Mentionsy Mentionsy
Historia w Radiu Olsztyn
Historia w Radiu Olsztyn

Stanisław Skalski

13.12.2024 ·24 min 27 s · 5 rozdziałów

Losy polskiego asa lotniczego okresu II wojny światowej, Stanisława Skalskiego (urodzonego 27 listopada 1914, zm. 12 listopada 2004). W 1950 roku, pod fałszywym zarzutem szpiegostwa, skazany przez komunistów na karę śmierci. Wyroku nie wykonano, zamieniając na więzienie. Opowiada Wojciech Kosiewicz z IPN w Olsztynie. Przygotował Mirosław Sochacki.

4:00 · Pierwsze lata i szkolenie 3

Już 1 września Skalski zaliczył swoje pierwsze zestrzelenie. Był to jednosilnikowy, dwumiejscowy górnopłat Henschel. Nagle Henschel spluwa ku mnie chaotycznym ogniem obserwatora. Pilot poczyna uciekać do ziemi. Smugi pocisków obejmują niczym ośmiornica cały samolot. Ściskam mocniej drążek i nie spuszczając oka z celownika zbliżam się nadal do nieprzyjaciela. Dwieście pięćdziesiąt metrów. Dwieście. Sto pięćdziesiąt. Jeszcze bliżej świdruje w mózgu myśl. Już. Teraz. Naciskam spust. Stare wikersy grają bezbłędnie. Jestem idealnie w ogonie. Poprawka zbędna. Henschel toczy się i podskakuje jak pijany.

Zestrzelony Niemiec kapotując wylądował na zaoranym polu. Skalski posadził samolot w pobliżu, a niemiecką załogę po opatrzeniu przekazał wezwanej karetce. Dzięki pomocy okolicznej ludności wystartował ponownie, zabierając ze sobą znalezioną w Henschlu cenną niemiecką mapę. Na marginesie warto wspomnieć, że uratowany pilot Friedrich Wimmer przeżył II wojnę światową oraz sowiecką niewolę. Ze Skalskim spotkał się w marcu 1990 roku podczas jego wizyty w Niemczech. Lotnicy padli sobie w ramiona. Nie zabrakło wspomnień o wojennych losach. Drugiego dnia wojny Skalski przechwycił i samodzielnie zaatakował zgrupowanie Dornierów, przy czym zestrzelił dwa z nich.

Swoim postrzelanym samolotem powrócił na lotnisko. 3 września z kolei przechwycił i zaatakował kolejnego Henschla. Zestrzelił go po 8-minutowym pościgu. Podczas odpoczynku na lotnisku Markowo koło Torunia napisał list do rodziny. Najdrożsi moi, burza wojenna rozpoczęła się. Jak się skończy, nie wiem. Jeżeli zginę, niech to was nie przeraża, bo niejeden w tych warunkach nie ujrzy swoich najdroższych. Wstydu wam nie przyniosę na pewno. Skoro ojczyzna powołała mnie do szeregu swoich obrońców, zadanie wykonam jak przystało na dobrego Polaka lotnika. Kochający stach. W powojennych wywiadach z dziennikarzami opowiadał, jak wyglądały walki powietrzne.

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.