Dzieci wychowane przez ekrany - relacje w czasach AI | Digitalks #203

I tak sobie starałam się z tym tematem dzisiaj zmierzyć. No właśnie, mamy pokolenie wychowane przez ekrany, tak je nazywamy. W polskiej rzeczywistości to jest tak, że zanim przejdziemy do tych wszystkich AI Companions... to warto by było zrozumieć, jak w ogóle doszliśmy do punktu, w którym młodzi ludzie czują się tacy samotni w tym świecie, który jest pełen połączeń, pełen teoretycznie możliwych kontaktów. I tu dotykamy tego fundamentalnego problemu, jakim jest to, że nasze dzieci częściowo, jedne mniej, drugie bardziej, ale w znaczącym stopniu wychowały się przez ekrany. Już widać to było w badaniach NASK-u, które od... bodajże 10 lat w ogóle bada polskie nastolatki i ich relacje z technologią.

To wynika właśnie z badania NASK. A dane pokazują coś zupełnie innego. Rodzice nie do końca wiedzą, co jej dzieci robią w sieci. Większość nastolatków deklaruje, że rodzice ani nie ustalają z nimi żadnych zasad korzystania z internetu. A jednocześnie znakomita większość rodziców, ponad połowa, deklaruje, że takie zasady ustala. Czyli wydaje się, że w pewnym sensie żyjemy tu w różnych rzeczywistościach. Ale co to oznacza do budowania relacji? No bardzo dużo. Dlatego, że dzieci, które spędzają tak dużą ilość czasu przed ekranami, mają również trudności z prawidłowym odczytywaniem sygnałów społecznych. Mają problemy z prowadzeniem rozmów, z zaangażowaniem się w interakcje w rzeczywistym świecie. I teraz badanie UCLA pokazało, że przebywanie z dala od ekranów znacząco poprawia zdolność rozpoznawania emocji.

do których takie małe zapasy, można powiedzieć, w dzieciństwie i w wieku dorastania są jakby normalne, były do tej pory takim normalnym jakby znowu przeżywaniem treningu kompetencji społecznych. W tej chwili tego nie ma, bo to wszystko dzieje się przez ekran. I teraz wychowujemy pierwsze pokolenie, które umie lepiej komunikować się z algorytmami niż z ludźmi. Zobaczcie, jak to brzmi. Dzieci, które rozumieją tę logikę nagród w grach mobilnych, ale nie potrafią sobie poradzić np. z nieprzewidywalnością ludzkich emocji, dzieci, które oczekują, że świat zewnętrzny np. w pracy, to widać u młodych dorosłych, będzie działał jak aplikacja, że będzie natychmiastowa gratyfikacja, proste nagrody, brak konfliktu, in and out itd., a przecież tak realny świat nie ma możliwości działać.

Karakter AI... grubo ponad 20 aktywnych użytkowników miesięcznie. Przeciętny użytkownik, karakter AI, otwiera taką aplikację 25 razy dziennie i spędza w niej średnio półtorej godziny. I teraz jak patrzymy na badania, takie chociażby jak NASK-u, gdzie średnia polskiego nastolatka... to jest pięć godzin w sieci, a średnio piętnaście minut z rodzicem, to zastanówmy się na tym, kto wychowuje te dzieci, ale też gdzie my budujemy, gdzie my trenujemy te relacje, bo to tak naprawdę wcale nie jest tylko i wyłącznie domeną młodych. I teraz półtorej godziny dziennie to jest więcej czasu niż właściwie z kimkolwiek innym z ludzi. Spędzamy dziennie czasu.

I czy można tu u podstaw zacząć działać, też zacząć działać jako my, rodzice, przyjaciele, osoby aktywne społecznie, osoby pracujące w NGO-sach, tak jak to robimy my w Fundacji Digital University. Też te tematy poruszamy w szkołach, wśród nauczycieli i wśród setek tysięcy uczniów tak naprawdę za pośrednictwem tych nauczycieli. Wracając do tego, dlaczego to działa i trochę o społecznych konsekwencjach, dlaczego ludzie zakochują się w algorytmach? No, w pewnym sensie odpowiedź wydaje się prosta, bo te algorytmy są projektowane tak, żeby być perfekcyjnymi partnerami. W zasadzie nie ma nic do zarzucenia, poza tym zresztą sztuczni zawsze dostępni, zawsze się z tobą zgadzają.

budować w domu, jak zrobić, żeby nasze dzieci, nasi młodzi ludzie chcieli z nami gadać, a nie z technologią. Jak być z nimi wtedy, jak im tłumaczyć, ale też jak sobie tłumaczyć, jak samemu szukać partnerów w realnym życiu, a nie w sieci. Z tym was zostawiam przedświątecznie, życząc wszystkiego dobrego, wspaniałych świąt. Cudownego zakończenia roku i wspaniałego początku. I widzimy się w nowym roku i słyszymy i będą odcinki podsumowujące technologicznie rok zeszły, czy obecny jeszcze i prognozujące 2026. Co ciekawego, co ważnego, na co warto zwrócić uwagę. Dziękuję Wam gorąco i pozdrawiam serdecznie. Do zobaczenia, do usłyszenia.