À propos pamięci

A jednocześnie jest to taki projekt, który po prostu pokazuje te mechanizmy pamięci, te rozmaite jej meandry, też jej rolę w budowaniu też po prostu jakiejś tożsamości zbiorowej. Więc projekt Korzenie Pamięci o tej pamięci jakoś myślę bardziej mówi w praktyce, A o pamięci w teorii przede wszystkim książka Stiepanowej, której lekturę ogromnie Wam polecam, bo jest to naprawdę przewspaniała literatura, która chwyta ten temat pamięci z ogromną taką bystrością, wielostronnością, wrażliwością i przede wszystkim mądrością. A skoro już zaczęłam od zachwytu, to z tym stanem zachwytu jeszcze konsekwentnie chwilę pobędę, ponieważ inną lekturą, którą ogromnie chciałabym Wam polecić w tym temacie, jest książka, która zrobiła na mnie naprawdę wielkie wrażenie, czyli Chronologia wody Lidii Juknawicz.

O tym, co jest nas najtrudniejsze, o tym, co nas najbardziej boli, ale jednocześnie to jest też jakoś nieuchronne, bo ta pamięć po prostu się w nas zapisuje i nas jakoś kształtuje. I odpowiedzią nie jest ucieczka od tego, ale jakoś odnalezienie się w tym stanie rzeczy. O tym też, jak pamięć kształtuje nasze ciało, jak nasza świadomość jest w dużej mierze niczym innym jak pamięcią. I dla tej pamięci właśnie Juknawicz znajduje też taką bardzo bliską mi metaforę, czyli metaforę wody, która też gra z jej doświadczeniem nie tylko właśnie na poziomie jakiejś wyabstrahowanej metafory, ale też na poziomie jej osobistych wspomnień, ponieważ pisze ona również dużo o swojej relacji z pływaniem. I w ten sposób dość płynnie, nomen omen,

Przechodzi ona w refleksję właśnie nad tą kategorią wspomnienia, pamięci i tego, jak to bardzo są niestałe kategorie, jak to są niestałe zapisy, jak w ich obrębie następują rozmaite przepływy i zmiany, jak składają się z różnych kawałków zamiast jakiejś takiej spójnej całości. Juknawicz pisze na przykład tak. A skoro już o tej płynności pamięci w odniesieniu do doświadczeń kobiecości, ale też przemocy mówię, to nie mogę nie wspomnieć o wydanej niedawno po polsku książce Rebeki Solnit, czyli o wspomnieniach z nieistnienia, które zresztą podobnie Kronologia Wody są taką eseistyczną formą osobistej historii, też formą przepracowywania różnych traumatycznych wspomnień,