66. Marek Kaczmarzyk - jak mózg dziecka buduje obraz świata. Zajęcia dodatkowe i obecność dorosłych

To rzeczywiście, mamy wcześniejszą rozmowę i jest książka, potrzeba obecności, więc to... Tak, tam z tej fizjologicznej perspektywy powiedzieliśmy już bardzo wiele, więc nie musimy tego chyba Natomiast ciekawi mnie to, bo kiedy sobie się zastanowimy nad tym obrazem budowania świata, którego używasz, to można by dojść do takiego wniosku, że właściwie uczenie się jest tym budowaniem sobie świata, a więc wszystko, co dziecko robi, jest uczeniem się. I myślę o tym dlatego, że to jest taka myśl, którą bardzo mocno stara się podkreślić Andrzej Stern, który nigdy nie chodził do szkoły, ale też Ken Robinson, jeżeli ktoś chce poszukać osoby z obszaru bardziej takiej profesjonalnej, zorganizowanej edukacji. Że my mamy taki zawężony obraz tego, czym jest uczenie się. Że my uważamy, że uczenie się to jest tylko to, co odbywa się w szkole.

Myślę i tak mi się wydaje z perspektywy neurorozwojowej również, że szczególnie na tych wczesnych etapach rozwojowych to jest taki fundament, taki punkt wyjścia, którego absolutnie nie da się przecenić. Chciałem Cię zapytać o rolę zupełnie swobodnej zabawy w rozwoju dziecka, w budowaniu świata dziecka. To jest znowu obraz, który często stosuje Andrzej Stern, ale także Ken Robinson w książce Kreatywne szkoły i w książce Ty, Twoje dziecko i szkoła bardzo mocno pisze, że my zapomnieliśmy jak ważna jest zupełnie swobodna zabawa i że to jest podstawowe narzędzie, w jakie natura nas wyposażyła, żeby się uczyć. Tylko ta zabawa dobrze rozumiana, nie jako rozrywka, tak jak my dorośli rozumiemy, że tam się bawimy, to poszliśmy na imprezę albo... Czasami ta zabawa nie jest wcale dla nas zabawą, a swego rodzaju społeczność obowiązkiem.

Idziemy na imprezę nie dlatego, że chcemy pójść, tylko dlatego, że tak wypada. Nasza definicja zabawy jest rzeczywiście troszeczkę zaburzona. No właśnie, Andre Stern tutaj dużo pokazuje. On mówi, no jeżeli dziecko przygotowuje przedstawienie i robi to ze swoim rodzeństwem albo ze znajomymi przez trzy dni, przygotowują kostiumy, przygotowują scenę, krzesła, bilety, drukują, kasę fiskalną muszą sobie załatwić, zaproszenia wypisują, robią próby, są na tym skupione, są wytrwałe, robią jedną rzecz przez kilka godzin dziennie, to to jest zabawa dziecka. Podjęta z własnej inicjatywy, kiedy dziecko podąża za swoją ciekawością, za tym, co samo chce robić, to to jest zabawa. No i jak jako neurobiolog patrzysz na to, na uczenie się w taki sposób i na rolę taką, na ile powinniśmy dzieciom zostawiać przestrzeń do takiej zupełnie swobodnej zabawy, no myśląc o ich rozwoju?