Stanisław Skalski
Losy polskiego asa lotniczego okresu II wojny światowej, Stanisława Skalskiego (urodzonego 27 listopada 1914, zm. 12 listopada 2004). W 1950 roku, pod fałszywym zarzutem szpiegostwa, skazany przez komunistów na karę śmierci. Wyroku nie wykonano, zamieniając na więzienie. Opowiada Wojciech Kosiewicz z IPN w Olsztynie. Przygotował Mirosław Sochacki.
Historyczny leksykon IPN. Miejsca, ludzie, wydarzenia. Podobno nie lubił określenia AS, a był nim niewątpliwie, bo potwierdzone są jego 22 zestrzelenia wrogich samolotów. Stanisław Skalski. Polski pilot w czasie II wojny światowej, który po powrocie do kraju został skazany przez komunistów na karę śmierci. Opowiada Wojciech Kosiewicz z IPN w Olsztynie. Jeden z największych asów polskiego lotnictwa urodził się 27 listopada 1915 roku w Kodymie w obwodzie Odeski. Ze względu na piękne ogrody i wyborny miód, Kodyma nazywana była miodową osadą.
W okresie międzywojennym w szkole akcent padał w zależności od okresu albo na szkolenie obserwatorów, albo na szkolenie lotników. Tym ostatnim szczególną uwagę poświęcono w latach 30. XX wieku. Ze Szkoły Orląt wywodzili się nie tylko piloci lotnictwa myśliwskiego, ale wielu jej absolwentów zasiliło szeregi polskich eskadr bombowych. Jak nowoczesnym miejscem był wówczas Dęblin, świadczą słowa Asa Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie z okresu II wojny światowej, kapitana Wacława Króla. 1 października 1935 roku rozpocząłem naukę na drugim roczniku Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie. Było nas razem około 50.
Kilka razy trafiał do aresztu. Za obrazem oficera, za zbyt późne otwarcie spadochronu podczas ćwiczeń oraz za to, że chciał wziąć udział w wojnie chińsko-japońskiej. Jeszcze nie zdawał sobie sprawy, że inna wojna wisi na włosku. Nieuchronnie zbliżała się II wojna światowa. Dni przed jej wybuchem w książce Czarne krzyże nad Polską wspominał sam Skalski. Spokojnie minęły dni 30 i 31 sierpnia. Z dala od osiedli ludzkich w polu panowała niezmącona cisza przerywana tylko trzaskiem wystrzałów pistoletowych kierowanych do pustych butelek po piwie. Było to jedyne zajęcie w kluczu alarmowym.
Zestrzelony Niemiec kapotując wylądował na zaoranym polu. Skalski posadził samolot w pobliżu, a niemiecką załogę po opatrzeniu przekazał wezwanej karetce. Dzięki pomocy okolicznej ludności wystartował ponownie, zabierając ze sobą znalezioną w Henschlu cenną niemiecką mapę. Na marginesie warto wspomnieć, że uratowany pilot Friedrich Wimmer przeżył II wojnę światową oraz sowiecką niewolę. Ze Skalskim spotkał się w marcu 1990 roku podczas jego wizyty w Niemczech. Lotnicy padli sobie w ramiona. Nie zabrakło wspomnień o wojennych losach. Drugiego dnia wojny Skalski przechwycił i samodzielnie zaatakował zgrupowanie Dornierów, przy czym zestrzelił dwa z nich.
Od ochotników, którzy weszli w skład zespołu wymagano dość wysokich kwalifikacji. Każdy z pilotów musiał mieć co najmniej roczne doświadczenie w dywizjonie brytyjskim oraz 30 lotów bojowych na koncie. Poinformowano ich także o tym, iż pobyt w Afryce potrwa kilka miesięcy, a po tym okresie powrócą do Anglii. Inne szczegóły nie zostały zakomunikowane, stąd ochotnicy zgłaszali się nieco w ciemno. Pewne było, iż grupa miała być zespołem Ekstra. Polaków wcielono do 145 Dywizjonu Myśliwskiego RAF, w którym tworzyli eskadrę. Dywizjon współpracował z VIII Armią Brytyjską marszałka Bernarda Montgomery'ego. Celem utworzenia formacji było przygotowanie się Brytyjczyków do przyszłych działań taktycznych i bojowych na tyłach armii niemieckiej po utworzeniu się II Frontu w Europie.
Pełnił tę funkcję od czerwca do września 1943 roku. Działał na Malcie, gdzie osłaniał lądowanie aliantów na Sycylii. W grudniu 1943 po walkach nad Włochami Skalski powrócił do Wielkiej Brytanii. Tam rozegrał się dla niego ostatni etap wojny. W kwietniu 1944 roku Skalski został przeniesiony do 133 Skrzydła Myśliwskiego. Wówczas to latał na amerykańskich Mustangach. Na tym typie samolotu odniósł swe dwa ostatnie zwycięstwa powietrzne podczas II wojny światowej. Od października 1944 do stycznia 1945 roku brał udział w szkoleniu oficerów sztabowych w USA. Po powrocie został oficerem operacyjnym w 11 Grupie Myśliwskiej RAF-u.
Do nowego życia. W listopadzie 1956 roku rozpoczął służbę w dowództwie wojsk lotniczych i obrony przeciwlotniczej jako kierownik sekcji historycznej. Po rehabilitacji mógł wyjeżdżać za granicę, chociażby na zloty polskich lotników. Na zachód wyjeżdża również po to, aby ratować swoje zdrowie. Po 1989 roku niepokorny Skalski zajmuje się nawet jakiś czas polityką. Udziela wywiadów. Az polskiego lotnictwa z czasów II wojny światowej odchodzi na wieczną wartę 12 listopada 2004 roku. Spoczął na cmentarzu wojskowym na warszawskich Powązkach. Jego grób zdobią skrzydła zrywającego się do lotu orła.
Pokazano wszystkie 7 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Podstawowe informacje o Stanisławie Skalskim, polskim pilotie lotnictwa w czasie II wojny światowej.
Opowieść o urodzinach, edukacji i początkach szkoleń lotniczych Stanisława Skalskiego.
Opis walk powietrznych, sukcesów i zmagania Stanisława Skalskiego podczas II wojny światowej.
Opis pierwszych działań w Afryce i utworzenia Polskiego Zespołu Myśliwskiego.
Opis działań Polskiego Zespołu Myśliwskiego w Afryce, jego sukcesów i rozwiązań.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
Losy polskiego asa lotniczego okresu II wojny światowej, Stanisława Skalskiego (urodzonego 27 listopada 1914, zm. 12 listopada 2004). W 1950 roku, pod fałszywym zarzutem szpiegostwa, skazany przez komunistów na karę śmierci. Wyroku nie wykonano, zamieniając na więzienie.
Opowiada Wojciech Kosiewicz z IPN w Olsztynie.
Przygotował Mirosław Sochacki.