12: Finansowanie projektów BESS

Tutaj podpisujesz umowę, w której optymalizator płaci Ci stałą, z góry ustaloną kwotę za dostęp do pojemności Twojego magazynu. Nie procent od przychodów, tylko stałą kwotę. To jest ta kluczowa różnica. W modelu Profit Share Twój przychód zależy od tego, co optymalizator zarobił na rynku. W tollingu już nie. Ty dostajesz tyle, ile jest w umowie, niezależnie od warunków rynkowych. Gdzie jest zysk optymalizatora? To jest dobre pytanie, ale odpowiedź jest prosta. Optymalizator zatrzymuje całą nadwyżkę ponad tol, który Ci płaci. Załóżmy taki bardzo uproszczony przykład. Optymalizator zobowiązał się płacić tol równy 60% szacowanych przychodów z magazynu. Co się dzieje w różnych scenariuszach?

Oczywiście nie za darmo. On też musi na czymś zarobić, więc możemy zdecydowanie tutaj przyjąć, że ten tol będzie dużo mniejszy niż średnie założenia, bo z drugiej strony ten optymalizator musi mieć jakieś Dzięki za oglądanie! No to jakby ten optymalizator gwarantuje taki przychód. Wtedy oczywiście ten optymalizator musi być jeszcze wiarygodny dla banku od strony finansowej, no bo jeżeli nasz optymalizator się wykoleje po dwóch czy po trzech latach, no to znowuż mamy duży problem.

Ale dlaczego w ogóle optymalizator na to idzie? No bo ma trochę lepsze rozeznanie rynku niż Ty. Ma swoje modele, ma swoje algorytmy. No i myślę, że będzie też dywersyfikował swój portfel. On wierzy, że zarobi trochę więcej niż na tolu, który Ci płaci akurat. No i często będzie miał rację. To trochę jest jego ryzyko i nie Twoje. Według mnie typowe stawki tollingowe to tak 50-70% teoretycznego potencjału przychodów magazynu. To znaczy, że optymalizator liczy na zarobienie tych pozostałych plus minus 30-50%, ale też musi pokryć ryzyko, jeżeli rynek będzie słabszy. Natomiast jeśli się okaże, że będzie dużo lepszy, to Ty już nie uczestniczysz w tym upside. Jest jeszcze jeden model, to jest tak zwany floor z revenue share, to jest taka trochę hybryda, to jest taki trochę kompromis też.

To jest przemyślana strategia, która zdecydowanie będzie w dużym stopniu bankowalna. Natomiast w październiku 2025 Axpo też podpisał kolejną umowę z NRGeeksem na magazyn 24x56 MWh. Ten kontrakt ma strukturę Profit Share, czyli czysty podział zysków między stronami bez flora. Kolejny przykład to GreenVault, który w 2025 podpisał umowę z Entryxem na optymalizację znowuż całego portfela, tego przyszłego portfela w Polsce, czyli prawie 5,2 GW godzin pojemności. To jest w tej chwili największa tego typu umowa w Polsce. Co prawda szczegółów tak do końca nie znamy, więc nie wiemy jak to było podzielone. Natomiast we Włoszech możemy zauważyć pierwszy długoterminowy TOL, gdzie firma z Elestra i BKW podpisała umowę na około 2 GWh pojemności.

Przy renegocjacji umowy może się to okazać kluczowe, bo jeśli nie wiesz, ile optymalizator faktycznie zarobił, nie masz też argumentów do wynegocjowania wyższego tolu przy przedłużeniu kontraktu. On wie, Ty nie wiesz. To jest trochę taka symetria informacji, która będzie działała na jego korzyść. Po drugie, czy przy ocenie, czy TOL był fair czy nie, a być może zgodziłeś się na ten TOL, który wydawał się wtedy atrakcyjny, a potem rynek eksplodował, no i optymalizator zarobił fortunę. Czy to coś złego? No znowu, jeśli warunkiem uzyskania finansowania pod projekt był tolling, No to nie możesz mieć do niego pretensji, prawda?

Ale też ważna kwestia benchmarking. Jeśli będziesz miał kilka magazynów z różnymi optymalizatorami na profit share, no to możesz porównywać ich wyniki. Przy tollingu tak naprawdę porównujesz tylko wysokość tego tolu, nie tej efektywności optymalizacji, więc tak naprawdę będziesz patrzył tylko i wyłącznie na kwotę podaną w umowie. Znowuż to nie znaczy, że tolling jest zły. Dla wielu inwestorów tanie wiedza będzie ceną za spokój i przewidywalność. Ale znowuż powinieneś być świadomy, że wybierając tolling rezygnujesz ze wzglądu w to, co naprawdę dzieje się z Twoim aktywem na rynku. Na koniec tej sekcji... Jedna ważna prawa, czyli ramy techniczne dla optymalizatora i co musisz mu przekazać.