02:00 Fakty

Ruszaj na sobotobranie w Dino. Dzisiaj wszystkie żelki przy zakupie czterech produktów za dwa najtańsze zapłacisz po jednym groszu, a wszystkie zabawki przy zakupie trzech produktów za najtańszy zapłacisz tylko jeden grosz. Takie sobotobranie tylko w Dino. Najbliżej ciebie. Za chwilę na zegarach w całej Polsce wybije druga, zatem czas na nowe Fakty w RMF FM. Karol Płaczkiewicz, dobry wieczór, zapraszam. Nowe żądania Kremla w rozmowach w Abu Dhabi. Rosja chce wycofania wojsk NATO z wschodniej flanki. Bruksela chce zaostrzyć przepisy dotyczące e-papierosów. Unijni eksperci hamują plany komisji. Będzie też Ampfutbol, czyli piłka nożna dla osób po amputacjach lub z wrodzonymi wadami kończyn. Dziś nasza kadra rozpocznie rywalizację na Mistrzostwach Świata.

Rosja przedstawiła podczas negocjacji w Abu Dhabi żądania dotyczące powojennego bezpieczeństwa w Europie. Jak informuje New York Times, Kreml domaga się między innymi wycofania wojsk i baz NATO do granic sojuszu z 1997 roku. Oznaczałoby to również wycofanie sił z Polski i innych państw wschodniej flanki. W nieoficjalnym dokumencie Rosja chce także zablokowania dalszego rozszerzania NATO, ograniczenia zachodniej pomocy wojskowej dla Ukrainy, Oraz wykluczenia możliwości użycia brytyjskiej i francuskiej broni jądrowej w obronie innych krajów Europy. Według rosyjskich urzędników dokument jest punktem wyjścia do negocjacji, a Władimir Putin może zgodzić się na ustępstwa. Amerykańscy negocjatorzy mieli jednak przypomnieć Rosjanom, że sytuacja w Europie zmieniła się od 2021 roku.

To jest kwestia przebicia się z tym do szerszej wyobraźni społecznej. Wróćmy na chwilę do raportu. Infrastruktura odporności i strategiczne kierunki działania w obszarze pamięci. Pamięć to jest kwestia wojny? Ktoś walczy z naszą pamięcią? Tak jest. No bo jeżeli mamy być odporni, to znaczy, że ktoś nas atakuje. Pamięć dzisiaj należy traktować jako kluczowe pole bitwy. Obserwujemy po ogromnej fali dezinformacji w zakresie klimatu, migracji, szczepień. Dzisiaj główną domeną takiej walki staje się coraz bardziej pamięć. Rosja nie ustaje w wysiłkach, żeby nasze społeczeństwo podzielić i żeby wbić klim między nas a kluczowych sojuszników. W czym się odgrywa ta walka? Bo Polacy mają głębokie przekonanie, wszyscy mamy, że my świetnie znamy historię, doskonale się w niej orientujemy i nikt nas nie pokona.

Nie jest to takie oczywiste. W raporcie, jak się czyta, to te dane nie są takie oczywiste. To prawda. Wbicie nas w przekonanie, że my wiemy wszystko o historii Jest jednym z najłatwiejszych sposobów, żebyśmy stali się podatni na dezinformację. Im lepiej sobie uświadamiamy, że nie wiemy, to w nauce nazywa się złudzeniem głębi poznawczej, tym bardziej będziemy odporni na dezinformację, tym chętniej będziemy szukać wiarygodnych źródeł. No dobrze, ale gdzie się wbija ten klin? O co chodzi? To znaczy, co takiego jest, co Rosja może zrobić z naszą pamięcią? No wiemy, że zaatakowując Rosjanie i Niemcy, to wydaje się dość oczywiste, przy współpracy różnych innych podmiotów, bo mówimy Niemcy, Austriacy mają swój Udział w rozmaitych działaniach, oczywiście nie jako państwo, tylko jako społeczeństwo podporządkowane Niemcom. To gdzie są te kliny, które można wbijać?

Przede wszystkim tak, pamięć, w przeciwieństwie na przykład do klimatu czy migracji, jest kluczowym źródłem metafor i porównań, których my używamy do wyjaśnienia współczesności. Proszę zauważyć, że kiedy dzieje się cokolwiek, Trybunał Konstytucyjny albo zakaz wjeżdżania dieslem do centrum. Opręż z komuną. Tak, dokładnie. Używane są do tego metafory związane z okupacją hitlerowską, z reżimem komunistycznym. Posługiwanie się umiejętnie pamięcią, żeby destabilizować sytuację, żeby zwiększać polaryzację polityczną, to jest pierwszy cel. A Rosjanie umieją to robić? To ja zadam takie pytanie. Bo oni mają swoją grę historyczną. Nie chcę mówić o pamięci historycznej Rosjan, bo jej nie znam, natomiast narrację historyczną znam dość dobrze. Rosjanie robią to niestety wybitnie.

Mają w tym doświadczenie aż od XIX wieku. Zarówno na arenie wewnętrznej potrafią nas bardzo dobrze dzielić. To czym nas dzielą? No spróbujmy zdiagnozować te momenty, w którym Rosjanie nas dzielą. Naszą pamięć i nasze myślenie. Jeżeli chodzi o polaryzację społeczeństwa polskiego, no to dzisiaj centralną kwestią jest na przykład kwestia ukraińska, podsycanie kwestii wołyńskiej na potrzeby wewnętrzne. To jest pierwsza duża rzecz. A w tym to i Ukraińcy pomagają. Oczywiście, że tak. Też nie sądzę, że bez wsparcia tutaj ze strony służb rosyjskich się pewne rzeczy dzieją. Niestety. Usłyszał Tomasz Terlikowski od Marcina Napiórkowskiego, dyrektora Muzeum Historii Polski w Warszawie.