Mentionsy Mentionsy
Drugi Rzut OKA
Drugi Rzut OKA

Świat nie docenia irańskiego nacjonalizmu. Podcast Drugi Rzut OKA

30.06.2025 ·30 min 28 s

Wiele osób spakowało rodzinę do samochodów i pojechało na granicę. Rząd w ogóle nie pomagał ludności cywilnej. W Iranie nie ma schronów, nie procedur kryzysowych, ludzie działali po omacku i w panice – dr Ludwika Włodek opowiada o reakcji Irańczyków na izraelski atak.„Część Irańczyków, którzy mają poglądy antyreżimowe, nie są zwolennikami ani Chamenejego, ani w rządzącej kliki, też uważa, że należy protestować przeciwko atakom Izraela. Ja się obawiam, że poparcie dla programu atomowego w Iranie wzrośnie, dlatego, że Irańczycy są narodem bardzo dumnym. Świat nie docenia irańskiego nacjonalizmu i trochę nie rozumie, na czym on polega” – mówi moja rozmówczyni, dr Ludwika Włodek, ekspertka od świata perskojęzycznego z Uniwersytetu Warszawskiego.Rozmawiamy o niedawnym ataku Izraela na Iran w celu zahamowania irańskiego programu atomowego, do którego później przyłączyły się Stany Zjednoczone.Choć w zachodnim świecie słychać było głosy nadziei, że ta dotkliwa porażka Iranu – który w kilkanaście godzin w zasadzie utracił system obrony przeciwlotniczej, dowódców armii najwyższego szczebla i czołowych naukowców zaangażowanych w program atomowy, spowoduje upadek reżimu ajatollahów, moja rozmówczyni jest sceptyczna.„Przeprowadziłam kilka wywiadów z Szirin Ebadi, aktywistką praw człowieka i laureatką pokojowej nagrody Nobla. Za każdym razem powtarzała, że żadna interwencja zewnętrzna nie spowoduje demokracji w Iranie, że Irańczycy muszą sami zmienić reżim. Oczywiście można im pomagać na przykład poprzez niedawanie Iranowi technologii, które służą do inwigilacji ludzi czy blokowania internetu. Natomiast tę polityczną część Irańczycy muszą odrobić sami. Wydawałoby się, że powinniśmy być mądrzejsi. Mamy za sobą przykład Iraku, Afganistanu” – mówi Ludwika Włodek.Rozmawiamy także o hipokryzji premiera Izraela Binjamina Netanjahu, który przedstawił atak na Iran jako działanie na rzecz wyzwolenia irańskich kobiet i o fatalnej sytuacji gospodarczej Iranu, który niczego tak nie potrzebuje jak złagodzenia sankcji.

No ja uważam, że znaczy jest mi po prostu Może głupie słowo do rozmowy o analizowaniu sytuacji międzynarodowej, ale jest mi przykro, dlatego że moim zdaniem to wszystko co się dzieje uderza najbardziej po prostu w zwykłych Irańczyków, którzy i tak żyjąc w tym państwie nie mają lekko. A wbrew temu, co twierdzi rząd Izraela, te ataki nie ograniczały się tylko i wyłącznie do uderzeń po infrastrukturze służącej do produkcji broni atomowej? Czy nie ograniczały się do fizyków jądrowych i wysoko postawionych członków Gwardii Rewolucyjnej?

Łącznie z Rezą Pahlavim, czyli synem ostatniego szacha Iranu, Mohammadem Rezą Pahlavim. No i to też jest dla mnie absurd, dlatego że ta rewolucja się dokonała z jakiegoś powodu. Ja mam na myśli rewolucję islamską. Reżim szacha był okrutny, ludzie masowo trafiali do więzień, opozycja była prześladowana, zabijana. Ta rewolucja, wbrew temu co wiele osób w Polsce myśli, została dokonana nie przez brodatych mężczyzn ogarniętych jakimś fundamentalizmem religijnym, tylko zrobiło ją całe społeczeństwo, w tym kobiety, które masowo uczestniczyły w protestach. W tym lewicowo nastawione osoby z inteligencji. Też prowincja, ludzie biedni, którzy po prostu chcieli poprawić swoją sytuację i którzy tak samo jak ci bogaci, lepiej wykształceni, no nie mogli patrzeć na metody, jakimi szach po prostu podporządkowuje sobie społeczeństwo.

I to właśnie Gwardii Rewolucyjnej, bo w Iranie jest zarówno zwykła armia, jak i ta gwardia i ta gwardia jest taka elitarna. To jest takie zbrojne ramię reżimu i tak naprawdę reżim trochę na tym się opiera. To zresztą jest takie państwo w państwie. Gwardia Rewolucyjna nie tylko prowadzi wojny, takie te proxy wojny, nie tylko pilnuje bezpieczeństwa w Iranie i walczy z opozycją, ale też na przykład robi interesy. Jest na przykład sektor deweloperski przez nią ogarnięty i różne inne gałęzie irańskiej gospodarki. No i to, że tam to najwyższe dowództwo rzeczywiście zostało mocno przetrzebione na pewno osłabi tę Gwardię Rewolucyjną. Samo to, że Iran jednak okazało się, że tak wojskowo, jest słabiutki.

Bardzo ważne jest to przywiązanie do tej wielkiej kultury perskiej, którą wszystkie te wspomniane przeze mnie grupy uważają za ważną, za wielką, właściwą. I na przykład rewolucja islamska, która się dokonała w 1979 roku, nie wszyscy to wiedzą, ona się nie dokonała tylko i wyłącznie w imię fundamentalistycznego islamu. Ona się dokonała także w imię tego, że uważano, że szach jest marionetką w oczach Zachodu, że szach niedostatecznie dba o interesy Iranu. Właśnie ustępując, służąc, tak, jako taki wierny piesek Ameryce, Izraelowi i w ogóle Zachodowi.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.