Mentionsy Mentionsy
GreenEdge: Best in BESS
GreenEdge: Best in BESS

39: Decommissioning i End-of-Life

12.09.2026 ·33 min 38 s · 9 rozdziałów

Co się dzieje z magazynem energii, kiedy przestaje pracować? To pytanie, które dziś powinien sobie zadać każdy, kto ma w portfelu projekt BESS. Prawo regulujące koniec życia baterii już obowiązuje, część jego przepisów jest żywa od ponad roku, a mimo to niewiele osób w branży wie, że nakłada to na nich konkretne obowiązki już dzisiaj.W tym odcinku rozkładamy na czynniki pierwsze unijne rozporządzenie o bateriach i pokazujemy, dlaczego to wcale nie zagraniczny dostawca ogniw, tylko najczęściej Wasza własna spółka celowa, staje się prawnym "producentem" odpowiedzialnym za odbiór i recykling. Tłumaczymy, kiedy kontener staje się odpadem niebezpiecznym, jakie limity czasu magazynowania i wymogi transportowe to za sobą niosą, i co się naprawdę dzieje, kiedy firma odpowiedzialna za utylizację znika z rynku, zanim dojdzie do demontażu. To pytanie dotyczy nie tylko inwestora, ale też rolnika, u którego dzierżawicie ziemię..Więcej praktycznych analiz znajdziecie na: https://greenedge-solutions.com/Jeśli chcecie uporządkować wiedzę Waszego zespołu lub samemu rozwinąć swoje kompetencje, zapraszamy na szkolenia: https://greenedge-solutions.com/pl/szkolenia-bess/

0:00 · Wprowadzenie i temat 2

A więc zaczynajmy! Najpierw oczywiście prawo i rozporządzenie unijne, bo tutaj jest pierwsza rzecz, którą warto sobie mocno zapamiętać. To nie jest temat, który dopiero nadejdzie wraz z jakąś tam przyszłą ustawą. Unijne rozporządzenie o bateriach oznaczone numerem 2023 przez 1542 weszło w życie w sierpniu 2023 roku i jest stosowane wprost bez potrzeby polskiej transpozycji od lutego 2024. To jest rozporządzenie, a nie dyrektywa. No więc tutaj różnica jest kluczowa, bo dyrektywę trzeba przepisać na prawo krajowe, żeby zaczęła obowiązywać, a rozporządzenie wiąże wszystkich uczestników rynku od zaraz, z automatu, niezależnie od tego, co robi polski parlament.

I to rozporządzenie wprost obejmuje magazyny energii. W unijnym języku prawnym funkcjonuje kategoria S-BESS, czyli stacjonarny system magazynowania energii w baterii. I każda bateria przemysłowa powyżej 2 kWh, a więc praktycznie każdy kontener i bateria residentialowa, jaki dzisiaj postawicie, podlega temu reżimowi w pełni. Rozporządzenie rozkłada obowiązki w czasie i część z nich jest już dzisiaj żywa. Od sierpnia 2025 roku, a więc od ponad roku, licząc od momentu nagrywania tego odcinka, obowiązują przepisy o gospodarce z użytymi bateriami i o rozszerzonej odpowiedzialności producenta. To oznacza konkretnie tyle. Zakaz składowania zużytych baterii przemysłowych na wysypisku. Obowiązek bezpłatnego odbioru zużytej baterii przez dystrybutora.

5:12 · Unijne prawo i rozporządzenie 4

Jest jeszcze jeden element, o którym trzeba powiedzieć uczciwie, bo pokazuje, że unijna machina legislacyjna też ma swoje opóźnienia. Jakżeby inaczej. Obowiązek deklarowania śladu węglowego dla baterii przemysłowych miał wejść w życie w lutym tego roku, ale wymaga to najpierw przyjęcia przez Komisję Europejską szczegółowej metodyki obliczeniowej, a tej metodyki jak na razie nie ma, więc formalnie termin minął, ale obowiązek w praktyce jeszcze nie zaczął działać. To dobry przykład tego, że przy tym temacie trzeba bardzo uważnie rozróżniać to, Co już jest wiążące od tego, co dopiero ma się stać wiążące, kiedy faktycznie Bruksela dogada się co do szczegółów. No ale tutaj dochodzimy do części, którą możecie kojarzyć z odcinka o planach ogólnych, bo schemat jest boleśnie podobny. Mamy unijne prawo, które już działa, no i mamy polską ustawę, która ma to prawo doprecyzować na gruncie krajowym.

Ustalić, kto jest organem nadzorującym gospodarkę z użytymi bateriami, jak wygląda system rozszerzonej odpowiedzialności producenta w polskich realiach, Jakie wymogi muszą spełniać instalacje przetwarzające? Ta ustawa nosi roboczą nazwę Ustawa o Bateriach i Zużytych Bateriach i ma ona zastąpić starą ustawę z 2009 roku i według rządowego wykazu prac legislacyjnych jej przyjęcie przez Radę Ministrów planowane jest na trzeci kwartał tego roku, czyli tak naprawdę niedługo. A warto dodać jednak, że ten termin już raz się przesunął. Pierwotnie mówiono o czwartym kwartale ubiegłego roku, więc traktujmy tę datę bardziej jako kierunek, a nie jako pewniak. Co to oznacza w praktyce? Dopóki ta ustawa nie zostanie uchwalona, to oczywiście nadal obowiązuje stara ustawa z 2009 roku w tym zakresie, jakim nie jest ona sprzeczna z rozporządzeniem unijnym, a to oznacza dla każdego, kto wprowadza baterie do obrotu w Polsce, obowiązek rejestracji w BDO, czyli Bazie Danych o Odpadach, no i coroczne sprawozdanie do 15 marca do systemu, który zasila Główny Inspektorat Ochrony Środowiska.

Jeśli tego nie robicie, a sprowadzacie kontenery bateryjne z zagranicy albo importujecie je do własnego projektu, to już dzisiaj jest to obowiązek, którego niedopełnienie jest naruszeniem prawa. Niezależnie od tego, czy nowa ustawa wejdzie w życie już za trzy miesiące czy za rok. I skoro już jesteśmy przy konkretach dotyczących nowej ustawy, to warto też zwrócić uwagę na jeden szczegół, który będzie łatwo przeoczyć. Projekt przewiduje wprowadzenie opłaty depozytowej, ale ta opłata dotyczy baterii samochodowych, tzw. SLI, a nie baterii przemysłowych. Więc jeśli ktoś usłyszy, że w Polsce wprowadza się kaucję na baterie, niech nie zakłada od razu, że to dotyczy Waszego kontenera BESS. To zupełnie inny segment rynku. Projekt przewiduje też sankcje za naruszenie przepisów samego rozporządzenia unijnego, więc dopiero po jego przyjęciu poznamy realną wysokość kar administracyjnych grożących za niedopełnienie obowiązków producenta.

Ale teraz przejdźmy do rzeczy, która moim zdaniem jest takim clue tego dzisiejszego odcinka. To jest ten element, który najczęściej umyka w rozmowach o odpowiedzialności za ten end-of-life, czyli koniec życia naszego magazynu energii. Rozporządzenie unijne posługuje się pojęciem producenta. Jak zwykle z rozporządzeniami unijnymi takie nazewnictwo jest trochę mylące. No bo to właśnie na producencie spoczywa rozszerzona odpowiedzialność, czyli obowiązek finansowania zbiórki, przetwarzania i spełnienia celów recyklingowych. Tylko problem jest taki, że definicja producenta w tym rozporządzeniu nie jest tożsama z tym, kogo intuicyjnie nazwalibyście producentem baterii. No właśnie, a więc producentem w rozumieniu tego przepisu jest każdy. Producent, importer albo dystrybutor, kto jako pierwszy udostępnia baterie na terytorium danego państwa członkowskiego.

13:48 · Producent w rozumieniu rozporządzenia 1

Więc ja mimo wszystko trzymałbym się tej listopadowej daty z oficjalnego dziennika unijnego jako tą wiodącą. Konsekwencje bycia odpadem niebezpiecznym są dosyć konkretne. Po pierwsze, czas magazynowania na miejscu. Zgodnie z polskim prawem odpadowym, odpad niebezpieczny można magazynować maksymalnie przez rok. Więc jeśli demontujecie kontener i planujecie transport do instalacji przetwarzającej, macie 12 miesięcy zanim to magazynowanie samo w sobie stanie się naruszeniem prawa, za które grożą kary. No i tutaj też te kwoty są z kosmosu, od tysiąca aż do miliona złotych. Po drugie transport. Baterie litowo-jonowe są towarem niebezpiecznym w klasie 9 ADR, co oznacza przeszkolonego kierowcę, atestowane opakowania, oznakowanie pojazdu i dokumentację przewozową.

17:00 · Kontraktowa struktura projektu 1

To jest właśnie tzw. Second Life, czyli drugie życie baterii. No i rozporządzenie unijne wprost to uwzględnia. Definiuje pojęcie ponownego wykorzystania i nakłada na producenta obowiązek udostępnienia operatorowi Second Life danych o stanie zdrowia baterii systemu zarządzania baterią. No i wyznacza też warunki, kiedy taka bateria formalnie przestaje być traktowana jako odpad. No i oczywiście dobra wiadomość. Nie musimy mówić o tym teoretycznie, bo mamy już konkretny polski przykład. Tauron uruchomił w Jaworznie instalację, którą sam opisuje jako pierwszy w Polsce przemysłowy magazyn energii zbudowany z ogniw z drugiego obiegu. To magazyn o mocy 150 kW i pojemności też 150 kWh, zbudowany z czterech modułów bateryjnych po 78 ogniw każdy.

Pokazano wszystkie 8 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.