Nie masz pojęcia co się dzieje w Azji

że zmiana jest rozłożona aż na 15 lat i postępuje w tempie kilku miesięcy rocznie, więc następuje o wiele za wolno, by nadążyć za tak gwałtownie starzejącym się społeczeństwem. Napięcie wokół Tajwanu, wyspy, którą Pekin uważa za teren swojego kraju, w pierwszej połowie roku wyraźnie zelżało. Jednak kiny nie tyle, że porzuciły narrację o chińskim Tajwanie, tylko najprawdopodobniej zmieniły jej formę. Na przykład tajwański prezydent oskarżył sąsiada o próby ingerowania w lokalne wybory za pomocą fałszywych informacji i spreparowanych sondaży. Równolegle Pekin zaostrzył spór na Morzu Południowochińskim, ogłaszając Narodowy Rezerwat Przyrody wokół spornej z Filipinami rafy. Kiepskie pozostają też relacje z Japonią po tym, jak japońska premier wypowiedziała się o gotowości obrony Tajwanu. Jednak władze Chin mogą mieć największe obawy o pogarszające się nastroje społeczne, zwłaszcza wśród młodych.

Taiwan to jeden z najważniejszych i zarazem najbardziej zagrożonych kawałków ziemi na świecie. To właśnie życie pod nieustanną groźbą inwazji ze strony sąsiada, wielokrotnie większego i silniejszego militarnie, spędza sen z powiek 23 milionów obywateli tego kraju. Bo choć etnicznie to jeden naród, to od 1949 roku realia tam są totalnie inne niż te na kontynencie. I choć różnią się zdania co do tego, jakie powinny być relacje z Chińską Republiką Ludową, chętnych do zjednoczenia jest Niewielu. Niestety, obawy o niepodległość są silniejsze, im silniejsza jest pozycja Pekina. Coraz mniej państw na świecie oficjalnie uznaje Tajwan za osobny kraj, co pogłębia izolację dyplomatyczną i jeszcze bardziej uzależnia od Stanów Zjednoczonych, które w razie ataku zobowiązały się, że staną w jej obronie. Jednak to nie jest naród, który będzie jedynie czekał na ratunek.

Na wyspie przeprowadzono największe w historii ćwiczenia z mobilizacją rezerwistów, który według analityków ma być głównym sygnałem, że władze traktują groźbę chińskiego ataku coraz poważniej. Równolegle lokalne wybory w 2026 roku stały się polem testowym dla chińskiej ingerencji. Pekin sprawdzał jak skutecznie potrafi wpływać na tajwańskich wyborców za pomocą dezinformacji, głównie za pomocą popularyzowania fałszywych informacji i siania zamętów w sieci, szykując się na znacznie ważniejsze wybory prezydenckie w 2028 roku. A największy sukces? No, mikroprocesorowa dominacja. Tajwan produkuje ogromną część najnowocześniejszych czipów na świecie, na które popyt tylko rośnie. I tak naprawdę to jest ich największa siła dyplomatyczna, bo dopóki cały świat, łącznie z Chinami, jest od tajwańskich fabryk uzależniony, dopóty próba siłowego zdobycia kraju wiąże się nie tylko z walką z jednym z najlepiej przygotowanych do obrony państw, ale również z dnia na dzień pozbawić się dostaw najbardziej potrzebnej elektroniki, która dziś jest niemalże w każdym typie sprzętu wojskowego.

Mongolia jest wciśnięta między dwóch gigantów, Rosję i Chiny, i nie ma bezpośredniego dostępu do morza. Jest od tych dwóch sąsiadów całkowicie uzależniona gospodarczo. I to jest jej największy problem. Musi nieustannie lawirować między Moskwą a Pekinem, żeby nie narazić się żadnemu z nich, no bo obaj mogą ją w każdej chwili odciąć od świata. Co więcej, ich gospodarka oparta jest niemal wyłącznie na wydobyciu i sprzedaży surowców, głównie węgla i miedzi, przez co losy całego kraju zależą od tego, ile akurat płacą za nie Chiny. Mieszkańcy mają za to problem z zabójczym zanieczyszczeniem powietrza. W stolicy Ulaanbaatar, miejscu gdzie mieszka większość obywateli tego państwa, zimą ludzie palą w piecach czym popadnie, żeby przetrwać mróz. Ale warto pamiętać, że mimo bycia otoczoną przez dwa autorytarne mocarstwa, kraj nadal utrzymuje działającą demokrację, co jest w tej części świata prawdziwym ewenementem.

I to właśnie groźba odcięcia sąsiadowi dostępu do wody stał się najważniejszą kartą przetargową. Modi nie ogłosił zakończenia konfliktu, tylko zaznaczył, że walki zostały tylko wstrzymane, a Indy odpowiedzą na własnych warunkach. Innymi słowy, temat pozostał otwarty, a jej sytuacja może się zaognić w każdej chwili. Na poziomie dyplomacji plan Modiego obrócił się przeciwko niemu. Zamierzał odizolować Pakistan na arenie międzynarodowej, jednak efekt był odwrotny, bo Pakistan postawił na bardzo bliskie relacje z Pekinem, z którym Indie zawsze mają pod górkę. Do tego doszły wypowiedzi Donalda Trumpa, który zaczął przedstawiać się jako mediator w sprawie Kaszmiru. W Indiach przyjęto to wyjątkowo źle. Obudził to stary lęk przed stawianiem Indii i Pakistanu jako dwóch równorzędnych stron sporu. Dla Delhi to policzek, no bo od lat buduje swój wizerunek jako regionalne mocarstwo w zupełnie innej lidze niż słabszy i mniejszy sąsiad.

Sukcesem Indonezji pozostaje jej gospodarcza waga i stabilna pozycja regionalnego lidera. Filipiny to wyspiarski kraj liczący ponad 100 milionów ludzi. Dawna kolonia amerykańska i dziś najbliższy ich sojusznik w tej części świata. Ich największym problemem jest konfrontacja z Chinami na Morzu Południowochińskim. Pekin rości sobie prawa do niemal całego tego akwenu, w tym dowód, które według prawa międzynarodowego należą do Filipin i coraz agresywniej to egzekwują. Bieda i głębokie nierówności sprawiają, że miliony Filipińczyków wyjeżdżają za granicę, a ich przekazy pieniężne są jednym z filarów gospodarki. Niestety, korupcja i słabość instytucji wciąż pogłębia trwający tam od dekad kryzys. Wietnam to jeden z gospodarczych fenomenów Azji. Kraj jednopartyjny, rządzony przez komunistów, a zarazem jedna z najszybciej rozwijających się gospodarek świata, do której masowo przenosi się produkcja uciekająca z Chin.

A z racji, że połowa zadłużenia kraju będzie trzeba spłacić do chińskich banków, tak bardzo uzależnioność od Pekinu, że żeby nie zbankrutować musieli iść na gorzkie kompromisy, jak sprzedaż sieci energetycznej krajowi środka. Jednak ich historia nie jest tu typowa, bo te inwestycje przyniosły duże ożywienie. Warta miliardy dolarów kolej łącząca Laos z Chinami działa i realnie ożywiła handel oraz turystykę. W 2025 roku kraj odwiedził około 4,6 miliona gości. A linia stała się regionalnym szlakiem tranzytowym. Dziś Laos realizuje strategię ostrożnego separowania się od chińskich wyżycieli, szukając nowych partnerów i inwestycji, zwłaszcza z Wietnamem i Rosją. Widać już pewne efekty. Inflacja spadła z 40% w 2023 roku do 10% w 2025, a kurs waluty wydaje się znacznie stabilniejszy.

Na tym tle Takahichi forsuje remilitaryzację i to właśnie dzieli japońskie społeczeństwo najmocniej. Obecny rząd chce mocno zwiększyć wydatki na obronę, a nawet rzuca pomysł nacjonalizacji przemysłu zbrojeniowego, czyli przejęcia produkcji broni przez państwa. Dla kraju, którego powojenna konstytucja opiera się na pacyfizmie, to ogromna zmiana. Część Japończyków jest zachwycona twardością japońskiej Thatcher, inni są przerażeni tym, że taka retoryka niepotrzebnie prowokuje Chiny i może wciągnąć Japonię w wojnę, która nie musi być jej wojną. Byli premierzy ostrzegają, że nowa polityka podważa wypracowane przez dekady porozumienia z Pekinem. Relacje Japonii z Rosją również się pogorszyły, po tym jak w sierpniu 26 roku Putin pierwszy raz w historii odwiedził sporne wyspy kurylskie, nazywane przez Japonię terytoriami północnymi, zajętych przez ZSRR pod koniec II wojny światowej.