12: Finansowanie projektów BESS

Dodatkowo problem z projektami EnfoZGW Dlaczego banki boją się finansować projekty z tą dotacją oraz UC84 i zmiany w przyłączeniach, co to oznacza z perspektywy finansowania. Zanim jednak wejdziemy w szczegóły, krótki kontekst. W grudniu 2025 Enfoś ogłosił wyniki konkursu na magazyny energii. 183 projekty, łączna moc prawie 4 GW i pojemności 14,5 GW godzin, które to dostały rekomendacje do dofinansowania. Łączny budżet prawie 4 miliardy złotych. Brzmi świetnie, ale teraz zaczyna się prawdziwa gra, bo rekomendacja to nie jest jeszcze podpisana umowa, a podpisana umowa to nie jest jeszcze finansowanie.

W tej chwili w Polsce o budżecie plus minus 4 miliardy złotych. Teoretycznie jest to świetna wiadomość dla rynku, ale w praktyce widzimy, że wielu inwestorów już ma problem przeprowadzeniem czy to właśnie przetargu, czy z uzyskaniem finansowania pod ten projekt. No bo w tej chwili jest to jeden chyba z najbardziej paradoksalnych problemów naszego rynku BESS. No właśnie, na czym polega ten problem? Problem tak naprawdę nazywa się pierwszeństwo, czyli to priority w strukturze zabezpieczeń. W uproszczeniu, w umowie z NF8 Fundusz wymaga określonych zabezpieczeń. No i w tych umowach zazwyczaj jest zapis, że to ENFOŚ będzie miał pierwszeństwo w przypadku egzekucji. Co to oznacza w praktyce? No, że jeśli coś pójdzie nie tak, no to inwestor zbankrutuje, owszem, no ale projekt nie zostanie zrealizowany, więc cokolwiek by się nie wydarzyło, trzeba będzie egzekwować zabezpieczenia, no wtedy ten ENFOŚ jest pierwszy w kolejce, no nie bank.

Powiedzmy, że udaje ci się sprzedać za połowę wartości, no bo projekt jest niedokończony, rynek słaby, cokolwiek tam się wydarzyło. No i info się mówi, halo, halo. Ale my mamy pierwszeństwo. Najpierw my odzyskujemy naszą dotację. Ta dotacja była właśnie w wysokości 40% całego capexu, więc jeśli sprzedałeś za 50% wartości, wszystko idzie do Enfosiu. Bank zostaje z niczym. To jest bardzo uproszczony scenariusz, ale może pokazywać w tej chwili logikę tego problemu, czyli Enfos, mimo że jest przyznany, jeszcze nie oznacza, że Ty już masz te pieniądze w ręku. Rozumiem też logikę Enfosia. To są na koniec publiczne pieniądze. Fundusz musi je w jakiś sposób chronić. Jeśli daje dotację pokrywającą niemal połowę projektu, a projekt znowuż nie powstanie, no to musi mieć jakąś możliwość odzyskania tych pieniędzy.

No ale jest ta pułapka czasowa i to jest ten dodatkowy problem, o którym trochę mało się mówi, no bo wszystkie te umowy są tak naprawdę terminowe. W związku z tym musisz zrealizować projekt w określonym czasie i musisz też rozliczyć tę dotację. Jeśli nie zdążysz, umowa może zostać rozwiązana. No więc jeżeli negocjacje z bankiem będą trwały, no to tak naprawdę zegar tyka. To teraz, czy ten ENFOŚ będzie wyrozumiały, czy nie, no w tej chwili ciężko powiedzieć. Jeśli projekt straci finansowanie i niestety ta umowa zostanie rozwiązana, No to co wtedy? No wtedy mamy projekt, który powiedzmy super się spinał z dotacją 45-procentową, natomiast bez tej dotacji może się okazać, że IRR, który ty zakładałeś na poziomie 15 czy 20%, no nagle spada znacząco, praktycznie o połowę.

Wtedy może się okazać, że jednak ten projekt nie ma sensu. No albo inwestor będzie musiał dołożyć więcej własnych środków, co też nie zawsze jest możliwe. To nie jest tylko problem pojedynczych inwestorów, to moim zdaniem jest problem systemowy. Jeśli znacząca część z tych 183 projektów nie zdobędzie finansowania, no to te projekty po prostu nie powstaną i wtedy cele transformacji energetycznej są, powiedzmy sobie szczerze, zagrożone. W związku z tym 4GW magazynów, które miały wesprzeć stabilność systemu, mogą nie powstać. No i tak naprawdę wszyscy tracą. Inwestorzy, którzy zainwestowali w development, Enfoś, który nie zrealizuje swoich celów, no i system energetyczny, który nie dostanie magazynów. Ostatecznie... Oczywiście odbiorcy energii, którzy zapłacą więcej za to, że stabilność systemu jest mniejsza.

Czy ja tutaj widzę jakiś sposób na rozwiązanie? No oczywiście, że tak. To jest oczywiście klasyczny problem braku koordynacji tak naprawdę między instytucjami. Znowu Enfoś wypuścił coś, co rozumiem nie zostało do końca potwierdzone. To był trochę projekt realizowany na szybko. Teraz będziemy starali się tak naprawdę przykleić jakiś plaster na to i spróbować go rozwiązać. Ale w efekcie projekty stoją i to tutaj jest problem, bo w zeszłym roku, kwietniu, maju, wszyscy wstrzymali jakiekolwiek inwestycje, ponieważ powiedzieli, nie, nie, my poczekamy na ENFOŚ, co już nam zatrzymało inwestycje o rok. Teraz znowuż pieniądze w teorii zostały przyznane, odtrąbiliśmy ogromny sukces.

Kolejna sprawa to wybór struktury przychodowej. To będzie też wybór strategiczny Twojego projektu. On będzie zależał od tego, na co możesz sobie pozwolić, na to też jakiego będziesz miał optymalizatora, co może albo pomóc w uzyskaniu finansowania, albo wręcz przeciwnie, może stworzyć kolejne problemy, które będziesz musiał rozwiązać z bankiem. Co ważne, Wspomnieliśmy też o projektach Enfosiowych, które w tej chwili mają problem z finansowaniem. Myślę, że to w najbliższej przyszłości gdzieś tam zacznie się rozwiązywać. No i kolejna rzecz to UC84.