Kozetka. O czym nie mówić

Kozetka Radio Katowice. Dziś na Kozetce Radio Katowice zastanowimy się nad światem nastolatków. Obok mnie Tomasz Bilicki, psychoterapeuta, psychotraumatolog i interwent kryzysowy. Dzień dobry panie Tomku. Dzień dobry, witam serdecznie, dziękuję za zaproszenie. A ja dziękuję, że Pan je przyjął. Ma Pan ogromne doświadczenie we współpracy z młodymi ludźmi, natomiast ja myślę, że wielu dorosłych w ogóle bardzo szybko zapomina, jak to było, kiedy byli nastolatkami i teraz, kiedy są dorośli, ich życie z nastoletnimi dziećmi jest szalenie trudne, ale myślę, że jeszcze trudniejsze jest po prostu być nastolatkiem. Znaczy tak, ja myślę, że być nastolatkiem, czyli być, jak my to mówimy w psychologii, w wieku adolescencji, to jest naprawdę trudna sprawa.

Z perspektywy obserwatora, który nie jest uwikłany w żadne doświadczenia, w żadne więzie emocjonalne. I ta perspektywa sprawia, że możemy czasami odkryć coś, co dla wszystkich wydaje się być niewyjaśnione. Rozmawiamy dzisiaj razem z Tomaszem Bilickim, psychoterapeutą, psychotraumatologiem i interwentem kryzysowym o życiu z nastolatkiem, które łatwe nie jest, bo i rodzice często bywają bezradni i nastolatek sam nie wie często, co się z nim dzieje i co ma w ogóle dalej w życiu zrobić. Panie Tomku, no zakładamy, że jakaś tam komunikacja między rodzicami a nastolatkiem jest.

I myślę Panie Tomku, że te różne nasze zachowania takie z pozycji powiedziałabym siły doświadczonego dorosłego często się stąd biorą, że my po prostu nie mamy pojęcia co mamy zrobić z tym nastolatkiem, jak my się mamy zachować, co my mamy mu doradzić i w ogóle mamy takie przekonanie chyba, że musimy mu coś podpowiedzieć i musimy znaleźć rozwiązanie jego problemów, bo wtedy będzie mu łatwiej, a to chyba nie do końca zawsze tak jest. No nie do końca tak jest i też nastolatek on nawet tak pod kątem neurobiologicznym, neuropsychologicznym nie za bardzo jest przystosowany do tego, żeby magazynować różne dobre rady. I często kiedy naprawdę dorosły ma rację i tak patrząc nawet z perspektywy osoby trzeciej rzeczywiście jest logika.

Wyobrażam sobie, że to musi być dla ciebie bardzo trudna sytuacja. I też nie wiem, co bym zrobiła w takiej sytuacji, mając 15 lat. I pewnie byłoby mi bardzo przykro. Okazywanie też takich słabości przez dorosłego jest nastolatkom bardzo potrzebne, a to co jest niepotrzebne, to jest próba bycia autorytetem za wszelką cenę. Być autorytetem przyjdzie samo, jeśli oni tak zdecydują. Panie Tomku, no jeszcze są momenty oczywiście w relacjach z nastolatkami, które są szalenie trudne. Często w ogóle gdzieś tam umykają, zauważamy je za późno, kiedy pojawia się jakieś uzależnienie. To są narkotyki, to jest alkohol, czasem rodzice nie mają świadomości. No i z reguły to też nie bierze się z powietrza, powiedzielibyśmy.

No ja jeszcze nie poznałem osoby, która przyszłaby do lekarza psychiatry i zgłosiła taki problem, że panie doktorze jestem od prądu uzależniony. Panie Tomku, jest jeszcze jedna kwestia. Rodzice czasem zauważają, nie zawsze im się to udaje, że ich dziecko się okalecza, samo okalecza. No i wtedy jest panika, bo jak można sobie zadawać ból, robić krzywdę i właściwie dlaczego tak się dzieje? No i to też jest pytanie, na które wielu rodziców nie zna odpowiedzi. Tak, ostatnio wyliczałem, ile może być przyczyn samouszkodzeń i tych przyczyn jest dwucyfrowo, ale przepraszam, nie chciałbym mówić o tym, dlaczego młodzi ludzie się samouszkadzają, dlatego że nie wiem też, kto będzie słuchał naszej audycji. I nie chciałbym, żeby ona zrobiła komuś krzywdę, żeby nie była jakąś formą po prostu podpowiedzi, takiej rekomendacji, że można to używać właśnie w takich celach.

Jeśli już to zrozumiemy i w pełni przyswoimy, no to będziemy mogli zacząć zastanawiać się, czy można to samo w inny sposób osiągnąć. I to nierzadko wymaga pracy psychoterapeutycznej i nierzadko wymaga zmian w całym systemie rodzinnym. Tak jest z reguły. Nastolatek i my dorośli to temat, nad którym dziś się zastanawiamy na Kozetce Radio Katowice razem z Tomaszem Bilickim, psychoterapeutą, psychotraumatologiem i interwentem kryzysowym. Panie Tomku powoli finiszujemy, no ale mówiliśmy o tych trudnościach z nastolatkami, o tym jak z nimi rozmawiać, jakie są ich niebezpieczne zachowania.

Czyli ktoś jeździł na deskorolce cały weekend i w ogóle nie przysiadł do języka angielskiego, w związku z tym otrzymuje ocenę niedostateczną na koniec roku. No i konsekwencją tego, naturalną jest to, że no nie ma sierpnia, jeśli chodzi o wakacje, bo trzeba się w sierpniu uczyć do egzaminu poprawkowego. To jest konsekwencja, to nie jest kara. I to jest bardzo rozwojowe, to jest bardzo uczące. Panie Tomku, pan bardzo wiele wymaga od tych rodziców zagonionych, zmęczonych, którzy w ogóle niewiele wiedzą czasem o swoich dzieciach, nie wiedzą czy dzieli się tą kanapką czy nie. Pan jak mówi takie rzeczy nastolatce z ósmej klasy, to wcześniej musiał pan to zaobserwować, co oznacza, że musiał pan poświęcić na to trochę czasu i jeszcze być uważnym.

Tak zróbmy, bo warto poznać wroga, prawda? Wtedy znacznie lepiej się działa. Jeśli uważamy, że to nasz wrok. Uśmiecham się oczywiście wroga, prawda? To jest przyjemne. Ja ogólnie pozdrawiam wszystkich graczy w LoL'ach. Bardzo dziękuję. Trudne to jest. Mam nadzieję, że będziemy jeszcze do tego wracać, ale kiedy wszyscy będziemy się uczyć, będzie łatwiej nam się wzajemnie zrozumieć i budować relacje. Nawet jeśli teraz dochodzimy do wniosku, że mamy nastoletnie dziecko i trochę zawaliliśmy, to jeszcze nic straconego warto próbować nadrobić ten czas, panie Tomku, bo póki piłka w grze, to jest szansa, że coś uda się naprawić. Przecież. No ja się zgadzam z Miltonem Ericksonem. Nigdy nie jest za późno na szczęśliwe dzieciństwo. I tego się trzymamy. Tomasz Bilicki, psychoterapeuta, psychotraumatolog, interwent kryzysowy, zechciał dziś podzielić się na Kozetce Radio Katowice z nami swoim doświadczeniem.

Bardzo dziękuję panie Tomku. Dziękuję bardzo za zaproszenie. Miłego dnia. Agnieszka Strzemińska, kłaniamy się nisko i do usłyszenia znowu na Kozetce Radio Katowice. Kozetka.