Nie masz pojęcia co się dzieje w Azji

W odpowiedzi władza dokręciła im śrubę, bo od jesieni 24 obecny rząd przepchnął ponad 20 nowych ustaw rozszerzających kontrolę państwa nad społeczeństwem. Zamrożono konta organizacji pomagających protestującym, aresztowano dziennikarzy, a za pokojowy protest grożą teraz wysokie grzywny i więzienie. Armenia to niewielki śródlądowy kraj o starożytnej historii i tragicznej pamięci. To w końcu pierwsze państwo, które przyjęło chrześcijaństwo jako religię i naród naznaczony ludobójstwem z początku XX wieku. Największym jego problemem przez dekady był konflikt z Azerbejdżanem o górzystą enklawę Górski Karabach, który Armenia ostatecznie przegrała w 1923 roku, a niemal cała stutysięczna ormiańska ludność musiała uciec. Jednak Armenia straciła nie tylko Karabach, ale też rosyjską protekcję, która nie kiwna palcem, by wesprzeć ten kraj w obronie swojego dawnego terytorium.

Ostatnie miesiące upłynęły właśnie pod znakiem tego przełomu. Sercem wszystkiego jest porozumienie pokojowe z Azerbejdżanem wynegocjowane przy udziale Donalda Trumpa i podpisane w Białym Domu w sierpniu 25 roku, które ma szansę zakończyć jeden z najbardziej zaciekłych konfliktów dawnego ZSRR. Kluczowym elementem układu jest korytarz transportowy przez południe Armenii, który ma połączyć Azerbejdżan z jego eksklawą i dalej z Turcją, a nazwany na część amerykańskiego prezydenta. Cały ten proces został przypieczętowany politycznie. W czerwcowych wyborach 1926 roku Pashinyan otrzymał reelekcję, co utrzymuje przy życiu szanse na pokój z Azerbejdżanem, normalizację z Turcją i stopniowe zbliżanie Armenii z Zachodem. Otwartą raną pozostają ormieńscy więźniowie, wciąż przytrzymywani w Azerbejdżanie, którzy są dla wielu znakiem, że wojna wcale się nie skończyła.

Azerbejdżan to zamożny, autorytarny kraj nad Morzem Kaspijskim, którego potęga opiera się na ropie i gazie, a władzę od dwóch dekad dzierży prezydent Iham Aliyev, który przejął ją po swoim ojcu. Największym atutem, ale i problemem kraju jest właśnie to uzależnienie od paliw kopalnych, które finansują państwo, ale wiążą jego los z cenami surowców. Co więcej, brak realnej opozycji i wolnych mediów praktycznie nie ma oraz autorytarna władza jednej rodziny raczej nie daje nadziei na dynamiczne zmiany. Kraj ten nieustannie balansuje między Rosją, Turcją i Zachodem, które wymagają nieustannej dyplomatycznej delikatności. Największym sukcesem Azerbejdżanu jest militarne i dyplomatyczne zwycięstwo nad Armenią, dzięki któremu nie tylko rozszerzyli terytorium, ale również ustawiło ten kraj w pozycji regionalnego zwycięzcy. W ostatnich miesiącach najciekawszym wątkiem było to, jak Azerbejdżan ułożył sobie na nowo relacje z Rosją.