Józef Cyrankiewicz

Pojeść, popić, zabawić się z dziewczynami. To jedno. A drugie jest realistą. Nie wierzy, że kilkaset tysięcy PPSiaków może stworzyć partyzantkę i walczyć ze Związkiem Radzieckim. Uważa, że nie ma o co walczyć, bo podczas konferencji w Teheranie w 1943 roku Polska została sprzedana Stalinowi. Konferencje w Jałcie i wreszcie w Poczdamie przypieczętowały los Polaków. Zresztą, gdy wraca w kraju, Bolesław Bierut powołał już tymczasowy rząd Frontu Jedności Narodowej, którego premierem jest Edward Osóbka-Morawski. I choć to rząd marionetkowy, Zachód go uznaje. Działa też nowa PPS, która ma słabe przywództwo. Cyrankiewicz postanawia to wykorzystać. Spotyka się z Bierutem i obejmuje stanowisko sekretarza generalnego w komitecie wykonawczym nowego PPS, nazywanego przez dawnych socjalistów fałszywym PPS-em.

Wróćmy jednak do historii Cyrankiewicza. Przed formalnymi zaślubinami PPR i PPS Gomułka zostaje przez swoich towarzyszy oskarżony o odchylenie prawicowo-nacjonalistyczne i odwołany ze stanowiska sekretarza generalnego PPR-u. Gdy obie partie się łączą, Cyrankiewicz wraca do jego słów o ślubie mówiąc, zaręczyłem się z inną narzeczoną, a ślub musiałem wziąć z inną. Władzę w PZPR obejmuje Bolesław Bierut. Cyrankiewicz zostaje premierem i członkiem biura politycznego. Ale w kolejnych latach jego rola ogranicza się do funkcji reprezentacyjnych, bo w kraju rządzi partia. Przez chwilę traci nawet tekę prezesa Rady Ministrów, którą przejmuje Bierut, będąc jednocześnie szefem partii i rządu. Cyrankiewicz przez dwa lata jest jego wicepremierem.

W tym czasie Gomułka najpierw kieruje Najwyższą Izbą Kontroli, później Warszawskim Oddziałem Ubezpieczeń Społecznych, aż wreszcie w 1951 roku zostaje aresztowany. W więzieniu spędza trzy lata. Ma jednak szczęście. Po śmierci Stalina zaczyna się odwilż. 28 czerwca 1956 roku, w trzy miesiące po śmierci Bieruta, robotnicy poznańskich zakładów imienia Stalina, dawniej Fabryki Cegielskiego, wychodzą na ulice. Powodem niezadowolenia jest podwyżka cen żywności. Bezpieka traci kontrolę i do akcji włącza się wojsko. Na ulice Poznania wyjeżdżają czołgi, giną ludzie. Następnego dnia wieczorem Cyrankiewicz przemawiając przez radio mówi. Każdy prowokator, czy szalenie,