Mentionsy Mentionsy
Gwiazdowski mówi Interii
Gwiazdowski mówi Interii

Gwiazdowski mówi Interii. Odc. 118: W Stanach Zjednoczonych wraca doktryna Monroe'a?

04.03.2025 ·24 min 51 s · 6 rozdziałów

"Był październik 1823 roku, gdy prezydent James Monroe (5. prezydent Stanów Zjednoczonych - red.) napisał dwa listy - pierwszy do Thomasa Jeffersona i drugi do Jamesa Madisona (obaj to ojcowie-założyciele Stanów Zjednoczonych - red.) - przypomina Robert Gwiazdowski w najnowszym odcinku podcaście video "Gwiazdowski mówi Interii". Amerykańską myśl polityczną i prawną zestawia z ostatnimi wydarzeniami geopolitycznymi związanymi z wojną w Ukrainie.

0:00 · Wprowadzenie i opowieść o Robertie Gwiazdowski 2

Dzień dobry wieczór Państwu. Dzieje się w Polsce i na świecie, no i na Ukrainie, tak między Polską a światem. I właśnie kilka słów o tym, co się dzieje. Dzień dobry wieczór. Tu Gwiazdowski mówi. Robert Gwiazdowski. A mówi Interii. Zapraszam do swojego podcastu. A dlaczego? Zaczepił mnie na Twitterze ktoś z jakimiś cytatami z Wikipedii na temat doktryny Monroe. Przypomniałem taką historię sprzed wielu, wielu już lat na jakiejś konferencji. Pan profesor Krzysztof Opolski powiedział coś o Marksie.

Bardziej opłacalne było zajęcie się podatkami, które wtedy trzeba było płacić, no i ekonomią. Doktrynę Monroe. To ja doskonale pamiętam, a warto do niej dzisiaj wrócić. Dlaczego? Dlatego, że ona od 200 lat reguluje politykę Stanów Zjednoczonych. Co prawda niektórzy próbowali od niej odejść, ale o tym opowiem za chwilkę. Skąd ona się wzięła? Wymyślił ją razem ze swoim sekretarzem stanu, Johnem Quincy Adamsem, piąty prezydent Stanów Zjednoczonych, James Monroe.

4:12 · Doktryna Monroe - pochodzenie i zasady 2

Zwłaszcza, że Nowi, najpotężniejsi gracze, znaleźli się w zupełnie innej pozycji od starych gracz, od Hiszpanii, od Portugalii, które miały zamorskie kolonie. No i wtedy Amerykanie Znaleźli się na tzw. musiku. Był październik 1823 roku, jak dobrze pamiętam to 17 chyba, jak prezydent Monroe napisał dwa listy. Pierwszy do Thomasa Jeffersona, a drugi do Jamesa Madisona. Do swoich poprzedników. W liście do Jeffersona napisał Powinniśmy ogłosić, że będziemy traktować interwencję mocarstw Europy, a w szczególności ich atak na kolonie, jak atak na nas samych, zakładając, że jeśli się powiedzie,

No i zrobił to właśnie prezydent Monroe w wystąpieniu 2 grudnia 23 roku. To wtedy sformułowane zostały zasady określane później jako doktryna Monroe. Nie możemy inaczej patrzeć na jakiekolwiek ingerowanie w celu uciskania ich albo ich kontrolowania, tych kolonii oczywiście, w jakikolwiek sposób lub w jakimkolwiek zakresie przez którąkolwiek z potęg Europy, niż jako przejaw wrogich zamiarów wobec samych Stanów Zjednoczonych. W przyszłości rozwinięto te słowa w pięć punktów, które stanowią kanwę doktryny Monroe.

10:01 · Interwencja Wielkiej Brytanii i zakończenie doktryny 1

Więc skończyło się, jak skończyło. Na doktrynę Monroe powoływał się sam prezydent Abraham Lincoln w czasie wojny secesyjnej. Kto Lincoln powiedział? Naród, który trwa w stanie wewnętrznego podziału, zostaje wystawiony na brak szacunku ze strony zagranicy, a jedna strona, jeśli nie obie, prędzej czy później sięga po zewnętrzną interwencję. Więc między innymi z tego właśnie powodu, a nie jakiejś tam abolicji. No i oczywiście z powodu celu. Lincoln podjął wojnę z południem. Z kolei punkt czwarty doktryny Monroe to powód interwencji Stanów Zjednoczonych w I wojnie światowej i II wojnie światowej.

13:48 · Doktryna Monroe w XX wieku 1

Która zagrozi Stanom Zjednoczonym. Chociażby przez podbój Syberii, który de facto się już dokonuje. Przecież wszyscy, którzy tam jeżdżą, to wiedzą, że tam jest już więcej Chińczyków niż Rosjan. No oczywiście jest granica, ale Chiny swoją ekspansję gospodarczą pomalutku, malutkimi kroczkami realizują. Ostatecznie przecież pamiętają czas Wielkiego Marszu Mao Zedonga. Kontynuują ten Wielki Marsz tam, gdzie Amerykanie stawiali granice.

18:30 · Obecna sytuacja i zagrożenia 1

Konkurencja dla amerykańskiej doktryny obronnej, dla doktryny Monroe. Piotr Wielki stwierdził kiedyś, że w strategicznym interesie Rosji jest to, aby jej granice zaczynały się jak najdalej od Moskwy. No i proszę Państwa, Napoleon padł z tego powodu, miał za daleko. Jak już tam dotarł i tę Moskwę spalili, no to stało się to, co się stało. Hitler też mu się nie udawało. Terytorium. Więc Rosjanie mają powód, żeby nie zatrzymywać się bynajmniej na bógu, aczkolwiek jest dokładnie to samo, co z punktem piątym doktryny Monroe.

Pokazano wszystkie 7 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.