KONIEC MONOPOLU PKP: Tańsze Bilety i Wyższa Jakość NADCHODZĄ! #BizON

Mowa przede wszystkim o mniejszych, regionalnych jednostkach. Komercyjni przewoźnicy mogliby w ten sposób przejmować część rynku i infrastruktury, a później nie byłoby już odwrotu. Zatem nad otwartym dostępem czuwa prezes Urzędu Transportu Kolejowego. Działa to tak, że jeśli w ciągu miesiąca nikt nie wniesie sprzeciwu wobec nowego przewoźnika, a wniosek jest kompletny, to UTK wydaje decyzję pozytywną, przyznając przy tym otwarty dostęp. Tym samym operatorzy zagraniczni zyskują podstawę prawną do wejścia na polski rynek. Wypadałoby zatem zapytać, jak im to idzie. Generalnie coraz sprawniej, mimo że jeszcze nie widać tego specjalnie na naszych torach. Jednak w samym tylko 2024 roku prezes UTK wydał 16 nowych decyzji o otwartym dostępie, w tym 9 dla Regiojet oraz po jednej dla Leo Express i FlixTrain.

Na to wszystko dochodzi rekordowy popyt po pandemii i samo odkorkowanie procedury po stronie UTK. Co więcej, prędzej czy później i tak musiało do tego dojść, bo polskie koleje to był beton nie do przesunięcia przez bardzo wiele lat. A Polska, jak każdy inny rozwijający się kraj, potrzebuje rywalizacji i modernizacji w tym sektorze. Dostosowanie do prawa unijnego było ostatecznym bodźcem do tych przemian. Zwłaszcza, że w innych krajach otwarty dostęp do komercyjnych przewoźników jest już normą. Wspomniane Regiojet i Leo Express w Czechach ścierają się na przykład z państwowym przewoźnikiem Ceskie Drachy na linii Praga-Ostrawa, co zaowocowało nawet wojną cenową i nałożeniem kar na państwową firmę.

I to zarówno w zakresie procedur, floty, systemu sprzedaży czy punktualności. Oczywiście dużo łatwiej to powiedzieć niż wykonać. W ogromnej i skostniałej spółce publicznej będzie to niezwykle trudne, ale mówią, że wszystko jest możliwe. Mając długie i przewidywalne kontrakty oraz stabilne stawki dostępu, jeszcze długo pozycja obecnych hegemonów na torach może pozostać niezachwiana. Bo jak na razie, prywatna konkurencja rodzi się raczej powoli. Regiojet na trasie Warszawa-Kraków ma wprawdzie kursować codziennie, ale pełny dostęp został przyznany od grudnia 2025 roku. Leo Express na trasie Warszawa-Kraków też ma przyznaną zgodę UTK na pięć par dziennie, również od grudnia.