Mentionsy Mentionsy
Diagnoza
Diagnoza

Jestem częścią systemu | #21

20.10.2026 ·24 min 40 s

26 grudnia 2017 roku w szpitalu Vanderbilt w Nashville siedemdziesięciopięcioletnia Charlene Murphey czeka na badanie. Za pół godziny nie będzie oddychać. Pielęgniarka, która podała jej błędny lek, zgłosi pomyłkę sama, tego samego dnia. Cztery lata później stanie przed sądem karnym.Nad tym jednym zdarzeniem pracowały trzy niezależne zespoły śledczych. Szpitalne, prokuratorskiei federalne. Zadały to samo pytanie i wróciły z trzema różnymi odpowiedziami. W tym odcinku rozkładam sprawę RaDondy Vaught na części.ŹRÓDŁALusk C. i wsp. Reconsidering the application of systems thinking in healthcare: the RaDonda Vaught case. Br J Anaesth 2022;129(3):e61–e62.Williams K.N. i wsp. Investigative approaches: Lessons learned from the RaDonda Vaught case. Human Factors in Healthcare 2023;4:100054.CMS, Statement of Deficiencies and Plan of Correction, Vanderbilt University Medical Center, 8 listopada 2018.ISMP, Paralyzed by Mistakes: Reassess the Safety of Neuromuscular Blockers, 2016.ISMP, komentarz do decyzji Tennessee Board of Nursing, sierpień 2021.Ustawa z 16 czerwca 2023 r. o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwiepacjenta, Dz.U. 2023 poz. 1692.Przypadek oparty na opublikowanym case report. Dane pacjentki zmienione. Historia ma charakter edukacyjny i rozrywkowy. Nie stanowi porady medycznej. Na podstawie opublikowanego materiału nie powinny być podejmowane żadne decyzje kliniczne

Chroni pacjenta przed pomyłką. Konstrukcja tej szafy zakłada z góry, że człowiek stojący przed nią jest zmęczony, spieszy się i może kliknąć nie tam, gdzie trzeba lub sięgnąć do szafki nie po tę fiolkę. Więc odbiera mu fizyczną możliwość wyjęcia czegokolwiek, czego nikt nie zlecił. Każda taka szafa ma funkcję o nazwie Override . Wyłącza zamek. Otwiera pełną listę wszystkiego co w szafie stoi, bez sprawdzania czy dla takiego pacjenta cokolwiek zlecono. Override ma sens w sytuacjach nagłych. Pacjent się wykrwawia, lekarz jeszcze nie wklikał do systemu zlecenia, farmaceuta go nie zatwierdził, a lek jest potrzebny natychmiast. Wtedy pielęgniarka omija cały łańcuch kontroli i bierze co trzeba.

Zlecenie lekarza mówiło Wersed. Szafa zdała ten sam lek jako Midazolam. WOT szuka Wersedu, a Wersedu nie ma. Co robi pielęgniarka, która nie znajduje zleconego leku w profilu pacjenta? Ma dwie możliwości. Może zadzwonić do lekarza lub apteki i wyjaśnić rozbieżność. Albo wcisnąć Overwrite. WOT decyduje się na tę drugą opcję. Wciska Overwrite. Otwiera się pełna lista. Wpisuje dwie pierwsze litery VE. Klika pierwszą pozycję, która się pojawia. Ale pierwszą pozycją nie jest Werset. Pierwszą pozycją jest Vekuronium. Vecuronium to środek blokujący przewodnictwo nerwowo-mięśniowe.

Prokuratura liczy jej błędy. Wychodzi około 10. W tym 5 ostrzeżeń, które Vought miała zignorować, wyjmując lek z szafy. Grozi jej do 8 lat więzienia. 5 ostrzeżeń. To brzmi jak wyrok, prawda? Do czasu, gdy się sprawdzi, co dokładnie było na tych ekranach. Przyjrzyjmy się dwóm dokumentom. Zestawili je obok siebie naukowcy, którzy w 2023 roku przeanalizowali tę sprawę na łamach czasopisma Human Factors in Healthcare. Pierwszy dokument to raport federalnego regulatora, amerykańskiej agencji CMS z listopada 2018 roku. Z tego raportu wynika, że komunikat, który Vought odrzuciła był ogólnym ostrzeżeniem dotyczącym korzystania z override'u, takim jakie w tamtym okresie w szpitalu Vanderbilt wyskakiwało personelowi po kilkanaście razy na dyżurze i już nikt nie zwracał na nie uwagi.

Stwierdzono, że szpital nie dopilnował, aby program zapewnienia jakości przeanalizował krytyczne zdarzenie niepożądane i wszystkie jego przyczyny, a niby wdrożył działania zapobiegawcze obejmujące dodatkowe zabezpieczenia przy wyjmowaniu paralityków i innych leków wysokiego ryzyka przez Override, tak, by podobne zdarzenie nie mogło się powtórzyć w przyszłości. CMS grozi odcięciem finansowania. Szpital ma przedstawić plan naprawczy. I dopiero wtedy, po roku, pod groźbą utraty pieniędzy z budżetu federalnego, zostają wprowadzone zmiany. Wecuronium wypada z listy leków dostępnych przez Override. W zakładzie radiologii pojawiają się skanery kodów i wymóg weryfikacji przez drugą pielęgniarkę.

Wszystko to jest prawdą. Każde z tych zdań osobno jest prawdziwe. Ale czego łama przysięgłych nie usłyszała? Że szafa wyświetlała nazwy międzynarodowe, a zlecenia wpisywały się nazwami handlowymi. Że szpital był dwa miesiące po wymianie całego systemu dokumentacji. Że dla samej Charlene trzeba było w trakcie tej jednej hospitalizacji użyć override'u 20 razy. Że pielęgniarki z radiologii odmówiły podania tego leku, bo wiedziały, że nie mają czym monitorować pacjentki. Wróćmy jeszcze na moment do tego telefonu z początku odcinka. Pielęgniarki z radiologii odmawiając, w istocie zidentyfikowały ryzyko, które kilkanaście minut później zabiło pacjentkę. Zrobiły dokładnie to, co system powinien nagrodzić.

Pracuje w systemie ochrony zdrowia. Trzy fakty, bez komentarza. Fakt pierwszy. W 2016 roku, czyli 18 miesięcy przed śmiercią Charlene, Amerykański Instytut Bezpiecznych Praktyk Lekowych opublikował alert. Wynikało z niego, że pomyłki pomiędzy vecuronium a versedem zdarzają się i że stanowi to zagrożenie dla pacjentów. Instytut zalecał szpitalom agresywne ograniczenie dostępu do leków blokujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Ta rekomendacja istniała, była publiczna. Szpital Vanderbilt jej nie wdrożył. Fakt drugi. Radonda Wod, zeznając przed Izbą Pielęgniarską, opisała jak wyglądało korzystanie z override'u w jej szpitalu.

Powiedziała, że obchodzenie systemu było czymś, co robili w praktyce codziennie, że bez override'u nie dało się wyjąć nawet worka z płynami. Kiedy człowiek widzi to samo okienko po kilkanaście razy w ciągu dyżuru, przestaje je czytać. To nie błąd. To udokumentowana właściwość ludzkiej uwagi, opisana w literaturze dotyczącej alarmów medycznych na długo przed 2017 rokiem. Fakt trzeci. Poprawki, które szpital Vanderbilt wprowadził po interwencji regulatora, dotyczyły wekuronium, zakładu radiologii, paralityków, czyli dokładnie tych leków i tych oddziałów, które wystąpiły w tej jednej sprawie. Autorzy analizy w British Journal of Anesthesia zwrócili uwagę, że problemy, które doprowadziły do śmierci Charlene, występowały w całej organizacji, a naprawiono je punktowo tam, gdzie zdarzył się zgon.

Tylko, że z ostatecznej wersji tej ustawy usunięto przepisy dotyczące kodeksu karnego. W projekcie rządowym była możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kary dla osoby, która sama zgłosi zdarzenie. Nie ma jej. Art. 155, nieumyślne spowodowanie śmierci, od 3 miesięcy do 5 lat stoi nietknięty i stosuje się do pielęgniarki tak samo jak do lekarza. Radonda Wod zgłosiła swój błąd sama natychmiast i wypełniła raport zdarzenia. Nie pomogło jej to w niczym. I jeszcze jedno, na koniec, o czym rzadko się mówi. Override to funkcja, która pozwala obejść zamek w elektronicznej szafie z lekami. A w większości polskich oddziałów apteka szpitalna wydaje leki dla oddziału, a nie dla konkretnego pacjenta. Lek stoi w apteczce oddziałowej, pielęgniarka bierze go stamtąd na podstawie karty zleceń, często papierowej.

Pokazano wszystkie 8 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.