Kiedy Lasy Państwowe były państwem w państwie [PODCAST KOWALSKIEJ]

Bo możesz usłyszeć, że Funkcjonują jako przedsiębiorstwo, że funkcjonują jako spółka Skarbu Państwa, że są służbą, że są instytucją naukową zajmującą się ochroną przyrody. Dlatego powtórzę jeszcze raz z pełną świadomością. Lasy Państwowe są tym, czym akurat w danym momencie chcą być, co jest dla nich wygodne. To pytanie nie daje mi spokoju. Jak to jest możliwe, że w demokratycznej Polsce powstała instytucja typu państwo w państwie? I nie mówię o kościele katolickim. Mówię o instytucji jednakowoż jakoś zależnej od struktury władz świeckich. Zadzwoniłam do doktora Antoniego Kostki, który pracuje w Fundacji Dziedzictwo Przyrodnicze. Zresztą sami posłuchajcie, jak mówi o swojej pracy.

Pracuję dla Fundacji Dziedzictwo Przyrodnicze, która wyrosła z Karpat, która się od 15 lat już zajmuje lasami głównie karpackimi, no ale ostatnie lata spowodowały, że wypłynęliśmy na takie szersze wody i zajmujemy się lasami w ogóle. Ja jestem z wykształcenia geologiem i biologiem też. Moja specjalność to lasy. No i całe szczęście, bo właśnie takiego specjalisty potrzebowałam. O co chodzi z lasami państwowymi? Poprosiłam doktora Antoniego Kostkę o zmierzenie się z tym fundamentalnym pytaniem. No tak to się stało od początku lat 90. Ja znam te relacje, kiedy do ówczesnego premiera Balcerowicza przyszli leśnicy i powiedzieli, panie premierze, my tutaj zrobimy taką ustawę, że lasy będą się same finansowały, o nic nie będziemy prosili budżetu.

Dlaczego tak bogata instytucja inwestuje w kolejne budynki, wspaniałe siedziby nadleśnictw, ośrodki wypoczynkowe, asfaltuje drogi leśne, a nie płaci więcej lub po prostu nie zatrudnia na porządnych warunkach robotników leśnych? Chętnie zapytałabym o to rzecznika Lasów Państwowych, ale jak już mówiłam, nie znalazł dla nas czasu. Wyjaśnienie uzyskałam od doktora Antoniego Kostki. Lasy Państwowe, gdyby płaciły więcej tak zwanym zulowcom, no to miałyby do czynienia z ludźmi czy z podmiotami, które uświadamiają sobie własną siłę i będą żądały coraz więcej. W związku z tym lasy, można powiedzieć, trzymają zulowców na krótkiej smyczy i nie mają zamiaru w ogóle nic z tym zrobić. Zule są bez szans.

Walczą między sobą i zaniżają stawki. W tym czasie Lasy Państwowe zarabiają gigantyczne pieniądze i deklarują dosyć niski zysk. Prześledzenie corocznych sprawozdań finansowych z kilku kolejnych lat pokazuje ciekawą prawidłowość. Zwrócił na to uwagę dr Antoni Kostka. Dlaczego istnieje w lasach zachęta do wydawania pieniędzy w ogóle? Bo faktem jest, że te paręset milionów złotych to jest zysk, który z punktu widzenia na przykład ministra finansów to jest coś, co z jednej strony jest dużo, czyli pokazuje, że lasy się dobrze gospodarzą, a z drugiej strony na tyle mało, że taki minister nie sięgnie po te pieniądze. Rok 2022, którego wyników jeszcze nie mamy, być może pokaże, że zyski będą około miliarda, a przychody 12,5 do 13 miliardów złotych.

W 2023 roku mamy kampanię wyborczą przed wyborami parlamentarnymi. I ta suma, o której przed chwilą mówił Antoni Kostka, powiększenia budżetu Centrum Informacyjnego Lasów Państwowych wydaje się prawdopodobna. Idą wybory. Lasy Państwowe muszą promować lasy. A rok później, w 2024 będziemy mieć wybory samorządowe. Ciekawe jakiej wysokości wtedy. Budżet Centrum Informacyjnego Lasów Państwowych. Wygląda na to, że Solidarna Polska umościła sobie wygodne i dostatnie gniazdko w środku Lasów Państwowych. Ale siła dowolnej organizacji nie bierze się tylko z jej wnętrza. Istotne jest to, jak umocowana jest na zewnątrz, w swoim otoczeniu.

To co pani powiedziała, czyli takie drobne darowizny na rzecz kół gospodyń wiejskich, parafii, OSP, co do zasady nie są to rzeczy złe. Można sobie wyobrazić, że przecież każda firma lokalna ma prawo zasponsorować różne rzeczy, natomiast to jest systematyczna korupcja polityczna w tej chwili. To nie są duże pieniądze, to są darowizny po tysiąc, dwa, trzy tysiące złotych. Nasza fundacja przeprowadzała parę lat temu takie badania na pięćdziesięciu naleśnictwach. Mamy pełen spis wszystkiego, co Lasy Państwowe robią w tym względzie. No i to są takie, można powiedzieć drobiazgi, tak? Ale drobiazgi, które powodują, że ten obdarowany no czuje się niestety zobowiązany. No trudno sobie wyobrazić, że jeżeli coś Lasy Państwowe zasponsorują, Dr Antoni Kostka zwrócił mi uwagę na jeszcze jeden worek pieniędzy noszący zupełnie niewinną nazwę.

Ciekawa jestem Waszych rozwiązań, Waszych przykładów, może z zagranicy. Czekam na te głosy. Teraz już dziękuję Wam za wysłuchanie tego odcinka powiększenia. I dziękuję moim rozmówcom. Marcie Jagusztyn z Fundacji Lasy i Obywatelki, doktorowi Antoniemu Kostce z Fundacji Dziedzictwo Przyrodnicze i Jakubowi Metkowi, dziennikarzowi Radia TOK FM. Cały czas też podtrzymuję zaproszenie dla Rzecznika Lasów Państwowych. Macie Państwo mój mail, macie telefon, dzwońcie. To było Powiększenie, podcast Agaty Kowalskiej. Produkcja Bartosz Weber. Powiększenie znajdziesz na stronie OKO.press i w Twojej ulubionej aplikacji do podcastów.