02:00 Fakty

Ono opowiada o doktrynie dwóch wrogów bardzo silnie i jest to od początku powiedziane, że mamy tutaj pamięć walki z dwoma totalitaryzmami. Jeżeli miałbym tutaj spróbować spekulować na ten temat, to ten obszar pamięci jest pewnym polem grawitacyjnym. Jeżeli pojawi się w nim bardzo duży obiekt, to on wyraźnie dominuje. Mamy tutaj Instytut Pamięci Narodowej z budżetem kilkuset milionów rocznie. Jest to olbrzymi podmiot o charakterze niemuzealnym. To jest śródbadawcze, ale niemuzealne. To prawda, natomiast on dominuje to pole i warto tutaj też kolegom, koleżankom z IPN-u oddać szacunek. Ich działalność edukacyjna, popularizatorska od początku była bardzo duża.

My wiemy, jak wyglądała realna skala współpracy z komunizmem? Sądzę, że w społeczeństwie jest to dosyć szeroko rozpowszechnione. Poczucie, że skala współpracy była ogromna jest bardzo duże, natomiast każdy ma poczucie... Tak, ale pytanie czy osobiście? Oczywiście, że tak. Każdy ma poczucie, że współpracowali ci inni. Oni. Dokładnie, jacyś oni. Ale czy ja, czy moi rodzice, czy moi dziadkowie nie współpracowali lub były podjęte wyłącznie niezbędne kompromisy. Była to współpraca taktyczna, to też jest bardzo ważna kategoria. Natomiast jeżeli chodzi o Samo badanie tego obszaru, to między innymi dzięki działalności IPN-u, ale także dzięki niestrudzonej działalności mnóstwa badaczy na uniwersytetach w Polskiej Akademii Nauk, my naprawdę dokładnie mamy zbadaną tę skalę współpracy.