Mentionsy Mentionsy
Drugi Rzut OKA
Drugi Rzut OKA

Świat nie docenia irańskiego nacjonalizmu. Podcast Drugi Rzut OKA

30.06.2025 ·30 min 28 s

Wiele osób spakowało rodzinę do samochodów i pojechało na granicę. Rząd w ogóle nie pomagał ludności cywilnej. W Iranie nie ma schronów, nie procedur kryzysowych, ludzie działali po omacku i w panice – dr Ludwika Włodek opowiada o reakcji Irańczyków na izraelski atak.„Część Irańczyków, którzy mają poglądy antyreżimowe, nie są zwolennikami ani Chamenejego, ani w rządzącej kliki, też uważa, że należy protestować przeciwko atakom Izraela. Ja się obawiam, że poparcie dla programu atomowego w Iranie wzrośnie, dlatego, że Irańczycy są narodem bardzo dumnym. Świat nie docenia irańskiego nacjonalizmu i trochę nie rozumie, na czym on polega” – mówi moja rozmówczyni, dr Ludwika Włodek, ekspertka od świata perskojęzycznego z Uniwersytetu Warszawskiego.Rozmawiamy o niedawnym ataku Izraela na Iran w celu zahamowania irańskiego programu atomowego, do którego później przyłączyły się Stany Zjednoczone.Choć w zachodnim świecie słychać było głosy nadziei, że ta dotkliwa porażka Iranu – który w kilkanaście godzin w zasadzie utracił system obrony przeciwlotniczej, dowódców armii najwyższego szczebla i czołowych naukowców zaangażowanych w program atomowy, spowoduje upadek reżimu ajatollahów, moja rozmówczyni jest sceptyczna.„Przeprowadziłam kilka wywiadów z Szirin Ebadi, aktywistką praw człowieka i laureatką pokojowej nagrody Nobla. Za każdym razem powtarzała, że żadna interwencja zewnętrzna nie spowoduje demokracji w Iranie, że Irańczycy muszą sami zmienić reżim. Oczywiście można im pomagać na przykład poprzez niedawanie Iranowi technologii, które służą do inwigilacji ludzi czy blokowania internetu. Natomiast tę polityczną część Irańczycy muszą odrobić sami. Wydawałoby się, że powinniśmy być mądrzejsi. Mamy za sobą przykład Iraku, Afganistanu” – mówi Ludwika Włodek.Rozmawiamy także o hipokryzji premiera Izraela Binjamina Netanjahu, który przedstawił atak na Iran jako działanie na rzecz wyzwolenia irańskich kobiet i o fatalnej sytuacji gospodarczej Iranu, który niczego tak nie potrzebuje jak złagodzenia sankcji.

Kupował broń z Zachodu. Broń, którą, jak Kapuściński opisał, nie przyczyniała się do poprawienia bezpieczeństwa Iranu, bo Iran generalnie nie potrafił nawet obsługiwać tej broni, którą kupował. I w ogóle szafowanie takimi odniesieniami do wielkiej diaspory żydowskiej w Iranie. Iran też ją, zresztą to też Iran wykorzystuje, co jest paradoksalne. Ten antysyjonistyczny i antysemicki Iran reżimowy też się powołuje na to, no my tu mamy swoją wspólnotę żydowską, przecież my nie jesteśmy nastawieni przeciwko Żydom, więc... Współpraca w Wrocławiu.

No natomiast tę polityczną część Irańczycy muszą zrobić sami. My na świecie teraz wydawałoby się, że powinniśmy być mądrzejsi. Mamy za sobą przykład Iraku, gdzie... Afganistanu. I oczywiście Afganistanu, gdzie no najpierw Amerykanie twierdzili, że budują demokrację, później zaczęli twierdzić, że chodzi im tylko o bezpieczeństwo, później się wycofali, nie przestrzegając żadnych warunków tego wycofania, które sami ustalili z talibami. To akurat w Afganistanie. Tak, w Afganistanie, a na koniec po prostu alali. Podcast Drugi Rzut OKA. Names mentioned

Rozumiejąc to wszystko, ja nie wiem jak w ogóle można bratać się z tymi royalistami. Oczywiście Reza Pahlavi, on teraz od wielu lat jest taki niby prodemokratyczny, jak były te protesty właśnie Kobiety, Życie, Wolność, to on tam je popierał, ale to są osoby kompletnie zdyskredytowane w Iranie. Może dodajmy, że te protesty Kobieta, Życie i Wolność, one się zaczęły po śmierci Maxy Zini Amini, czyli kurdyjki, która... Skoryguj mnie Ludwiko, jeśli coś mówię nie tak. Ona przyjechała, chyba była w Teheranie z wizytą i miała za luźno założoną chustę na głowę. Została przez tą policję obyczajową zaciągnięta gdzieś na ich posterunek i tam...

Który jest większy i ludniejszy niż Azerbejdżan właściwy. Z kolei na wschodzie Iranu żyją Baluczowie, trochę ludności arabskiej. Nie wszyscy Irańczycy są Szyitami, właśnie na zachodzie są Sunnici. Mamy jeszcze Kurdów, o których wspomniałaś. Natomiast nad wszystkimi jest ta czapka irańskości. I chociaż oczywiście są też separatyzmy, to jednak wiele osób nawet z tych innych grup etnicznych do tej irańskości się poczuwa i jakoś tam odnajduje się w niej. I to jest dla Irańczyków bardzo ważne.

Że w tej chwili Iran, nawet jeżeli wróci do negocjacji, to będzie już negocjował z dużo gorszej pozycji. W związku z tym można domniemywać, że ta sytuacja gospodarcza Iranu będzie się jeszcze pogarszała, co może osłabić ten reżim. No bo teraz jakby mówię o tym, co może go osłabić. Więc ja tutaj się nie podejmę mówić, że to będzie w tę lub w tę stronę. Jakby pokazałam różne czynniki, a tak naprawdę wydaje mi się, że jest za wcześnie i mamy za mało danych, żeby powiedzieć, w którą stronę to pójdzie. Dobrze, bardzo ci dziękuję za tą bardzo ciekawą opowieść o Iranie. Jeszcze na koniec powiem, że wydaje mi się, że warto teraz przede wszystkim obserwować Syrię, gdzie reżim upadł właśnie nie dzięki amerykańskim bombom czy izraelskim bombom.

Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.