Mentionsy Mentionsy
À propos
À propos

À propos granic

31.05.2022 ·29 min 16 s · 8 rozdziałów

Czym jest dziś granica? Czy granice państw odzwierciedlają rzeczywisty stan podziału społeczeństw, kultur, tożsamości? Dlaczego wyznaczanie granic ma zawsze charakter polityczny? Na czym polegają pułapki ustanawiania granic w kontekście tego, co jest widzialne i dopuszczalne w przestrzeni publicznej? Czym są zdrowe granice? I dlaczego coraz częściej mówimy o ich rozmyciu? O tym wszystkim polecając teksty kultury, opowiadam w odcinku À propos granic. Zapraszam!Zuzanna Kowalczyk Partnerem odcinka jest Międzynarodowe Centrum Kultury, wydawca m.in. serii Biblioteka Europy Środka, w ramach której ukazała się niedawno książka Egidio Ivetica „Adriatyk. Morze i jego cywilizacja”. Kod na roczny dostęp do „Pisma” za 99 zł (zamiast 120 zł) APROPOS99 oraz kod na roczną prenumeratę za 162 zł (zamiast 179 zł) APROPOS2022 do wykorzystania na magazynpismo.pl/prenumerataMateriał zrealizowało Studio Osorno.

3:00 · Definicja i znaczenie granic 3

I myślę, że dotyczy to granic w takim bardzo różnym ujęciu, bo oczywiście pojęcie granic można odnosić i rozumieć niezwykle wielorako. Możemy mówić o granicach osobistych, oczywiście o granicach państw, o granicach różnego rodzaju wspólnot, zwłaszcza tych wspólnot politycznych. No ale też choćby o granicach naszej percepcji, o granicach naszego poznania, granicach tego, co widzimy, co dostrzegamy w jakiejś takiej przestrzeni publicznej i wspólnej, no a czego niekiedy widzieć nie chcemy lub co też po prostu z pola tej społecznej widzialności nierzadko spychamy. I w tym kontekście oczywiście na samym wstępie przypomina się i w jakimś sensie sam narzuca taki bardzo klasyczny tekst, czyli tekst Jacques'a Rancière'a, dzielenie postrzegalnego estetyka i polityka, czyli tekst, w którym Rancière pokazywał jak bardzo nasze myślenie o świecie, nasza percepcja, to co uznajemy za naturalne albo po prostu za jakoś istotne społecznie,

Jak to wszystko jest związane z kwestiami politycznymi, czyli z tymi bardzo różnymi formami organizacji życia społecznego, formami, które wyznaczają wspólnotom dość określone ramy funkcjonowania. Rancière podkreślał, że właśnie w tym sensie polityka jest nie tylko rządzeniem krajem albo rządzeniem, nie wiem, Instytucjami publicznymi, ale że polityką jest każdy rodzaj działania w przestrzeni publicznej, który wyznacza jakieś linie podziału, na przykład to, co właśnie widzimy, a co jest schowane i że w tym sensie na przykład sztuka jest zawsze polityczna. Bo sztuka no właśnie decyduje o tym podziale na to, co widzialne, a co niewidzialne. Bo ma tę moc uwidaczniania określonych kwestii, osób, mniejszości, głosów.

I że ta niewidzialność w przestrzeni społecznej jest właśnie jakąś formą wykluczenia, formą znalezienia się poza ramą. A więc też formą bycia oddzielonym, jakąś taką bardzo konkretną, choć niekiedy nienamacalną granicą. I że w ramach tych granic, w ramach tego bycia oddzielonym jednostka lub grupa może zyskać lub stracić taką bardzo podstawową podmiotowość. Bo jeżeli nie jest dostrzegana w przestrzeni publicznej, to de facto jako podmiot polityczny przestaje istnieć. Tym w zasadzie dla Ranciera w ogóle jest polityka jako taka, to znaczy polityka właśnie polega na wyznaczaniu granic w obrębie nie tylko państwowości, ale przede wszystkim w obrębie dyskursu publicznego i że w tym sensie władze mają różne podmioty i też w tym sensie każda aktywność czy polityczna, czy każda też forma wypowiedzi po prostu publicznej,

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.