210. Bez końca

Martylii. W każdym razie w księdze o męczeństwie męczennika. I to jest wszystko, co napisał galanonim. Natomiast historycy polscy już wcześniej interpretowali to tak, że istnieje jakieś zaginione źródło księga o męczeństwie męczennika, czyli św. Wojciecha, gdzie precyzyjnie został opisany zjazd gnieźnieński dokładnie tak, jak jest to przedstawione w kronice anonima. A to ma znaczenie. Bo na tej podstawie wnioskuje się, że ta księga o męczeństwie męczennika została spisana i to jest pierwszy krok. Około roku 1000, czyli dokładnie w czasie, kiedy miało miejsce zjazd gnieźnieński.

Nawet jeśli taka księga istniała, Galanonim nigdy nie sugeruje kiedy była spisana. Ja przypomnę, że Galanonim pisze swoją księgę, swoją kronikę 100 lat po wydarzeniach. Nawet jeśli taka księga była, to nie wiemy, jaka jest jej treść. Nawet jeśli taka księga była, to jest bardzo możliwe, że zawierała ona dokładnie to, co jest określone przez kronikarza, Liber de Passione, czyli księga o męczeństwie, Martyris, czyli męczennika, czyli jakiś rodzaj pasji, znamy tak zwaną pasję stagernsi, czyli opis samego męczeństwa świętego Wojciecha. Czy to jest ta sama pasja, czy jakaś inna pasja? Nikt tego nie jest w stanie powiedzieć, bo, jeszcze raz, Galanonim napisał tylko, że zna jakąś opowieść o tym, jak umęczony został święty Wojciech.

Koniec i kropka. Ale to nie wszystko, to znaczy to polscy historycy do dziś zresztą chcą z tego fragmentu wyczytać tą wiarygodność przekazu Gala Anonima dotyczącą Zjazdu Gnieźnieńskiego, ale sam Frid poszedł jeszcze dalej, bo on nie tylko był w stanie wyczytać, co w tej pasji świętego Wojciecha się znajdowało, którą czytał Galanonim, ale on był w stanie też powiedzieć, że Galanonim najpewniej tą księgę przywiózł z konkretnego klasztoru, który był w Niemczech. On prawie był w stanie opisać oprawę tej księgi, grubość tej księgi, jak on z tą księgą wędrował, komu on ją wręczył. I to jest właśnie ten moment, w którym przyznaję szczerze, że trochę ręce opadają.

Taki historyczny science fiction. Trochę tak, ale to jest bardzo poważne, bo do czego to zmierza? To zmierza do dowodzenia takiej głównej tezy Frieda, zgodnie z którą w roku 1000 miało w zamiarze od Tona III powstać arcybiskupstwo, ale w Pradze św. Wojciecha, a relikwie św. Wojciecha miały trafić do najważniejszych kościołów cesarstwa i sąsiednich krain słowiańskich i węgierskich po to, żeby uczynić jedność, taką jedną wspólnotę pod opieką św. Wojciecha. Ponieważ od setek lat Polacy, Niemcy, Czesi i Węgrzy są ze sobą skonfliktowani.

Ja nie będę wszystkich omawiał, dwie króciutko postaram się przedstawić. Wojciech Górecki, Wieczne Państwo, opowieść o Kazachstanie. Bardzo interesująca opowieść. Ja jestem, jak Państwo wiedzą, wielkim fanem wydawnictwa Czarne, a to jest oczywiście Powieść, która została wydana w tym wydawnictwie. Ale dla mnie przede wszystkim bardzo ciekawe, bo pokazuje, jak ten ogromny kraj, jakim jest Kazachstan, w zasadzie został stworzony w XX wieku, a sięga pamięcią, czy stara się zbudować swoją pamięć historyczną aż gdzieś w głąb prahistorii nawet.