Mentionsy Mentionsy
Historia w Radiu Olsztyn
Historia w Radiu Olsztyn

Bitwa o Murowaną Oszmiankę

26.05.2023 ·20 min · 11 rozdziałów

Michał Ostapiuk z IPN w Olsztynie przytacza okoliczności i przebieg bitwy o Murowaną Oszmiankę na Wileńszczyźnie, stoczonej w nocy z 13 na 14 maja 1944 przez żołnierzy III Wileńskiej Brygady AK z litewską, kolaboracyjną formacją policyjną. Przygotował Mirosław Sochacki.     https://radioolsztyn.pl/wp-content/uploads/2023/05/Bitwa-o-Murowaną-Oszmiankę.mp3

6:48 · Odsiecz i kontratak 1

Liczebną dominację Polacy osiągnęli dopiero po przybyciu I Kompanii Szturmowej Brygady. Wtedy jednak był już praktycznie po bitwie. 4 maja 1944 roku, po zwycięskiej bitwie w Pawłowie, dowódca III Brygady, porucznik Gracjan Fruk Szczerbiec, zwołał posiedzenie sądu polowego, który skazał trzech z wziętych do niewoli Litwinów na kary śmierci. Przyczyną najwyższego wymiaru kary były działania przestępcze, jakich żołnierze litewscy dopuścili się względem mieszkańców Pawłowa. Wśród skazańców był i dowódca kompanii. Wyroki na polu przed wsią wykonał Bure. Najmłodszego z jeńców, Szczerbiec, zwolnił z listem, w którym przestrzegał Litwinów stacjonujących w Jaszunach przed popełnianiem kolejnych zbrodni na polskiej ludności cywilnej.

12:17 · Bitwa w Murowanej Oszmianie 1

Członkowie korpusu otrzymali po 45 sztuk amunicji do karabinów oraz po 1000 sztuk naboi do RKM-ów. Nie można więc powiedzieć, że byli wyposażeni dobrze. Rozpoznanie Murowanej Oszmianki ujawniło, że Litwini liczą się z atakiem polskich oddziałów. Widocznym dowodem tych obaw było ufortyfikowanie miasteczka. Litwini wykopali głębokie rowy strzeleckie, które umożliwiały im krycie ogniem przedpola Murowanej Oszmianki. III Brygada wyruszyła w kierunku celu ataku po południu 13 maja 1944 roku. Poszczególne pododdziały maszerowały Gęsiego w dwóch liniach, po przeciwnych stronach drogi. Na przedzie szła prowadzona przez Burego kompania szturmowa. Szpicę przed maszerującą brygadą prowadził Osa.

15:14 · Opowieść o bitwie 1

Nagle prosto w twarz otrzymujemy ciągłe serie z broni maszynowej. Pluton, jak jeden mąż, runął na ziemię. Błyskawiczna reakcja była niewątpliwie wynikiem długotrwałych godzin musztry luźnej, namiętnie uprawianej przez Burego, jak i zmęczenia spowodowanego tym ciężkim nocnym biegiem. Nieodzowna była chociaż mała chwilka odpoczynku, aby trochę przyjść do siebie. A tak utknął w miejscu. W bitwie o Murowaną Oszmiankę nastąpił impas. W chwili ataku na Murowaną Oszmiankę Wilk i Szczerbiec przebywali przy plutonie CKM-u w III Brygady, który pozostawał w odwodzie dowódcy brygady. Porucznik Fruk widząc, że atak utknął pod ogniem obrońców podążył w kierunku zaległych plutonów.

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.