Mentionsy

Szczepana Twardocha, Andrzeja Stasiuka, Adama Zagajewskiego, Wiktora Woroszywskiego.

Rok 2005 nagroda za całą kształt twórczości, a teraz nagroda za przekład książki Szczepana Twardocha Nullu.

No i okazją trochę do naszej rozmowy, taką inspiracją dla mnie było to, że będąc miłośnikiem Szczepana Twardocha, Nula do tej pory jeszcze nie czytałem i w sumie czekałem na dobrą okazję, żeby o Nulu z kimś porozmawiać.

No i kiedy dowiedziałem się, że nagroda w tym roku trafiła do pana za Nula, no to pomyślałem, że to jest świetna okazja, żeby porozmawiać i o Twardochu, i o Nulu, i o niemieckim przekładzie, i o niemieckiej recepcji Twardocha.

W pierwszej części, żebyśmy spróbowali, na ile się da, rozmawiać jako czytelnicy Twardocha, a w drugiej to już raczej pan będzie występował w roli tłumacza Twardocha, jeżeli można to tak rozdzielić, ale wierzę, że można.

Czy to było tak, że pan Twardocha do Niemiec przyniósł?

Czy niemieccy wydawcy szukali kogoś, kto będzie Twardocha tłumaczył?

Czyli najpierw był tłumacz, czy najpierw był czytelnik Twardocha?

Więc to jest tak, jeżeli ja byłem już ustalony jako tłumacz Twardocha, myśmy wspólnie jeździli po pierwszych książkach po Niemczech, robiliśmy takie tournie i widzieliśmy, że chyba dobrze nam się współpracuje na podium i tak dalej, więc ja robiłem od tego czasu chyba osiem albo dziewięć jego powieści w Niemczech.

A jakbym zapytał pana o prywatny ranking Szczepana Twardocha, to co byłoby na pierwszym, co byłoby na drugim?

Czasami jest tak, że pisarz ma trzy, no ale u Szczepana Twardocha naprawdę jest z czego wybrać i powiedzieć, że szczególnie lubię to, to albo to.

To na pewno jest tak, bo ja w ogóle nie jestem już obiektywny co do moich autorów, ani do Maslowskiej, ani do Twardocha i nie wiem, ile bym ich czytał, gdybym nie był tłumaczem.

Ale chciałem wrócić jeszcze do Twardocha, bo zastanawiam się do jakiego stopnia z Pana doświadczeniem, z Pana osadzeniem kulturowym, no bo z jednej strony wykształcenie niemieckie, język naturalny to język niemiecki, z drugiej strony slawistyka i nie tylko polski, ale także rosyjski, także chyba serbsko-chrowacki i zastanawiam się do jakiego stopnia, czy z Pana perspektywy jako czytelnika, jako tłumacza,

Książki Twardocha, te, które są bardziej niemieckie, bardziej śląskie, czy one są bliższe Niemczyźnie pod względem pewnej formy, sposobu mówienia niż na przykład te wschodnie, chociażby Hołod, czy chociażby, o czym pewnie zaraz będziemy rozmawiać, Null?

Czy w takim razie można by powiedzieć, bo tak z tego, tak zrozumiałem z tego, co pan mówi, że kiedy chociażby czyta się czy Dracha, czy Pokorę na przykład, mocno eksplorowane wątki niemieckie, to te obserwacje Twardocha na temat Niemiec są, nie wiem jak to ująć,

I myślałem, o Boże, czy to nie jest trochę przesada, że tam wszyscy znane politycy i całe osoby historyczne pojawiają się, ale po dwóch, trzech stronach czytelnik jest tak wciągnięty w tę materię, to jest wielki, to jest geniusz Twardocha, że on nawet jak widać czasami nitki tego, jak on to wszystko konstruuje, bo to widać czasami, bo to jest jego rzemiosła,

Przyznam, że miałem teraz przerwę w czytaniu Twardocha, bo będąc miłośnikiem głównie wczesnych tych jego książek, czyli i Morfiny, i Dracha.

Tak to jest i na tym polega podwójna siła moim zdaniem, bo tam jest cały ten suspens zwykły dla Twardocha, ale są też fakty.

Pod tym względem to zdecydowanie, tylko że tak myślę, że chyba wszystkie powieści, o czym pan już wspomniał, o Twardocha są bardzo głęboko zawsze zresearchowane i to jest poziom absolutnego mistrzostwa, jak te wszystkie historie są opisane, więc z tej perspektywy tak, no zdecydowanie.

No tam jest powieść i też miałem takie wrażenie czytając to, że widzę Twardocha w tym, co jest zakopane głęboko, czyli w tej mikro historii, która nie wybrzmiewa w całości, relacji z synem, utracie dziecka, czymś co pojawia się w sumie poprzez pojedyncze zdania, które co jakiś czas gdzieś się wnikają.

I tutaj też niby, niby się ma nadzieję, a jednocześnie no, jak się zna Twardocha, to wiadomo jak się ta książka skończy.

I bałem się, że już nie doczekam Twardocha, który eksperymentuje z formą, a tutaj ten eksperyment się pojawia przede wszystkim chyba na poziomie języka.

I tego nie tłumaczyłem, bo to było wyraźnie wyrzeczenie Twardocha też.

Czyli rozumiem, że część rzeczy są nietłumaczone, one brzmią po prostu fonetycznie tak jak u Twardocha są pokazane pewnie.

Może odcinać, a ma pan takie wrażenie, trochę jak pan tłumaczy Twardocha od lat, że to jest taka, nie wiem jak to ująć, męska literatura, że widać taką fascynację Twardocha motoryzacją.