Testy do oceny wydolności

Cześć, witam Cię w 43. odcinku podcastu Dietetyk Sportowy Online, którego gościem jest Tomasz Kowalski. Jeden z najbardziej utytułowanych trenerów triatlonu w Polsce, były zawodnik, a obecnie pracownik Zakładu Fizjologii Instytutu Sportu. W tym odcinku rozmawiamy o testach do oceny wydolności tlenowej i beztlenowej, ich zastosowaniu w sporcie, interpretacji i znaczeniu w kontekście planowania procesu treningowego. Zapraszam do grupetto. Cześć! Z tej strony Mateusz Gawełczyk, a Ty słuchasz podcastu Dietetyk Sportowy Online. Dietetyk Sportowy Online to podcast, w którym w prosty sposób wyjaśniam trudne zagadnienia sportowego rzemiosła.

No, gdzieś tam z tyłu głowy przeglądając te wspomnienia, to miałem też kilka własnych, ale zawsze lepsze marketing wynika z mówienia o czyjś, prawda, trochę pół żartem. Pewnie tak jest. Pracujesz aktualnie w Instytucie Sportu. Powiedz pokrótce czym się tam zajmujesz? Pracuję w zakładzie fizjologii i przede wszystkim zajmuję się badaniami wydolnościowymi, treningiem mięśni oddechowych i w zasadzie to są dwie takie moje główne działki, które mogę sobie przyporządkować. No dobra, to o tych testach wydolnościowych, testach fizjologicznych chciałbym, żebyśmy porozmawiali.

Zaczniemy od tego, Jakie w ogóle mamy takie podstawowe testy wydolnościowe, które czy ty przeprowadzasz ze swoimi podopiecznymi, czy które sam wykonujesz w ramach Instytutu? To jest trochę rozłączne, ponieważ ja pracuję głównie w triathlonie i większość moich takich zawodników, z którymi pracuję na bardzo wysokim poziomie, trenują poza Polską. Także oni jakby są osobnym zbiorem niż to, co się dzieje w Instytucie Sportu. Na pewno pojęcie testów fizjologicznych jest super szerokie, bo w zasadzie fizjologia to jest wszystko, co się dzieje u nas w organizmie. Natomiast pod kątem badań w wydolnościowym sporcie, no to najpopularniejsze testy to są jakieś testy stopniowane albo rampowe do odmowy z gazometrią, pomiary Mleczanu, które pozwalają

Ocenić stan wytrenowania, ocenić kierunek postępów lub braku postępów treningowych, pomaga ją wyznaczyć strefy treningowe, dopasować taktykę czy rozwiązania taktyczne do startów i tak dalej, więc to jest na poziomie Instytutu pewnie gro mojej pracy. Powiedziałeś o tym, jak możemy wykorzystać już te testy, czyli głównie tutaj do określenia stref treningowych, do planowania później strategii na start. Czy jeszcze w jakimś innym celu wykorzystujesz te testy w kontekście pracy z zawodnikami? W kontekście mojej pracy to wydaje mi się, że nie.

Wiedząc, co jest ważne, możemy dopasować testy. To mogą być testy krótkie, długie. My mówimy tu akurat o badaniach wydolnościowych, ale możemy badać bardzo wiele rzeczy w szeroko rozumianej fizjologii. Natomiast podstawą jest to, żeby wiedzieć, Co jest ważne, żeby potem móc to mierzyć, a dopiero potem tym zarządzać? No dobra, jak już tak fajnie to rozpocząłeś, bo bardzo lubię osoby, które zaczynają od tej strony, czyli przede wszystkim świadomość tego, co my chcemy zrobić, co chcemy osiągnąć i co nas może ograniczać w osiągnięciu danego celu, a potem dobór wszystkich elementów do współpracy na bazie tego. Kowalski Tomasz, Instytut Sportu.

Okej. Jak często te badania powinny być powtarzane? Bo ja mam takie poczucie trochę ze sportu amatorskiego, trochę ze sportu profesjonalnego, że my bardzo często sprawdzamy stan aktualny i tyle. Nie sprawdzamy naszych wyników, czy to będą badania krwi, czy badania wydolnościowe w szczycie formy. Więc nie wiemy tak naprawdę, jaki jest ten punkt odniesienia do naszego topu. Kowalski Tomasz, Instytut Sportu. Tutaj trochę będę chyba schakał z roli trenera do roli fizjologa wysiłku.

Faktycznie jest wiele tych elementów i mało kiedy zwracamy na nie uwagę. Nawet wzięcie żala przed samym testem potrafi podbić mleczan o 1 mmol na litr, więc w ciągu najbliższych 30-60 minut. I to już bardzo mocno może wpłynąć na tę stopkawkę, którą my widzimy. Jasne. A masz porównanie albo wiesz, masz takie dane, jak często ten sprzęt nie jest dobrze skalibrowany? Ciężko mi powiedzieć, mówiąc szczerze. Wiem, że w Instytucie Sportu na pewno jest... Myślałem, że są takie plotki, wiesz, pomiędzy że w Instytucie jest zawsze idealnie, a gdzieś indziej jest trochę gorzej. Myślałem, że zdradzisz trochę zaplecza. Nie chciałbym jakby też w nich brać udziału, ale generalnie

Większość tych najlepszych sprzętów wymaga trzech kalibracji. Kalibracji gazowej, którą się wykonuje przykładowo raz na tydzień, kalibracji objętości oraz kalibracji czujnika. To są dwie kolejne, które się idealnie wykonuje każdorazowo przed każdym badaniem. To są jakby standardowe zalecenia producenta. To jest upierdliwe, ale też nie przesadzajmy, bo to nie jest bardzo upierdliwe. Placówka po prostu wykonuje to zgodnie z zaleceniami, no to raczej można spać spokojnie. Drugą kwestią jest jeszcze to, że różne sprzęty mają różną dokładność. Natomiast z tego, co z przeglądu pola jaki mam w Polsce, to naprawdę tutaj większość placówek czy prywatnych, czy AWF-ów, czy oczywiście Instytut Sportu ma dobry sprzęt.

Bo na moim poletku pojawiły się chociażby sensory do ciągłego pomiaru stężenia glukozy, z których wiem, że korzystacie, a może nie jako instytut, ale są dietetycy, którzy w swojej pracy wykorzystują to. Ja z mojego doświadczenia widzę, że tak jak wcześniej powiedziałeś o W przyrządach do oceny wymiany gazowej w warunkach chłodnych, zimnych, no to te sensory u nas w biathlonie kompletnie się nie sprawdziły i w momencie, kiedy zawodnicy wychodzili na te elementy, które nas interesowały najbardziej, czyli na trening albo na start, no to albo nie mieliśmy odczytu, albo ten odczyt był kompletnie z czapy, jak to już powiedziałeś kolokwialnie, więc nam się to nie przydało. Mamy patche do oceny stężenia sodu w pocie i generalnie do oceny tempa pocenia się opracowane przez Gatorade'a.

Natomiast jest to obiecujący kierunek jako ciekawostka na pewno. Zobaczymy. Ok. Dziękuję Ci bardzo za Twój czas. Powiedz jeszcze wszystkim słuchaczom, którzy chcieliby z Tobą nawiązać jakoś kontakt albo czegoś więcej dowiedzieć się o tym, co robisz, gdzie mogą Cię znaleźć, jak mogą się z Tobą skontaktować. Mogę zaprosić na stronę Trinergy.pl, która jest stroną w zasadzie naszego teamu triathlonowego i na profil instagramowy kowalski.coach, gdzie wrzucam różne różności. Na pewno linki znajdziecie w notatkach do tego odcinka. Tobie jeszcze raz bardzo dziękuję za twój czas i mam nadzieję, że jak już ta soczewka analizująca te wszystkie zmienne się pojawi, to połączymy się ponownie i porozmawiamy na temat tego, jak wykorzystujecie to w Instytucie albo jak ty wykorzystujesz to w pracy z zawodnikami.