Mentionsy Mentionsy
GreenEdge: Best in BESS
GreenEdge: Best in BESS

39: Decommissioning i End-of-Life

12.09.2026 ·33 min 38 s · 9 rozdziałów

Co się dzieje z magazynem energii, kiedy przestaje pracować? To pytanie, które dziś powinien sobie zadać każdy, kto ma w portfelu projekt BESS. Prawo regulujące koniec życia baterii już obowiązuje, część jego przepisów jest żywa od ponad roku, a mimo to niewiele osób w branży wie, że nakłada to na nich konkretne obowiązki już dzisiaj.W tym odcinku rozkładamy na czynniki pierwsze unijne rozporządzenie o bateriach i pokazujemy, dlaczego to wcale nie zagraniczny dostawca ogniw, tylko najczęściej Wasza własna spółka celowa, staje się prawnym "producentem" odpowiedzialnym za odbiór i recykling. Tłumaczymy, kiedy kontener staje się odpadem niebezpiecznym, jakie limity czasu magazynowania i wymogi transportowe to za sobą niosą, i co się naprawdę dzieje, kiedy firma odpowiedzialna za utylizację znika z rynku, zanim dojdzie do demontażu. To pytanie dotyczy nie tylko inwestora, ale też rolnika, u którego dzierżawicie ziemię..Więcej praktycznych analiz znajdziecie na: https://greenedge-solutions.com/Jeśli chcecie uporządkować wiedzę Waszego zespołu lub samemu rozwinąć swoje kompetencje, zapraszamy na szkolenia: https://greenedge-solutions.com/pl/szkolenia-bess/

0:00 · Wprowadzenie i temat 3

GreenEdge. Best in BESS. Odcinek 39. Decommissioning i End-of-Life. Cześć, witam Was serdecznie w 39. odcinku podcastu GreenEdge – Best in BESS. Dzisiejszy temat różni się od naszych ostatnich odcinków, ponieważ zamiast mówić o tym, jak projekt magazynu NRKi postawić, będziemy dzisiaj mówić o tym, co się z nim dzieje, kiedy trzeba go rozebrać. Można by powiedzieć, że to temat na później, że przecież pierwsze duże polskie magazyny dopiero co ruszają, ale okazuje się, że właśnie teraz jest dobry moment, żeby o tym porozmawiać. Prawo, które reguluje to, co dzieje się z baterią po jej życiu operacyjnym już dzisiaj obowiązuje i część jego zapisów jest żywa od ponad roku, a mimo to niewiele osób w tej branży w Polsce wie, że nakłada to na nich już teraz konkretne obowiązki.

To jest tak naprawdę pytanie, które powinien sobie dziś zadać każdy, kto ma w portfelu projekt BESS, niezależnie od tego, czy buduje go od zera, czy właśnie negocjuje jego zakup. Kto konkretnie zapłaci za to, żeby ten kontener zniknął z Waszej działki, kiedy skończy pracować? Jeśli odpowiedź brzmi nie wiem albo prawdopodobnie to będzie dostawca, no to mam dla Was dziś kilka niewygodnych szczegółów, które warto poznać zanim ktoś inny poznaje za Was. Np. bank przy kolejnym refinansowaniu albo kupujący, który podczas due diligence zapyta Was o coś, na co nie będziecie mieli dobrej odpowiedzi. Prawo już dziś rozstrzyga, kto jest za to formalnie odpowiedzialny. I uwaga, to wcale nie musi być ten, kogo byście typowali w pierwszej kolejności.

I to rozporządzenie wprost obejmuje magazyny energii. W unijnym języku prawnym funkcjonuje kategoria S-BESS, czyli stacjonarny system magazynowania energii w baterii. I każda bateria przemysłowa powyżej 2 kWh, a więc praktycznie każdy kontener i bateria residentialowa, jaki dzisiaj postawicie, podlega temu reżimowi w pełni. Rozporządzenie rozkłada obowiązki w czasie i część z nich jest już dzisiaj żywa. Od sierpnia 2025 roku, a więc od ponad roku, licząc od momentu nagrywania tego odcinka, obowiązują przepisy o gospodarce z użytymi bateriami i o rozszerzonej odpowiedzialności producenta. To oznacza konkretnie tyle. Zakaz składowania zużytych baterii przemysłowych na wysypisku. Obowiązek bezpłatnego odbioru zużytej baterii przez dystrybutora.

5:12 · Unijne prawo i rozporządzenie 1

Jeśli tego nie robicie, a sprowadzacie kontenery bateryjne z zagranicy albo importujecie je do własnego projektu, to już dzisiaj jest to obowiązek, którego niedopełnienie jest naruszeniem prawa. Niezależnie od tego, czy nowa ustawa wejdzie w życie już za trzy miesiące czy za rok. I skoro już jesteśmy przy konkretach dotyczących nowej ustawy, to warto też zwrócić uwagę na jeden szczegół, który będzie łatwo przeoczyć. Projekt przewiduje wprowadzenie opłaty depozytowej, ale ta opłata dotyczy baterii samochodowych, tzw. SLI, a nie baterii przemysłowych. Więc jeśli ktoś usłyszy, że w Polsce wprowadza się kaucję na baterie, niech nie zakłada od razu, że to dotyczy Waszego kontenera BESS. To zupełnie inny segment rynku. Projekt przewiduje też sankcje za naruszenie przepisów samego rozporządzenia unijnego, więc dopiero po jego przyjęciu poznamy realną wysokość kar administracyjnych grożących za niedopełnienie obowiązków producenta.

10:00 · Prawo krajowe i ustawy 2

Teraz przełóżcie to na typową strukturę polskiego projektu BESS. Macie dostawcę kontenerów. Z pewnością jest to jakiś chiński, być może koreański producent ogniw, który sprzedaje sprzęt europejskim integratorom albo bezpośrednio wykonawcy IPC. No i macie tego wykonawcę też, który realizuje projekt pod klucz. No i macie polską spółkę celową, czyli waszą SPV-kę, która jest właścicielem projektu. W wielu takich strukturach to właśnie ten podmiot, który jako pierwszy sprowadza baterie na polski rynek. Czyli bardzo często będzie to sama SPV-ka. Jeśli to ona formalnie importuje sprzęt albo polski dystrybutor czy integrator pośredniczący w transakcji, no to staje się tym producentem w rozumieniu rozporządzenia, a nie zagraniczny producent ogniw, tylko podmiot znacznie bliżej Waszego łańcucha.

Co według mnie jest bardzo mylące i będzie powodowało wiele problemów. Nie dzisiaj, ale właśnie za te 10-15 lat, kiedy zacznie się proces decommissioningu. No i tutaj warto też powiedzieć coś, co widać wyraźnie. Kiedy patrzymy na ten rynek, jak zmienia się struktura kontraktowa projektów BESS w Europie w ostatnich latach. Rynek odchodzi od klasycznego modelu jednego dużego kontraktu IPC obejmującego wszystko w stronę takiego modelu wielokontraktowego, czyli inwestor podpisuje osobną umowę bezpośrednio z dostawcą na sam system bateryjny, która obejmuje gwarancję dostępności i pojemności oraz długoterminową umowę z serwisową LTSA, a osobno kontraktuje prace budowlane i instalacyjne. To rozwiązanie ma swoje uzasadnienie finansowe, ale ma też efekt uboczny, o którym właśnie teraz warto powiedzieć.

24:00 · Proces decommissioning 2

Opiera się na założeniu, że w momencie, kiedy przyjdzie czas na demontaż, wszyscy gracze z pierwotnej umowy wciąż istnieją i wciąż mają majątek. No a projekt BESS, o którego eksploatacji mówimy w perspektywie 10 czy 15 lat, to wystarczająco dużo czasu, żeby to założenie się nie sprawdziło. Dlatego zabezpieczenie tego ryzyka to jest kolejny element, który trzeba przemyśleć zawczasu, dokładnie tak samo jak wszystkie inne, o czym już mówiliśmy w tym podcaście od pierwszego odcinka. To będzie problem i to bardzo realny problem i za parę lat naprawdę usłyszymy wiele ciekawych historii z tego tematu. No i na koniec części merytorycznej tego odcinka chciałbym połączyć to wszystko z tematem, który już poruszaliśmy w kontekście due diligence, bo uważam, że to jest miejsce, gdzie ta wiedza przekłada się bezpośrednio na pieniądze przy konkretnej transakcji.

Jeżeli dzisiaj kupujecie gotowy albo działający projekt BESS, a nie budujecie go od zera, to odpowiedzialność za koniec życia baterii nie znika. Ona po prostu przechodzi razem ze spółką celową, którą kupujecie wraz z całą historią decyzji podjętych przez poprzedniego właściciela. Więc jeżeli robicie dzisiaj due diligence takiego projektu, to bardzo ważnym jest zadanie kilku pytań, które jeszcze rok czy dwa lata temu tak naprawdę nie istniały, czyli kto formalnie figuruje jako podmiot wprowadzający baterię do obrotu. I czy ta rejestracja w BDO w ogóle istnieje? Czy umowa IPC albo LTSA zawarta przez poprzedniego właściciela w ogóle reguluje kwestie odbioru i utylizacji baterii po zakończeniu życia? Czy milczy na ten temat? Gdzie wtedy tak naprawdę mamy otwarte ryzyko?

28:48 · Second Life baterii 1

Projekt BESS to nie jest postawienie kontenera, podłączenie go do sieci i spokojna jazda przez te 10-15 lat, aż coś tam się samo zakończy. To jest system, o który trzeba dbać świadomie na każdym etapie. Łącznie z etapem, który dopiero nadejdzie za kilkanaście lat. A decyzje, które dziś podejmujecie przy podpisywaniu umowy z dostawcą, czy przy negocjowaniu dzierżawy gruntu, albo przy budowaniu modelu finansowego, właśnie ten ostatni etap albo ułatwiają, albo zamieniają w problem. No i tu jest jeszcze jedna rzecz, którą warto sprostować, bo łatwo o niej myśleć w sposób uproszczony. Bateria LFP, której pojemność spadnie do 70% pierwotnej, nie wyłącza się magicznie sama z siebie w tym momencie.

32:00 · Zakończenie i przyszłość 1

A jeśli dziś kupujecie albo sprzedajecie gotowy projekt, dodajcie te pytania do listy due diligence. Bo to dokładnie ten rodzaj szczegółu, który za kilka lat będzie standardem rynkowym, a dziś jest przewagą tych, którzy zapytali o niego pierwsi. Więcej o tym, jak podchodzimy do całego cyklu życia projektu BESS znajdziecie na naszej stronie greenedge-solutions.com. A jeśli chcecie uporządkować tę wiedzę w swoim zespole systemowo, a nie odcinek po odcinku, zapraszam do zakładki szkolenia, dziś dedykowane większym zespołom, ale już wkrótce, mam nadzieję, także w formacie indywidualnym. Za dzisiaj bardzo Wam dziękuję i do usłyszenia w kolejnym odcinku. Cześć!

Pokazano wszystkie 10 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.