À propos granic

Esej Pawła Mościckiego, który jest do wykaraskania z odmętów internetu. Esej ten nosi tytuł Na granicach widzialności i Mościcki zwraca w nim uwagę na bardzo ciekawą rzecz. To znaczy na to, że we współczesnym świecie dokonało się dość ciekawe przesunięcie. Przesunięcie, które polega na tym, że choć w dużej części, nie wszyscy oczywiście, ale w dużej części zyskaliśmy dużą swobodę w zakresie podróżowania, To w tym sensie granice zmieniły swoje znaczenie, natomiast pojawiło się coś w zamian. Pojawiły się w zamian inne granice. I tym czymś nowym, tą nową formą jakiegoś podziału i kontroli jest panoptyzm. Panoptyzm, czyli wszechobecność kamer, czyli dzisiaj byśmy dodali pobieranie i zbieranie naszych danych, obserwowanie nas.

Kontrolowanie w takiej dość niespotykanej do tej pory w historii świata skali. Ten nowy rodzaj kontroli wyznaczył zupełnie nowe granice, zupełnie nowy rodzaj relacji władzy. Muścicki pisze, tu zacytuję, że jesteśmy oglądani, widzialni dla władzy w stopniu dotychczas niespotykanym, a jednocześnie pozbawieni jakiejkolwiek relacji z tą władzą. To oczywiście prowadzi do dość znaczącego przesunięcia tych środków ciężkości w myśleniu o rządzącym a rządzonym. Pisze on dalej, że oficjalne granice terytorialne nie są już tak istotne z punktu widzenia tożsamości społeczeństw. Inne wewnętrzne podziały przejmują ich dawne funkcje.

Po drugie, no z góry był to projekt jakoś utopijny, ale jednocześnie, co jest jakoś dla mnie ważne do dostrzeżenia, był on też jakoś z gruntów fałszywy, a nawet szkodliwy, w tym sensie, że udawał, że nie ma czegoś, co jednak zawsze przecież było obecne. I że zdarzało się, że rozmywał ten problem, to trochę jakby go unieważniał, mimo że dla wielu ten problem nadal był obecny i bardzo palący i był właściwie no właśnie formą wykluczenia. I że ta idea rozmycia granic działa tak długo, jak długo nie dzieje się coś naprawdę krytycznego i zagrażającego. Ale właśnie to, co o tym pisze Mościcki, to znaczy ta granica jako miejsce politycznej opresji, granica jako też miejsce koncentracji takiej społecznej obcości, to wszystko jest jakoś bardzo mocne w odniesieniu do tego, co dzieje się obecnie u granic Europy.