Cyfrowa moda - Przyszłość czy utopia?

Cześć! Witajcie w premierowym odcinku drugiego sezonu podcastu Call to Action. Specjalnej edycji poświęconej przyszłości mody. Zrównoważonej, etycznej i inkluzywnej. O tym, jak nowe technologie wyznaczają nowe kierunki w modzie I czy cyfrowe ubrania są odpowiedzią na nadmierną konsumpcję i nadprodukcję? Rozmawiam dzisiaj z Beatą Wilczek, bataczką i edukatorką mody. W czasie pandemii Beata założyła agencję Unfaulting Strategies, Jest to swoiste laboratorium badawcze, które pomaga zrozumieć cyfrowy świat mody i wspiera marki w obszarze zrównoważonego rozwoju. Beata jest także hostką podcastu Fashion Knowledge, a od zeszłego roku dołączyła jako Head of Digital Sustainability and Social Impact do Dematerialized.

Beata, cześć. Hej, hej. Bardzo mi miło. Super Cię słyszeć. Wiem, że łączysz z nami z Berlina, tak? Tak jest, dokładnie. A Beata będzie w Warszawie 11 października podczas trzeciej edycji konferencji Business Fashion Environment Summit, którą Vogue Polska organizuje z Boston Consulting Group. Ale właśnie wracając trochę do tematu konferencji, myślałam, że zanim przejdę do tego, czym ty się dokładnie zajmujesz i niuansów mody cyfrowej, myślałam, żeby zacząć od takiej podstawowej terminologii Web3. Wszyscy o tym mówią. Metaverse, metaversum, NFTs, blockchain, moda wirtualna. Ale dla wielu jednak to jest wciąż dość abstrakcyjne.

No właśnie, bo moda jest też czymś namacalnym, a to jest bardzo ciekawe, bo my zabieramy tę materialność mody, w czym jest właśnie szansa na to, żeby jednak zrobić jakąś rewolucję w tym, jak produkujemy, projektujemy, konsumujemy, prawda? Totalnie. Web3 tak samo dotyka bardzo mocno mody i widzimy teraz, że pojawiają się takie terminy jak cybermoda, wirtualna moda, cyfrowa, też po polsku niektórzy mówią digitalna moda, jest też kryptomoda, więc nagle ta obfitość nowych różnych mod pokazuje, że sporo się tam dzieje. I co to oznacza, to to, że po prostu proces tworzenia mody staje się coraz bardziej cyfrowy, czyli np. tworzymy już, używamy coraz więcej programów, tak jak normalnie w architekturze to robimy, ale zarazem to, jak doświadczamy mody i jak ją produktyzujemy, czyli jakim ona produktem się staje, może być już teraz tylko wirtualne, albo w przyszłości może, jeżeli tutaj wchodzi w ten kontekst AR i poszerzona rzeczywistość, może też wykroczyć poza ekran.

Możemy sobie pomyśleć o ekranie w sklepie na przykład jako bardzo uproszczonej formie, ale w przypadku mody cyfrowej chodzi właśnie o to, że na przykład kupujemy sobie NFT token, kupujemy modę cyfrową i jednocześnie jest ona na przykład połączona z unikatowym ubraniem, na przykład sukienką i mamy wtedy jak gdyby taki podwójny byt, można powiedzieć, który zarówno żyje online, jak i z nami w naszej szafie w domu. Czy to nie jest tak, że tworzymy coś odrębnego? Czy to faktycznie może wpłynąć na to, jak jest projektowana fast fashion? Bo to, co widzę, pewne trendy w różnych projektach mody cyfrowej, są to zazwyczaj stroje, które bardziej przypominają haute couture. Jest to moda, która nie ma żadnych ograniczeń. Mogą się zmieniać kolory, są różne tkaniny.

Bo tym się właśnie zajmuje twoja agencja, prawda? Unfolding Strategies wiem, że powstało jako odpowiedź na te nowe wyzwania stawiane i przez technologie, ale uwzględniające ten zrównoważony rozwój. I bardzo mi się podoba, jak ty czy osoby z Institute of Digital Fashion w Londynie mówią o takim potencjale mody cyfrowej, Żeby, że jest to moda, która jest bardziej inkluzywna, bardziej, bardziej demokratyczna, wiąże się z większą dostępnością i tak jak już wspomniałaś, transparentnością. Możesz coś więcej powiedzieć o tym, czym się zajmujesz, jak wygląda twoja współpraca z innymi markami i gdzie jest ten, ten potencjał do tej zmiany, do tej zmiany bardziej społecznej?

Jasne. Nasza działalność w sumie z markami, ale też z instytucjami czy z pojedynczymi kreatorami, tak nazwijmy osobami kreatywnymi, polega na dwóch formatach. Często jest to po prostu edukacja, rozmawianie, wdrożanie, tłumaczenie. Czym to wszystko jest, czym to może być, czy np. anectis to stricte ćwiczenie marketingowe, czy coś, co może być wdrożone w strategię biznesową. Myślę, że ta druga opcja jest o wiele Mądrzejsza i przyszłościowa, bo jeżeli jest to tylko ćwiczenie marketingowe, to może to po prostu nie wyjść i widzieliśmy dużo takich przykładów w ostatnich miesiącach tudzież roku. No i druga to jest właśnie zastanawianie się razem właśnie jaka mogłaby być strategia digitalna na przykład dla marki albo jak biorąc pod uwagę pewnego rodzaju społeczność, która jest związana z jakimś na przykład, nie wiem.

A jak odpierasz zarzuty, że NFT i kopalnie kryptowalut pochłaniają strasznie dużo energii? Czy wiemy w ogóle jaki jest ich rzeczywisty wpływ na środowisko? Oczywiście mówimy tutaj o technologiach, które konsumują bardzo dużo energii. Jeżeli myślimy na przykład o Ethereum, Bitcoinie, to są to bardzo duże liczby i istnieją pewnego rodzaju statystyki, które to podają, przedstawiają. Tylko musimy też pamiętać, że to jest pewien fragment tego obrazka i na przykład Ethereum teraz przechodzi z Konsensusu, który nazywa się Proof of Work, to konsensusu, który nazywa się Proof of Stake. I to może brzmieć bardzo skomplikowanie, ale co oznacza to w praktyce dla zrównoważonego rozwoju w kontekście środowiska i zużycia energii, to to, że będzie ona o wiele, wiele mniejsze.

Nie opłaca im się to finansowo. Czy ta właśnie strategia Clean NFTs, z czym ona się wiąże? Z tym przejściem na właśnie Proof of Stake. Czy to będzie wprowadzane jako nowy standard? To znaczy, jeżeli pomyślimy, że większość NFT, które są na świecie, są na Ethereum i one wszystkie teraz będą na Proof of Stake, a nie na Proof of Work, to jest dramatyczna, radykalna, gigantyczna zmiana, która ma nastąpić za dwa tygodnie, zobaczymy, jak to pójdzie, ale wydaje mi się, że to jest ogromny, super krok naprzód. To tak jakby nagle po prostu zużycie całego Spotify spadło o 90%, jeżeli chodzi o konsumpcję energii. To są naprawdę bardzo policzalne Duże liczby, więc myślę, że to ma duży sens, tylko są to też skomplikowane rzeczy, ale jeżeli kogoś właśnie odrzuca albo przeraża ta cała przestrzeń związana z blockchainem, z NFTs i z modą cyfrową i myśli, że to niedługo przeminie, bo to jest tymczasowy hype,

Mi się wydaje, że nie możemy sobie pozwolić na taki luksus i komfort. Dla mnie to jest trochę tak jakby myśleć, że internet nie zaskoczy i nie będziemy z niego korzystać. Więc wydaje mi się, że niezależnie czy jesteśmy tego świadomi, czy nie, jakie jest zużycie energetyczne, To powinniśmy się tym bardziej zastanowić nad tym i, zwłaszcza dla osób, które zajmują się na przykład właśnie zrównoważonym rozwojem mody, powinny się tym zajmować, bo potrzebne są właśnie nowe policies, potrzebne są różnego rodzaju regulacje. I właśnie te osoby, które boją się tego tematu i unikają go, i spotkałam się z tym i na Copenhagen Fashion Summit, gdzie rozmawia się głównie o modzie i zrównoważonym rozwoju, Jak byłam na jakichś eventach, gdzie rozmawiałam naprawdę ze wspaniałymi aktywistkami związanymi też z tym tematem podczas Fashion Revolution Week, to jest bardzo duży lęk, jest dystans, jest unikanie, jest trochę ekscytacji, bo blockchain jest wykorzystywany od wielu, wielu lat jako technologia właśnie do mówienia o proveniencji ubrań czy tekstyliów i jest bardzo tutaj flagowany jako, no nie wiem,

Coś, co daje nam transparentność, ale jest też bardzo dużo lęku i wydaje mi się, kiedy wszystkie te osoby już się trochę oswoją i nie będą się lękać i zaczną się tym aktywnie zajmować, to wydarzą się bardzo fajne rzeczy i skorzystamy z tej całej wiedzy, która była komasowana w ostatnich latach albo pod postacią akademickości, albo jako aktywizm, a teraz tak naprawdę będzie ją można aktywnie przelać na rzeczywistość mody. Tak, pamiętam, że myśmy chyba nawet o tym rozmawiały, że panel o Metawersie był jako ostatni ostatniego dnia podczas Copenhagen Fashion Summit. Że zawsze jest trochę taki afterthought, że jakby... Tak, jest zdecydowanie lęk i jest opór, który też mi się wydaje, że w dużej mierze wynika z takiego niezrozumienia, prawda? Ja myślę, że to jest też normalne, bo bardzo dużo jest zmian, ile też możemy kognitywnie ogarnąć naraz.

Myślę, że jest duża otwartość i duże zainteresowanie. Myślę, że w Polsce jest zawsze właśnie ten głód innowacji i chęcia właśnie bycia hop siup do przodu, który ja też podzielam jako osoba z Polski. Świetnie. I dlatego na ten temat właśnie cała konferencja Business Fashion Environment Summit, trzecia edycja w tym roku, 11 października w Warszawie, poświęcona będzie zrównoważonej modzie cyfrowej. Beata, bardzo ci dziękuję i nie mogę się doczekać, aż się zobaczymy na żywo. To może ja też powiem, że bardzo dziękuję i byłoby mi bardzo miło i nie mogę się doczekać do zobaczenia w Warszawie na konferencji.