# 33 Rola mindfulness w podejściu do choroby i łagodzeniu bólu przewlekłego

W Europie najważniejsze osiągnięcie w tej sprawie, jakby przedłużenie tego, co zrobił John, to było powstanie MBCT, czyli Mindfulness-Based Cognitive Therapy. Do lata 2000-2002 roku został opublikowany niezwykły artykuł naukowy, który pokazywał dane rzadko spotykane w obszarze psychiatrii czy psychologii klinicznej, że terapia poznawcza oparta na uważności, czyli takie można powiedzieć małżeństwo, właśnie treningu uważności w tradycji Johna Capatazina, czyli MBSR-u, Plus pewne elementy terapii poznawczej, która jest dość skuteczna w depresji. Połączenie tych rzeczy zaowocowało bardzo istotnym spadkiem ryzyka nawrotu depresji, czyli czegoś, co jest naszym podstawowym problemem jako klinicystów, bo trzeba wiedzieć, że depresja nie tylko jest problem, że ona jest, ale że jak już ją mieliśmy, to jest duże ryzyko, że ona będzie wracać i właściwie to jest taka bolączka dla nas.

No i okazuje się, że można zapobiegać. No w ten sposób powstało MBCT, które teraz jest też bardzo w różnych obszarach stosowane, też zdrowia psychicznego, fizycznego, też w innych obszarach pracy z dziećmi czy w społecznych. No trzeba powiedzieć, że to jest 80% jakby takiego czegoś, co jest w MBS-arze plus te 20% takich dodatkowych elementów. Które mają znaczenie, które są też ważne, ale niewątpliwie tą kluczową postacią, której mu zawdzięczamy, też mam szczęście być jego uczniem, jest właśnie John Kabat-Zinn, który nas zresztą w Polsce odwiedził, przyjechał w 2009 roku, też tutaj troszkę dał z siebie. Także to w wielkim skrócie, jest to jedno już z mainstreamowych rzeczy, więc tak naprawdę dużo ludzi, bardzo różne problemy, różne rodzaje i formy tego treningu.

Lekarskie, psychologiczne, psychiatryczne. Ty też zresztą jesteś psychiatrą i psychoterapeutą. I tak jak powiedziałeś, że masz to szczęście być uczniem Johna Kabatazina, to ja mogę powiedzieć, że mam to szczęście być twoim uczniem właśnie w ramach kursu nauczycielskiego MBCT-L. Nawet taka jeszcze od noga powstała właśnie kursu tej terapii poznawczej opartej o uważność w życiu. I padło hasło depresja. Bo rozmawiamy tutaj o bólu i głównie ta rozmowa jest właśnie o tym, jak praktyka uważności może pomóc osobom, które bólu doświadczają przewlekle, ale również depresja niestety bardzo często pojawia się w endometriozie, co myślę jest Całkiem zrozumiałe, jeśli żyjemy z bólem przewlekłym, jeśli mamy tak życie obciążone chorobą, to i ten nasz nastrój może się zmieniać, więc tym bardziej uważam, że taka praktyka może być pomocna właśnie dla osób z endometriozą.

Ale jak to jest z tą depresją? Chodzi mi o ten kontekst bezpieczeństwa. Czy każda osoba, która jest w trakcie epizodu depresyjnego, może korzystać z takiej właśnie praktyki uważności? Czy tutaj są jakieś szczególne wytyczne, którymi też nauczyciele powinni się kierować? Jest trochę punktów kontrowersji. Jedno jest niekontrowersyjne i właśnie MBCT jest w takich różnych, mówimy to nieładnie z angielskiego, guidelinesach, czyli takich wskazaniach, co robić, żeby zapobiegać nawrotom depresji. Także to jest wiedza już taka bardzo, bardzo solidna. Mamy też sporo badań, też je prowadziłem, że MBCT Drzennik uważności też jest pomocny w aktualnej depresji. Tu natomiast nie wszystko jeszcze wiemy, np. nie do końca wiemy w jakiej formie depresji to może być bardziej korzystne, w jakiej mniej.

Tak jak powiedziałeś, jakkolwiek absurdalnie by to nie brzmiało, zaprzyjaźniać się z bólem, obserwować jaki jest, ale właśnie dzięki temu, że po prostu obserwuję, że on dzisiaj jest taki mdły, a kolejnym razem jest ostry, to przestaje być właśnie częścią nas. Takie moje jest przynajmniej odczucie. No właśnie, to jest też ta decentracja. To jest coś, co się dzieje, ale nie jest my down, nie jest jakimś czymś, co ja się muszę z tym jakoś utożsamiać. Tak, pomyślałam też o takiej jednej praktyce, która jest właśnie w ramach MBCTL, o medytacji z trudnością. Jest to też myślę świetne narzędzie właśnie, żeby trochę bardziej się właśnie znowu zaprzyjaźnić z tym bólem, otworzyć na niego, trochę go dotknąć, trochę na niego spojrzeć, ale też z tym bezpiecznym

I też w kontekście bólu nie ma właśnie co szukać jakiegoś specjalnego programu dla osób chorujących przewlekle, tylko trzymać się tego, co właśnie jest najlepiej przebadane. Tak, bo nawet te programy, one i tak bazują na tych fundamentalnych medytacjach. Oczywiście ktoś, kto ma to doświadczenie, tak jak ty jakby to prowadzi, być może ma większą zdolność dobierania czy jakiegoś w tym kontekście omawiania. Więc taka specyficzność Może ktoś rozumie na przykład problem bólu i to jakoś dostraja nieco. Tak, ale mamy po prostu też te programy MBSR-owe czy ABC-towe, będą we triodzie stosowane. To powiedz teraz na koniec, gdzie ciebie można znaleźć Pawle? Czy można do ciebie zapisać się na kurs? Znaczy do mnie, no ja też prowadzę MBCTR, ale tam gdzie ty Kasiu jesteś, czyli Fundacja Rozwoju Mindfulness, no różne, tam nawet też takie kalendarium i to nauczyciele certyfikowani ogłaszają swoje treningi, ja też je robię, dwa razy w roku mniej więcej.

Teraz prowadzę Mindful Self Compassion, ale kolejny będzie MBCT. No mam nadzieję, że sama niedługo dołączysz do naszego tutaj grona i to jest taki obszar, w którym ty jesteś kompetentna jak chętnie. Więc takie miejsce może być dobre. Fundacjamyślnikmindfulness.org. Taki chyba mamy adres i tam można znaleźć informacje. Ale w ogóle po prostu dobrze jest też sprawdzać, jak się kiedyś decydujecie, czy ktoś ma jakieś udokumentowane przygotowanie, bo wbrew pozorom to nie polega tylko na czytaniu czy tam nie wiem czego medytacji, Trzeba mieć dużo wiedzy i umiejętności. Program nauczycielski zabiera czasu i wysiłku i jest naprawdę potrzebny, wręcz konieczny, żeby to było, naprawdę miało rację.