Mentionsy Mentionsy
Kryminatorium w RMF FM
Kryminatorium w RMF FM

Misja specjalna: Bomba Hitlera

02.05.2023 ·18 min 16 s · 8 rozdziałów
0:26 · Statki i operacje w Norwegii 1

Ponieważ załogi statków wysłanych w ten rejon również nic interesującego nie znalazły, poszukiwania przerwano. Po akcji w raporcie zapisano, że istnieje obawa, że statek mógł wpaść na minę. Ale nie słyszano odgłosów eksplozji ani nie zaobserwowano wraku. Wydaje się, że Galtesund zniknął bez śladu. No, niezupełnie. Dwa dni później, nad ranem 17 marca, statek przypłynął do Aberdeen w Szkocji. Na pokładzie, oprócz zwykłej załogi, znajdowało się również sześciu ludzi z norweskiego ruchu oporu. Wszystkich uciekinierów Brytyjczycy poddali dokładnemu badaniu bez względu na to, czy działali w konspiracji, czy nie. Dlatego nie uszedł ich uwagi fakt, że niejaki Einar Skinnerland Pracuje jako inżynier w zakładach Norsk Hydro w Wehmorg. Jeszcze tego samego dnia oficer wywiadu rozmawiający z Norwegiem sporządził raport i wysłał go w trybie pilnym do centrali SIS przy Broadway Street w Londynie.

1:56 · Norwegowie i Brytyjczycy 1

Nie minęła doba, a Skinnerland w towarzystwie oficera SIS jechał pociągiem do Londynu. Skąd ten pośpiech? Otóż Treff chciał, że w tym samym czasie w kierownictwie operacji specjalnych SOE i wywiadzie SIS zastanawiano się, jak dobrać się do zakładów Norsk Hydro w Wehmorg. A wszystko dlatego, że właśnie w tym norweskim miasteczku zagubionym wśród wzgórz Telemarku rozstrzygało się być albo nie być niemieckiego programu jądrowego. Uranverein. Tak Niemcy nazywali program budowy bomby atomowej. Prace rozpoczęli wcześniej, jeszcze przed wojną. W grudniu 1938 roku niemiecki chemik Otto Hahn i jego asystent Fritz Strassmann uzyskali pierwiastek baru w wyniku bombardowania uranu neutronami. Świadomy konsekwencji tego odkrycia, Hahn przesłał wyniki wybitnej specjalistce w tej dziedzinie i swojej zaufanej przyjaciółce – Lise Meitner.

7:48 · Ciężka woda i produkcja 1

Przygotowania ruszyło osobno w wywiadzie i kierownictwie operacji specjalnych, ale bardzo szybko jedni i drudzy doszli do wniosku, że brakuje im precyzyjnych danych. Sprawdzało się stare powiedzenie. Diabeł tkwi w szczegółach. I wtedy, jak na zawołanie pojawił się Einar Skinarland, inżynier z Norsk Hydro. Należało go błyskawicznie przeszkolić w skokach spadochronowych i wysłać z powrotem do WMORG. Jeśli nawet Einar Skinarland nie był najszybciej przeszkolonym spadochroniarzem świata, to na pewno należał do czołówki. Zaledwie po 11 dniach od przyjazdu do Szkocji, czyli już 28 marca, wyskoczył z samolotu nad Telemarkiem. Nikt z jego otoczenia nie zauważył, że Skinnerland zniknął z Norwegii, a zatem nikt nie zadawał kłopotliwych pytań. A on tymczasem zaczął zdobywać informacje o fabryce potrzebne Brytyjczykom. A kiedy je zdobył, odesłał do Londynu tajny raport.

10:55 · Operacja zniszczenia fabryki 1

Mieliśmy poczucie, że bierzemy udział w misji samobójczej, wspominał Helberg. Zakładając, że jakoś udałoby się nam wejść do środka, to jak do cholery mieliśmy stamtąd wyjść? Rozwiązanie znaleźli wspólnie Roneberg i Helberg. Pierwszy podał pomysł, drugi założył narty i ruszył w teren, aby sprawdzić, czy uda się go zrealizować. Okazało się, że tak. O 8 wieczorem 27 lutego 1943 roku zeszli do wąwozu i przeprawili się przez pokrytą lodem rzekę Manne. Po drugiej stronie prowadziła linia kolejki wąskotorowej. Szli wzdłuż tej linii, nie bojąc się, że trafią na strażników. To Einar Skinnerland zapewniał, że od tej strony Niemcy nie wystawili żadnych posterunków. Czy miał rację? Pod fabryką byli o wpół do 12 w nocy.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.