Historia bańki internetowej. Czy to się powtórzy?

I jak sobie grzebałem w różnych dokumentach i artykułach, to odkryłem, że wiem dlaczego. Nie pamiętam tego krachu, bo to nie był krach. Bo krach to jest tak, jak było w 29 roku albo w 87, że jest jakiś czarny piątek albo czarny poniedziałek, że jednego dnia akcje się walą o 30%. Taki jest krach. A ta bańka, ona pękła, ale to było troszeczkę rozłożone w czasie. Mówi się o tym, że ten krach dotcomowy był w marcu 2000 roku, bo najwyższy poziom NASDAQ sięgnął 10 marca chyba. Ale on spadł po tym 10 marca raptem tam o kilkanaście procent, co nie było niczym nadzwyczajnym, ponieważ w czasie wcześniejszej hossy on regularnie miewał korekty po kilkanaście procent.

orzekł, że Microsoft jest monopolistą i pojawiły się na rynku pogłoski, że zostanie podzielony i po tej decyzji tego sędziego Nasdaq się zwalił o 20% w dwa dni i wtedy tak naprawdę ta bańka pękła. Gdyby szukać jednego konkretnego momentu, w którym stało się jasne dla wszystkich, że bańka internetowa pęka, to to było orzeczenie sądu mówiące o tym, że Microsoft jest monopolistą i być może zostanie podzielony. On nie został podzielony, ale wtedy jeszcze tego nie wiedziano. I wtedy Nasdaq zwalił się o 20%. I to był kwiecień, to było miesiąc po szczycie osiągniętym przez Nasdaq. Po tym szczycie przez miesiąc ten Nasdaq się tak kręcił w kółko, że jeszcze nie do końca było wiadomo, czy to jest koniec hossy, czy nie. Dopiero ta sprawa przesąciła tak właściwie szalę.

Te prognozy, o których mówiłem, HBC mówił, że to urośnie do 3 miliardów, ale już teraz jest 800 milionów. Nie wszyscy płacą, ale klientów jest 800 milionów. Ameryka Online w 98 roku w szczycie popularności miała w Stanach Zjednoczonych 34 miliony klientów, a komputer w 1997 roku w domu miało 35% gospodarstw domowych w Stanach Zjednoczonych. Jakie to było niszowe jednak mimo wszystko, tak? Jak to brzmi? Tak naprawdę, patrząc na realną gospodarkę, to ciągle było niszowe. A wycena na Nasdaqu poszła totalnie w kosmos, jakby to było centrum całej amerykańskiej gospodarki. Przewidywali, że tak się to skarczy. To jest z kolei duża różnica pomiędzy tym, co było wtedy, a co było teraz. Wtedy była cała masa nowych spółek, ten sam model biznesowy.

Który rząd ma tyle kasy? Nie no, amerykański rząd. No ale on jest też zadłużony jak diabli. To nic, może być jeszcze bardziej zadłużony. A wiesz, to jest oczywiście kwestia nastawienia tego, kto jest w Białym Domu, ale akurat Donald Trump jest entuzjastą tej technologii i tych spółek, więc gdyby to się miało zdarzyć jeszcze w czasie jego kadencji, to myślę, że tutaj pomoc na dłoni zostałaby bardzo szybko wyciągnięta. W czasie, w którym pękała bańka internetowa, nikt w ogóle się tym nie zajął w Waszyngtonie. To w ogóle nie była wtedy kwestia polityczna. Różnica, mam wrażenie, polega też na tym, pomiędzy tym, co było wtedy, a tym, co może się wydarzyć teraz, że wtedy ten Nasdaq był relatywnie młodym rynkiem i tak właściwie on się składał prawie głównie z tych nowych spółek, więc jak one wszystkie pobankrutowały, to tam na tym Nasdaqu niewiele zostało.

Innych firm, znaczy tam był oczywiście IBM, był Microsoft, był Intel, ale relatywnie było ich niewiele. Firm dużych, okrzepłych, ze stabilnymi biznesami. A dzisiaj, wiesz, rynek Nasdaq jest bardzo bogatym rynkiem i wszechstronnym. Na Nasdaqu są też spółki farmakologiczne z ochrony zdrowia notowane, tak? Tam jest dużo różnych branż już w tym momencie. To nie jest tylko IT. A nawet patrząc na IT, nawet gdyby się okazało, że ta bańka AI-owa pęka i nawet jeśli się okazuje, że Nvidia zaczyna mocniej lecieć... to zawsze zostanie ci Apple, który dalej sprzedaje swoje iPhony. To nie ma nic wspólnego z AI. Oni sprzedają iPhony, tak? W tym iPhonie mogą być oczywiście dodatkowe aplikacje związane ze sztuczną inteligencją, ale jak ich nie będzie, to dalej będą sprzedawali.

Wszystkie te biznesy w tej chwili są złożone z kilku nóg, więc nawet jeśli się okaże, że ta obietnica nie jest dowożona, to oczywiście to wywoła jakąś korektę na rynku, ale to nie będzie musiało oznaczać takiego krachu i w 2001 roku. używam sformułowania krach, chociaż wcześniej mówiłem, że to nie był typowy krach taki w ciągu jednego dnia, ale jednak na przestrzeni całego roku ten Nasdaq poleciał w dół wtedy chyba o 70%, więc ta przecena była ogromna. Nie sądzę, żebyśmy mieli powtórkę przeceny o 70% na Nasdaqu dzisiaj, nawet gdyby się okazało, że firmy zaangażowane w rozwój AI nie dowożą zysków w swoich modelach biznesowych i muszą te modele Jakoś ograniczyć i ograniczyć swoje ambicje i sprawić, że to wszystko będzie wyglądać mniej różowo.