Depresja klimatyczna? O co chodzi?
Coraz więcej osób odczuwa niepokój na myśl o konsekwencjach zmieniających się warunków klimatycznych. Jesteśmy bombardowani informacjami o powodziach, topniejących lodowcach czy długotrwałej suszy. Czy obawy o los klimatu mogą prowadzić do występowania objawów zaburzeń psychicznych? Goście: - dr Marzena Cypryańska-Nezlek, psycholożka społeczna, Centrum Działań dla Klimatu i Transformacji Społecznych SWPS - Joanna Gutral, psycholożka i psychoterapeutka, Centrum Działań dla Klimatu i Transformacji Społecznych SWPS - Patrycja Wójcik, aktywistka Inicjatywy Wschód - Olga Ślepowrońska, psycholożka, Stowarzyszenie Mudita, założycielka pierwszej w Polsce grupy wsparcia dla osób z depresją klimatyczną
Najlepiej to rozumieć, znaczy pewnie są różne też, zdarzają się definicje, ale to Asia, ja zawsze mam Asię obok siebie, Gutral, która jest terapeutką, ja jestem psycholożką społeczną, wiem sporo o zdrowiu psychicznym, ale tak spoglądam tutaj na Asię. W jednym z ujęć mówimy o takich dwóch obliczach stresu, bo on oczywiście przedstawiany jest jako taki bardzo dynamiczny, ale mówimy o eustresie i dystresie. Mówiąc bardzo krótko i w dużym, telegraficznym skrócie, eustres to ten poziom napięcia, który Zwiększa jakość wykonania naszego działania. Dystres to coś, co pogarsza nasze funkcjonowanie także na obszarze poznawczym, ale i behawioralnym, czyli tym, jak wykonujemy różne działania. Więc stres jest zagrażający pod warunkiem, że jest chroniczny i nie potrafimy radzić sobie z jego konsekwencjami.
Które realizowałam, ale to też był udział Asi oczywiście. My od dawna już pracujemy i Asia była wielką inspiracją. I teraz, może mówiąc o dystresie, to jednak zawsze skupiam się na tym, żebyśmy myśleli albo myślę sama o właśnie różnych nieprzyjemnych emocjach i stanach emocjonalnych. Podkreślając jednocześnie, o czym Asia już też powiedziała, że dystres sam w sobie nie jest zaburzeniem psychicznym i to jest bardzo ważne. I bardzo ważne było też dla nas w tym badaniu. Druga rzecz, którą mierzyliśmy, to symptomy zaburzeń psychicznych, które są związane z zmianą klimatu, z myśleniem o zmianie klimatu, z niepokojem. Jak pamiętam, celem takim podstawowym tego naszego badania albo punktem wyjścia był rodzaj złości mojej osobistej.
Tworzyć te małe cegły działania, które potem łączą się w masy, a masy to już i siła wyborcza i pewne większe narzędzie wpływu. Mamy szansę adaptacyjnie radzić sobie z bardzo adekwatnym strachem i lękiem związanym z tym, co nas czeka. Mogę coś jeszcze dodać? Asiu, bo wspomniałaś o tym, że ta strategia adaptacyjna radzenia sobie z dystresem, to efektem jest jej zmniejszenie dystresu. I oczywiście, ale tu jest jeszcze bardzo ważna rzecz, żeby pamiętać, że dystres sam w sobie może motywować w tym sensie, że zwraca uwagę na zagrożenie i mobilizuje do tego, żeby coś z tym zrobić. Tylko żeby to mogło być efektywne, to ludzie muszą wiedzieć co zrobić, muszą mieć poczucie skuteczności i to musi dawać
Mogę coś dodać? Oczywiście. Tak, podpisując się pod wszystkim, co powiedziały Patrycja i Asia. Tak słuchając was, znowu przypomniałam sobie to, o czym często, zresztą to już wybrzmiało w poprzedniej W poprzednim wejściu, że też ważne jest to, żeby uświadomić sobie, że każdy z nas może zrobić coś innego. To znaczy nie wszyscy muszą zrobić to samo i nie wszyscy mogą zrobić to samo. Jest takie też bardzo ważne to, żeby jakby włączyć te działania możliwe, które wykonujemy do swojego życia. Właśnie w tym znaczeniu, że nie każdy musi to samo
To pytanie zwróciło z kolei moją uwagę. Czy jest to jeden właśnie ze skutków? Symptomów zaburzeń psychicznych. Tutaj korzystaliśmy z, i to Asia możesz może za chwilę skomentować, z perspektywy terapeutycznej. My korzystaliśmy z kwestionariusza, który był wykorzystywany w badaniach amerykańskich i być może też w innych krajach, akurat wiem, że w badaniach amerykańskich. Susan Clayton autorka tego kwestionariusza i ona stworzyła taki zestaw pytań, które miały mierzyć symptomy zaburzeń psychicznych. Określała to jako climate anxiety. Ale te itemy, czyli te pytania, które użyłam, między innymi ten dotyczący pamięci i kilka jeszcze innych, to są te pytania, które też pojawiają się w kwestionariuszach, które mierzą symptomy zaburzeń
Stanowią czynnik ryzyka dla rozwoju różnego rodzaju czy wzmacniania symptomów zaburzeń psychicznych. Tu jeszcze tylko dodam, że pewnie to akurat nikogo nie dziwi, bo pożar nie musi być związany ze zmianą klimatu, żeby był Więc oczywiście na pytanie czy zmiana klimatu przyczynia się do wzmocnienia czy w ogóle do wywołania symptomów zaburzeń psychicznych, to odpowiedź brzmi tak może, ale to nie jest tak, że dowiesz się o zmianie klimatu, o jego konsekwencjach i popadniesz w depresję. I co więcej Asia też wspomniałaś o tym, o pewnym trwaniu symptomów, bo przecież naturalne pewnie jest to, że dostrzegasz jakieś niepożądane zmiany, albo czytasz o konsekwencjach, albo widzisz jakieś obrazy, jest ci źle.
Ta świadomość żałoby i takiego przeformułowania na koniec To ogromnie dużo dała i w tej chwili oczywiście martwię się klimatem i staram się robić to, co mogę. No na przykład chcę wrócić właśnie do prowadzenia grupy, ale zdecydowanie to nie jest takie destrukcyjne. To nie jest tak, że nie śpię i płaczę. Asiu, jak sobie radzić w takich momentach, bo słysząc czy czytając o tym, że ktoś ma wyrzuty sumienia z powodu urodzenia dziecka jest bardzo przykre. Jest to bardzo przykre. Ja myślę sobie, że wsparcie społeczne jest jedną z lepszych strategii radzenia sobie z tym, co trudne.
Pokazano wszystkie 7 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Podstawowe informacje o podcastu i przedstawienie gości: Marzena Cypryańska-Nezlek, Joanna Gutral i Patrycja Wójcik.
Marzena opisuje wyniki badania, które badała poziom dystresu i objawy zaburzeń psychicznych związane z zmianami klimatu.
Joanna Gutral omawia strach i lęk związane z przyszłością i klimatem, podkreślając, że to normalne emocje.
Patrycja Wójcik omawia nadużycie terminu depresja klimatyczna i jej wpływ na działanie aktywistyczne.
Przeanalizowanie aktywizmu i wypalenia wśród aktywistów klimatycznych, z uwzględnieniem straty motivacji i poczucia skuteczności.
Marzena Cypryańska-Nezlek omawia adaptacyjne strategie radzenia sobie z dystresem związane z klimatem, podkreślając konsekwencje i strategie działania.
Rozmowa koncentruje się na strategiach adaptacyjnych wobec zmian klimatu, ich związkach z zdrowiem psychicznym i roli grup wsparcia w pomaganiu osobom z depresją klimatyczną.
Rozmowa o adaptacyjnych strategiach radzenia sobie z depresją klimatyczną, w tym grupach wspierających i aktywizm klimatyczny.
Analiza, jak myślenie czarno-białe wpływa na zaangażowanie w działania klimatyczne i propozycja szukania szarości.
Podkreślenie znaczenia otwarcia na drugiego człowieka jako kluczowego elementu w radzeniu sobie z depresją klimatyczną.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.