O Polsce, która... wymiera. DROGOWSKAZY

urodzę dziecko, a za chwilę tu wiodą ruskie. Przepraszam za takie uproszczenie, ale no tak to wygląda. Więc jeżeli jeszcze na przykład w czerwcu premier Donald Tusk mówi, że jesteśmy w ogóle w stanie jakiegoś całkowitego zagrożenia, co też zaowocowało tym, że zaczął uciekać część kapitału, który był w Polsce za granicę, no to jeżeli kapitał ucieka za granicę, no to nie dziwmy się też, że nasze myśli też zaczynają uciekać za granicę i wcale nie chcemy się tu osadzać. A dziecko jest takim tworem, powiedzmy, jest taką częścią Które wiąże też z ziemią, z miejscem. Które wiąże, które nas przywiązuje, bo ciężko sobie wyobrazić sytuację, że co roku z tym dzieckiem gdzieś się przynosimy, gdzieś emigrujemy, zmieniamy mu szkołę. Dziecko potrzebuje... Wywracamy świat do góry nogami. Po prostu stabilności i tą stabilnością między innymi jest miejsce zamieszkania.

Z czym jest problem i w Polsce i w Europie? Imigracja jest jednym z najważniejszych środków zaradczych na kryzys demograficzny i problemy na rynku pracy, podkreśla. Kamil Sobolewski, główny ekonomista pracodawców RP. Jak byś się odniósł do słów pana Kamila? Ja żałuję, że go nie mamy w studiu, ale jakby zacytowałem go, możesz teraz mieć chwilę, żeby się odnieść. Ja się, wiesz co, zgadzam generalnie z tą diagnozą, natomiast wydaje mi się, że tutaj bardzo ważna będzie też automatyzacja. No właśnie. Pewnych procesów. Kiedyś tam ze 2-3 lata temu w miejscu, w którym mieszkałem budowano ścieżkę rowerową. Sorry za taką dygresję. I tą ścieżkę rowerową po prostu siedziało pięciu facetów i tam wykopywało, później ci sami pięciu facetów coś tam układało, a jednocześnie

Moje pytania, Marku, się jeszcze nie wyczerpały. Zatem proponuję, żebyśmy spotkali się niebawem jeszcze w trzeciej i ostatniej części Drogowskazów. Reflektujesz? Super. Michał Poklenkowski. Wracamy do Was już wkrótce. Zapraszamy. Drogowskazy. Rozmowy o życiu. I jeszcze trzecia, ostatnia część drogowskazów. Michał Poklenkowski, zapraszam. Kryzys demograficzny w Polsce jest jednym z największych wyzwań państwa. W XXI wieku dane Głównego Urzędu Statystycznego są po prostu bezwzględne. GUS podaje, że liczba urodzeń i liczba ludności spada. Dlaczego demografia jest tak ważna? Jak problemy demograficzne i starzejące się społeczeństwo wpływają na gospodarkę, też na stan finansów państwa. O tym między innymi dziś rozmawiam z moim gościem. Naprzeciwko mnie cały czas Marek Grabowski, socjolog, prezes zarządu Fundacji Mamy i Taty, pracownia badawcza Social Changes.

Do tego stopnia, że przez ostatnie cztery lata brał udział regularnie w forum Stany Generalne na temat przyrostu naturalnego, mającym na celu znalezienie rozwiązań dla zimy demograficznej, tu konkretnie we Włoszech, tak? wspieranym przez też rząd w Rzymie i liczne firmy, ale abstrahując już od problemów włoskich, jeżeli chodzi o kryzys demograficzny, czy kościół katolicki według ciebie, Marku, też może zrobić, robi cokolwiek, żeby zaradzić jakoś kryzysowi demograficznemu? Myślę, że Kościół katolicki w Polsce, no bo trzymajmy się tu polskiego rynku, przychodzi głęboki kryzys. W zasadzie nie istnieje intelektualnie. Przestał pełnić taką rolę intelektualnego, drogowskazowego lidera. Oczywiście to nie znaczy, że nie ma takich wysp, powiedzmy, które świecą dobrym przykładem.

To wtedy trochę inna sytuacja jest. Kraje bogatego zachodu borykają się z kryzysem demograficznym, tymczasem przyrost naturalny w krajach afrykańskich Czy niektórych azjatyckich? No może dosłownie szokować. Tu kłania się choćby Nigeria, w której, o ile pamiętam, do 2040 roku ma być 400 milionów mieszkańców chyba. Teraz jest 200. No to sobie wyobrażamy, co tam się dzieje, tak? Czy Egipt na przykład, który też jest... krajem afrykańskim z najwyższym, chyba zaraz po Nigerii, przyrostem. Ale mogę tutaj, przepraszam, mogę tutaj nie mieć precyzyjnych danych w głowie. Nie jestem w stanie teraz tego oszukać, więc Egipt, Nigeria tutaj przywołuję tylko tak na szybko. Ale zdaje się właśnie, do tego zmierzam, że tam nikt nikogo, nawet w Afryce mówię, nawet w zawalowany sposób nie zniechęca do posiadania potomstwa. Czy zastanawiałeś się kiedyś też jako badacz, jako socjolog, dlaczego w Afryce tak drastycznie przybywa ludności?

To wszystko jakby powoduje, że u nas właśnie tych dzieci nie ma, tam są. No oczywiście, co można z tym robić? No być może gdyby jednak mniej wyzyskiwać tamte kraje, a Polska nie robimy tego, to być może tamci ludzie by osiedlali się, zostawali, bo mieliby odpowiednie warunki do życia. No rzeczywistość jest jaka wiemy, tak? Afryka ma ziemię pełne złóż, a mimo wszystko jest najbiedniejsza, chociaż w zasadzie jest najbogatsza, bo to co tam leży w Afryce, diamenty, złoto, lit i cała reszta to jest nieporównywalna z tym, co mamy w Europie czy w Stanach, tak? Więc nie mam odpowiedzi, wiesz, tak szczerze nie mam odpowiedzi, nie sądzę, żeby Afrykanie jakoś tam zmienili swoją mentalność zbyt szybko, zresztą kto miałby to do końca zrobić, martwmy się o siebie.