebujemy poważnej dyskusji na temat imigracji, na przykład Grzegorza Rysia z Krzysztofem Bosakiem, a nie kolejnego wzbudzania fali nienawiści i uogólniania, czy to w jedną, czy to w drugą stronę. Dziękuję za ten komentarz. Ja nazywam się Konstanty Pilała. To wyjątkowy odcinek Kultury Poświęconej. Wróciłem z urlopu i postanowiłem jakoś odwdzięczyć się Piotrowi Kaszyszynowi, który dwa tygodnie temu również w takim komentarzu eksperymentalnym Was uraczył swoją opinią na temat Grzegorza Brauna.