Dlaczego opłaca się być złym

Ale republikanie nie mieli wyboru. Żaden inny kandydat nie miał tak pewnego zwycięstwa jak on. A społeczeństwo wybiera go ponownie. Wisienką na torcie było orzeczenie Sądu Najwyższego, że prezydent ma niemal absolutny immunitet, czyli jest praktycznie nietykalny. Oczywiście, obok tego jest całe spektrum czynników, które wzmacniają społeczność w niej czulice, jak choćby słabość polityczna demokratów oraz ogromna polaryzacja społeczna i powszechna dezinformacja. Ale jedno jest pewne. Współcześnie Nixon i jego administracja nadal siedziałaby w białym domu. Politycy stopniowo przekraczają zasady. Pierwsze kłamstwo polityka wywołuje szok. Dziesiąte, irytacje. Setne, staje się specyfiką polityki. Społeczeństwo nie tyle akceptuje zło, co redefiniuje to, co jest normalne.

Ale można to zmienić, gdy społeczeństwo ma realne mechanizmy kontroli władzy, czyli bezstronne, nieprzekupne instytucje. Według analizy. Najskuteczniej działa połączenie niezależnej agencji antykorupcyjnej, niezależnych sądów, jawność majątkowa, pełne dane o właścicielach i osobach otrzymujących zyski z firm oraz wolne media. Pewnie wielu z Was pojawił się w tym momencie uśmiech na twarzy, kiedy myślimy o naszym kraju. Ale tak się da. W takich miejscach jak Singapur politycy nie mają taryfy ulgowej. Na przykład w 2024 roku były minister transportu tego kraju po 13 latach w gabinecie został skazany na 12 miesięcy więzienia za przyjmowanie drogich prezentów, jak loty prywatnym odrzutowcem, bilety na F1 czy Premier League. W Europie też mamy parę przykładów, jak zatrzymanie byłej szefowej unijnej dyplomacji, Frederiki Mogherini.

Bo chodzi o to, by stworzyć system, który każde przekroczenie władzy wiąże z dużym prawdopodobieństwem konsekwencji. System, w którym każdy, również polityk na najwyższym szczeblu, zastanowi się, czy warto. Bo zła władza nie boi się wyborów czy protestów. Boi się papierów, rejestrów, niezależnych sądów i dziennikarzy z lupą w ręce. No i dzisiaj to wszystko. Mam nadzieję, że materiał Wam się spodobał. Ja Wam bardzo serdecznie dziękuję i mam nadzieję, że widzimy się w przyszły piątek. Trzymajcie się ciepło. Cześć!