Dlaczego opłaca się być złym

Epstein był człowiekiem od spraw trudnych, pośrednikiem między pieniędzmi a wpływami. Dla jednych zatrzymał kontakty, dla innych dostęp do darczyńców, a jeszcze dla innych dyskrecję. Potrzebujesz oszczędzić na podatkach, a może chcesz się dogadać z lobującą firmą? Nie ma sprawy. Według wycieków z postępowania wiele z jego kolegów i klientów wiedzieli o tym, co robi i kogo wykorzystuje, ale był użyteczny. A użyteczność w świecie elit zamyka usta skuteczniej niż lojalność. Co się dzieje potem? Zaczyna działać klasyczna spirala zależności. Ktoś raz przyjmuje przysługę, ktoś korzysta z kontaktu, ktoś pojawia się na liście lotów. Każdy wie o każdym coś. Wzajemna sieć haków. Jeśli kogoś wydasz, pociągniesz ze sobą innych. Jeśli milczysz, jesteś bezpieczny. A im wyżej jesteś, tym bardziej zależy ci, żeby nikt tej bomby nie odpalił.

To nie jest przypadek, że dopiero śmierć Epsteina wznowiła zainteresowanie sprawą. Dopóki żył, był zbyt groźny. Był, bo zbyt dużo wiedział, zbyt wielu go znało i zbyt wiele miał do sprzedania. I właśnie dlatego porządni ludzie często milczą, czasem się przystosowują, a czasem, no bo też mają z tego profity, albo nie mają kłopotów. To nie jest tak, że wszystkie osoby, które są w polityce są złe. Niestety ten sam system, który pozwala im dojść i utrzymać się władzy, sprawia, że często również chroni ich przed konsekwencjami. No ale czy możemy zrobić coś, by uchronić kraj i obywateli przed złymi decyzjami i nadużyciami ze strony polityków? Tak, ale nie dzięki naiwnym nadziejom, że następny raz wybierzemy kogoś uczciwego. No bo jak widzimy, analizując chociażby ostatnie 30 lat w Polsce, zapewnienia o nowej jakości w polityce pojawiają się w każdej kampanii, a zmian niestety nie ma.